Film: La Graine et le Mulet

TweeŰnhalf uur lang eindeloos lange gesprekken aan een eettafel vol couscous, een buikdansact waar geen eind aan lijkt te komen en een man die minutenlang achter zijn gestolen brommer aanrent. Op papier lijken het nou niet bepaald de juiste ingrediŰnten voor een (constant) boeiend drama over een immigrantengezin in een Franse havenstad. Toch vielen La Graine et le Mulet maar liefst zes CÚsars en vier belangrijke prijzen in VenetiŰ ten deel. Abdel Kechiche, een groot filmauteur in wording, weet dan ook met minimale middelen en vooral door het tonen van dagelijkse rituelen een zeer intrigerend portret van een gezin, cultuur en tijdperk te creŰren.




Het is, voor iemand die de film niet heeft 'beleefd', lastig te begrijpen waarom je een half uur lang kan kijken naar een 'normaal' gezin dat geniet van een traditionele couscousmaaltijd en daarbij relaties, taboes en cultuurverschillen bespreekt. Maar ook voor degenen die de film hebben gezien is het lastig te verklaren wat er nu zo bijzonder is aan La Graine et le Mulet. Het is zeker niet het realisme, dat aan Franse en Italiaanse klassiekers doet denken, dat de doorslag geeft. Maar het is wel zo dat het trage tempo en de intense close-ups je bij de dagelijkse realiteit van het geportretteerde gezin betrekken, al zorgen allerlei technische en culturele barriŔres ervoor dat er natuurlijk een zekere afstand bewaart blijft. De bijzondere sfeer, waar het realisme, de lange scŔnes en de korrelige en schokkerige cinematografie aan bij dragen, creŰert echter wel een unieke eenheid, waardoor de film constant intrigeert en ondanks de flinke speelduur totaal niet langdradig aanvoelt. Ook al gebeurt er vaak helemaal niets.




Pas in de tweede helft wordt er iets wat lijkt op een klassiek verhaalstructuur opgebouwd en wordt er zowaar naar een heuse climax (met de al eerder genoemde zinderende buikdansact) toegewerkt. In het begin ligt de nadruk vooral op de problemen van de pater familias van het gezin, die door zijn scheiding moeite heeft om met zijn (klein)kinderen contact te houden. Zijn baan op de scheepswerf lijkt onhoudbaar gezien zijn leeftijd en werklust en de relatie met zijn nieuwe vriendin lijkt ook gedoemd om te mislukken. Het is vooral de dochter van zijn nieuwe liefde Rym, een zeer indrukwekkende rol van Hafsia Herzi, die hem stimuleert om wat van zijn leven te maken.

Met haar hulp probeert hij uiteindelijk zijn langgekoesterde wens om een oud schip in een restaurant te transformeren op late leeftijd nog te realiseren. Niet om zijn mislukte arbeidscarriŔre in Frankrijk nog wat cachet te geven, het gaat hem vooral om zijn rol als hoofd van het gezin die hij nooit succesvol heeft kunnen uitvoeren. Gezien zijn totale gebrek aan ervaring met bureaucratie en het ontbreken van financiŰle middelen lijkt het echter een missie gedoemd te zijn om te mislukken.




De rol van de oude Arabische man die in zijn nieuwe land nog steeds opzoek is naar geluk maakt La Graine et le Mulet voor een deel een sociaal drama, maar dat is absoluut niet het belangrijkste. De grote nadruk op minutieuze details en de aandacht, tijd en ruimte die worden ingeruimd voor alledaagse taferelen als een familiemaal, zorgen er uiteindelijk voor dat de film vooral een realistisch overkomende blik werpt op het milieu waar regisseur Kechiche zelf vandaan komt en waar hij overduidelijk van houdt. Het is de combinatie van het simpele, maar doeltreffende verhaal en de eindeloos uitgesponnen relaties en confrontaties die van La Graine et le Mulet een heel bijzonder meesterwerkje maken. Het zal zeker niet voor iedereen weggelegd zijn: uithoudingsvermogen en oprechte interesse in de personages zijn vereist. Maar voor de liefhebber zal het ÚÚn van de hoogtepunten van het jaar zijn.


Label: CinÚart Releasedatum: 17 april 2008 Waardering film: