Harrie Lavreysen en Sifan Hassan zijn op het NOC*NSF Sportgala uitgeroepen tot Sportman en Sportvrouw van het jaar. Op Papendal mochten zij het Jaap Eden beeldje in ontvangst nemen.

Baanwielrenner Lavreysen schreef geschiedenis op de Olympische Spelen in Parijs, waar hij drie keer goud won. Op de teamsprint, de individuele sprint en de keirin. Hij werd daarmee de succesvolste Nederlandse sporter ooit op de zomerspelen. De andere genomineerden waren Mathieu van der Poel, Max Verstappen en Abdi Nageeye.

Bij de vrouwen won Hassan de prijs voor de derde keer in haar carrière. In Parijs werd ze olympisch kampioen op de marathon. Daarnaast won ze ook nog brons op de 5.000 en de 10.000 meter. Ze kreeg de voorkeur boven Femke Bol, Karolien Florijn, Marit Bouwmeester en Sharon van Rouwendaal. 

Bij de teams ging de titel naar de 3x3 basketballers. Zij wonnen goud op de Spelen en versloegen andere ploegen die daar ook goud wonnen, namelijk de 4x400 meter gemengd atletiek en de teamsprinters bij het baanwielrennen. Coach van het jaar werd roeicoach Eelco Meenhorst. Onder zijn leiding pakte de Nederlandse roeivloot bij de Olympische Spelen van Parijs acht medailles.

Jetze Plat en Fleur Jong werden uitgeroepen tot Parasportman en Parasportvrouw van het Jaar. Parasportploeg werden de rolstoelbasketbalsters. De Young Talent Award ging naar schaatsster Angel Daleman en Fanny Blankers-Koen Carrièreprijs tot slot was voor Ruud Gullit.

Uit een onderzoek naar grote torengebouwen aan de kust bij Miami is gebleken dat vele sneller de grond inzakken dan verwacht. Enkele tientallen gebouwen zakten tussen 2016 en 2023 met ongeveer een centimeter per jaar; meer dan vooraf werd gedacht.

Er zitten verschillende gebouwen tussen met luxe, dure apartmenten, die soms miljoenen dollars kosten. De zinkende gebouwen omvatten ondermeer de Porsche Design Tower, The Ritz-Carlton Residences, Trump Tower III en Trump International Beach Resorts.

Volgens deskundigen is de studie een game changer die vragen oproept over ontwikkeling van de kwetsbare barrière-eilanden die zo kenmerkend zijn voor de Atlantische kust in die regionaal. Het zou een teken kunnen zijn dat de stijgende zeespiegel de erosie van het kalksteen waarop Zuid-Florida is gebouwd, versnelt.

Wanneer gebouwen gelijkmatig verzakken dan is er weinig risico, maar als het verzakken ongelijkmatig gebeurt, dan kan dat een gebouw serieus beschadigen, volgens Paul Chinowsky, hoogleraar civiele techniek aan de Universiteit van Colorado Boulder. De 35 zakkende gebouwen zullen nader onderzocht moeten worden op schade aan de constructie.

De prijzen van A-merken in Nederlandse supermarkten zijn de afgelopen tijd flink gestegen, terwijl huismerken hun relatief lage prijsniveau grotendeels behouden hebben. Dit blijkt uit onderzoek van de Consumentenbond, die prijsontwikkelingen bij de dertien grootste supermarktketens in Nederland onderzocht. Uit de bevindingen blijkt dat A-merken in 2024 gemiddeld 54 procent duurder zijn dan hun huismerk-alternatieven, een verschil dat de afgelopen jaren alleen maar groter is geworden.

Sinds 2020 zijn de prijzen van A-merken met 42 procent gestegen, terwijl huismerken in dezelfde periode een prijsstijging van 30 procent doormaakten. Daarmee wordt de kloof tussen premium en budgetopties in de supermarkt steeds groter.

Afgelopen jaar stegen de prijzen van A-merken gemiddeld met 8 procent. Opvallende uitschieters waren producten zoals Iglo spinazie à la crème, die maar liefst 51 procent duurder werd en Appelsientje sinaasappelsap, dat een prijsstijging van 43 procent kende. Andere producten met significante prijsstijgingen zijn Calvé mayonaise en Bertolli olijfolie, die beide 40 procent duurder werden en Omo waspoeder, dat een stijging van 34 procent noteerde. Deze prijsstijgingen zijn veel hoger dan de gemiddelde inflatie, wat vragen oproept over de strategie van grote fabrikanten zoals Unilever, Ferrero en Kraft. Deze bedrijven lijken hun winstmarges verder te vergroten, terwijl supermarkten worstelen met dalende marges en toenemende concurrentie.

Het prijsverschil tussen A-merken en huismerken is de afgelopen jaren gestaag gegroeid. In 2021 was het verschil nog 50 procent, terwijl het in 2019 rond de 40 procent lag. Vooral huishoudelijke en drogisterijartikelen laten grote prijsverschillen zien. Zo zijn all-in-one vaatwastabletten van A-merken gemiddeld 82 procent duurder dan hun huismerk-tegenhangers. Shampoo, douchegel en hygiënische doekjes laten vergelijkbare prijsverschillen zien, die oplopen tot 79 procent. Bij voedingsmiddelen zoals rode kool met appel en appelmoes lopen de verschillen ook hoog op, tot 75 procent.

De situatie wordt verder gecompliceerd door de strategie van fabrikanten om producten minder inhoud te geven zonder de prijs te verlagen, een fenomeen dat bekend staat als krimpflatie. Dit maakt het voor consumenten nog moeilijker om waar voor hun geld te krijgen. Ondanks deze uitdagingen blijven A-merken vaak in de schappen liggen dankzij promoties zoals ‘1+1 gratis’-acties. Toch kunnen deze aanbiedingen het groeiende prijsverschil met huismerken vaak niet compenseren.

De stijgende prijzen van A-merken hebben ook invloed op de samenstelling van het boodschappenmandje van consumenten. Steeds meer mensen kiezen voor huismerken, die qua kwaliteit vaak niet onderdoen voor hun duurdere tegenhangers. Volgens een historische trendbreuk die vorig jaar door onderzoeksbureau GfK werd gemeld, besteden Nederlandse consumenten nu meer dan de helft van hun boodschappenbudget aan huismerken. Dit is een flinke verschuiving, aangezien voorheen A-merken dominant waren in de supermarktuitgaven. Het marktaandeel van huismerken ligt inmiddels op 55 procent, en supermarktketens zetten steeds meer in op de groei van hun eigen merken.

Supermarkten zoals Jumbo en Albert Heijn hebben hun huismerken recent uitgebreid met premiumopties, zoals het nieuwe ‘Jumbo’s’-merk. Ook Picnic heeft vorig jaar een eigen merk geïntroduceerd om beter te kunnen concurreren op prijs. Door eigen merken te ontwikkelen, hebben supermarkten meer controle over de prijsvorming en kunnen ze effectiever onderhandelen met fabrikanten van A-merken. Dit is vooral belangrijk in een tijd waarin de relatie tussen supermarkten en fabrikanten steeds stroever wordt. Supermarkten beschuldigen fabrikanten er namelijk van hun prijzen sterker te verhogen dan nodig is, wat leidt tot frustratie en moeizame onderhandelingen.

De prijsstijgingen van A-merken zijn niet alleen voelbaar in de dagelijkse boodschappen, maar hebben ook invloed op feestelijke momenten zoals het kerstdiner. Ingrediënten zoals boter, olijfolie en chocola, die vaak worden gebruikt in feestelijke gerechten, zijn aanzienlijk in prijs gestegen. Deze stijgingen zijn deels te wijten aan externe factoren zoals hogere grondstofprijzen, maar ook aan de strategie van fabrikanten om hun marges te vergroten. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldde onlangs dat de voedselprijzen minder hard stijgen dan in voorgaande jaren, maar dat andere kosten, zoals brandstof, alcohol en tabak, nu sterker bijdragen aan de inflatie, die momenteel op 4 procent ligt. Nederland kent hiermee een hogere inflatie dan veel andere EU-landen, wat de koopkracht van consumenten verder onder druk zet.

Budgetsupermarkten zoals Aldi en Dirk blijven de goedkoopste opties voor consumenten die willen besparen op hun boodschappen. De Consumentenbond constateerde dat deze ketens gemiddeld 8 procent goedkoper zijn dan het landelijk gemiddelde. Lidl en Vomar volgen op korte afstand met prijzen die 7 procent onder het gemiddelde liggen. Aan de andere kant van het spectrum bevinden zich ketens zoals Spar en Poiesz, die respectievelijk 15 procent en 24 procent duurder zijn dan gemiddeld. Dit prijsverschil maakt het voor consumenten belangrijker dan ooit om bewust te kiezen waar ze hun boodschappen doen.

De focus op huismerken biedt supermarkten niet alleen een manier om consumenten aan zich te binden, maar helpt ook om de groeiende concurrentie van discounters zoals Aldi en Lidl het hoofd te bieden. Deze ketens winnen de afgelopen jaren steeds meer marktaandeel dankzij hun scherpe prijzen en brede assortiment. Aldi heeft zich zelfs ten doel gesteld om de goedkoopste supermarkt in alle actieve markten te worden, een ambitie die in Nederland lijkt te worden waargemaakt. Dit dwingt traditionele supermarkten zoals Albert Heijn en Jumbo om hun prijsbeleid kritisch te bekijken en innovatieve strategieën te ontwikkelen om klanten te behouden.

De prijsontwikkeling in supermarkten weerspiegelt bredere economische trends en marktverhoudingen. De stijgende prijzen van A-merken zijn symptomatisch voor een markt waarin fabrikanten hun dominante positie benutten om hoge marges te realiseren. Tegelijkertijd zien we dat supermarkten zich steeds meer richten op huismerken als een manier om kosten te beheersen en klanten te behouden. Deze dynamiek zal naar verwachting blijven bestaan, vooral nu consumenten steeds prijsbewuster worden in een tijd van economische onzekerheid.

De explosie van ruim twee weken geleden aan de Tarwekamp in Den Haag heeft de stad diep getroffen en heeft geleid tot een grootschalig politieonderzoek waarin meerdere verdachten zijn opgepakt. Het drama voltrok zich op 7 december, toen een deel van een wooncomplex in vlammen opging na een verwoestende explosie. Daarbij kwamen zes mensen om het leven, onder wie vijf bewoners van het complex en een logé. Vijf woningen stortten geheel of gedeeltelijk in, en veertien andere huizen raakten beschadigd.

Herdenking in de Haagse raad
De impact op de buurt, de slachtoffers en hun nabestaanden is enorm. Burgemeester Jan van Zanen sprak vandaag bij de herdenking van de explosie in de Haagse gemeenteraad over de tragedie en benadrukte de ontreddering die de stad voelde. “Wat een fijn weekend had moeten zijn, werd een tragedie”, zo begon hij zijn toespraak. Hij benadrukte de onvoorstelbare omstandigheden waaronder mensen in hun eigen huis, waar je je veilig moet voelen, zijn weggerukt uit het leven.

Ook de getroffen ondernemers moesten machteloos toezien hoe hun zaak in vlammen opging. De burgemeester zei daarover: “Een groene straat, in een rustige woonwijk, deed denken aan een oorlogsgebied. Zes mensen zijn weggerukt uit het leven. In hun eigen huis, waar je je veilig moet voelen. Ondernemers zagen hun zaak in vlammen opgaan. Het is en blijft niet te bevatten.” Met deze woorden vatte Van Zanen de gevoelens van onbegrip en ongeloof samen die in de stad leefden.

Uit alle hoeken van Den Haag was er medeleven: “Heel Den Haag leeft mee met iedereen die is getroffen”, zei de burgemeester. De steun van de gemeenschap werd gevoeld als een warme gloed in donkere tijden. “Het is alsof een warme deken over de Tarwekamp is uitgespreid. Daar kunnen we troost uit putten en mogen we trots op zijn.” Zo benadrukte Van Zanen de saamhorigheid die in de nasleep van de ramp ontstond.

Onderzoek
Terwijl de buurt rouwde, startte de politie direct een grootschalig onderzoek. Al snel ontstond het vermoeden dat de bruidsmodezaak in het pand het doelwit van de aanslag was. De zaak, die in het epicentrum van de explosie stond, kreeg veel aandacht omdat niets erop wees dat hier een simpel ongeluk had plaatsgevonden.

Nieuwsmedia, hobbyisten en buurtbewoners onderzochten de achtergronden van de bruidswinkel. Omroep West sprak van een ‘schimmige historie’, onder meer vanwege de wisselende inschrijvingen en eigenaren bij de Kamer van Koophandel. De politie maakte al snel bekend dat de explosie waarschijnlijk inderdaad gericht was op de bruidszaak, maar lang was onduidelijk waarom juist deze winkel het doelwit was. Ook De Telegraaf besteedde uitgebreide aandacht aan de zaak, waarna de familie van de eigenaresse de media opriep de vrouw met rust te laten. De eigenaar woont inmiddels op een beschermde locatie en haar familie wordt extra beveiligd.

De politie hield vier verdachten aan in deze zaak. Het Openbaar Ministerie bevestigde hun arrestatie, maar omdat zij in alle beperkingen zaten, gaf justitie geen inhoudelijk commentaar. Volgens berichtgeving in onder meer het AD, RTL Nieuws, de Volkskrant en andere media is één van de vier verdachten de ex-partner van de eigenaresse van de bruidswinkel. De krant noemde deze 33-jarige Rotterdammer ‘mogelijk de opdrachtgever’ van de ontploffing.

Politiebronnen houden er sterk rekening mee dat de explosies niet voortkwamen uit een zakelijk of crimineel conflict, maar in de relationele sfeer lagen. De verbroken relatie tussen deze verdachte, die in de media is geïdentificeerd als Moshtag B., en de eigenaresse van de bruidszaak lijkt het motief achter de aanslag te zijn. “De ex-partner zou de vrouw materieel hebben willen treffen”, schreef het AD. De relatiebreuk zou hebben geleid tot een poging om de bruidswinkel van de vrouw te beschadigen of te vernietigen.

Verdachten
Dat het hier inderdaad om een wraakactie zou kunnen gaan, blijkt uit meerdere signalen. Zo vermeldde de Volkskrant dat de 33-jarige verdachte vier weken voor de explosie dezelfde witte Range Rover probeerde te verkopen als de eigenaresse van de bruidsmodezaak. De foto’s die beide voor de verkoopadvertenties gebruikten, waren identiek. De Range Rover, die na de explosie uitgebrand werd teruggevonden bij het complex, vormt daarmee een directe link tussen verdachte en slachtoffer. De eigenaresse had de auto via Facebook aangeboden met de woorden “Bieden naar waarden (sic), auto mag weg hoeft niet”.

Het politieonderzoek richt zich nu op de precieze rolverdeling tussen de vier verdachten. Behalve de 33-jarige Rotterdammer zijn er nog drie anderen aangehouden: twee mannen uit Roosendaal, ene Ilyas van 23 en ene Mourad van 29 jaar oud, ene Adil van 33 uit Oosterhout. De Rotterdammer zou de drie, ‘al dan niet direct’, hebben benaderd ‘om de klus te klaren’, zo citeerden media politiebronnen. Twee van de verdachten uit Roosendaal zijn volgens het AD neven van elkaar, en er zijn aanwijzingen dat zij mogelijk een band hebben met de hoofdverdachte uit eerdere jaren toen deze nog in Roosendaal woonde.

Ook deze drie westelijke Brabanders zijn geen onbekenden bij justitie. Hoewel ze niet worden gezien als grote criminelen, hebben ze wel eerdere veroordelingen op hun naam staan. Het gaat onder meer om geweldsdelicten en mislukte pogingen tot ontvoering en afpersing. Zo verscheen de jongste verdachte dit jaar nog voor de politierechter wegens het bezit van een gaspistool, aangetroffen in een auto na een mislukte ontvoering. De Oosterhoutse verdachte kreeg vorig jaar een taakstraf opgelegd voor mishandeling en vernieling en was eerder veroordeeld voor het mishandelen van een vrouw.

Het criminele verleden van deze mannen lijkt echter niet direct te wijzen op ervaring met grootschalige, zorgvuldig voorbereide aanslagen. Dat kan mogelijk verklaren waarom de explosie zo uit de hand is gelopen. Volgens deskundigen is het niet ondenkbaar dat onkunde en onervarenheid hebben geleid tot een veel grotere explosie dan bedoeld was. De bedoeling lijkt eerder te zijn geweest om materiële schade aan te richten, niet om een grootschalige explosie te veroorzaken die het complete appartementenblok in puin zou leggen. Toch is dat precies wat er gebeurde, met zes dodelijke slachtoffers als gevolg.

Een andere vraag is waarom de politie de verdachten niet eerder in beeld had, of beter gezegd, waarom twee van hen niet langer zijn vastgehouden. Uit de aangeleverde bronnen blijkt dat twee Roosendaalse verdachten bijna een week voor de aanslag al werden aangehouden in Oosterhout. Dit gebeurde ’s nachts op een parkeerterrein bij een supermarkt, waar ze in een busje zaten met jerrycans, fakkels en zwaar vuurwerk, waaronder cobra’s. Volgens de politie riepen de omstandigheden toen al het vermoeden op dat de mannen bezig waren met het voorbereiden van een misdrijf. Toch werden ze na verhoor weer vrijgelaten.

Dit roept achteraf de vraag op of de dramatische gebeurtenissen in Den Haag hadden kunnen worden voorkomen als de verdachten langer vast waren gehouden. Het Openbaar Ministerie kan hierop nog geen antwoord geven, omdat de beperkingen van de verdachten dat momenteel niet toelaten. “Zodra de beperkingen worden opgeheven, zullen we dat wel doen,” liet het OM eerder weten. Politie en justitie onderzoeken of de verdachten die nacht al van plan waren om de aanslag aan de Tarwekamp te plegen of om voorbereidingen te treffen. In de puinhopen na de explosie in Den Haag zijn in ieder geval uitgebrande jerrycans aangetroffen, wat mogelijk kan wijzen op een verband tussen de eerdere aanhouding in Oosterhout en de uiteindelijke aanslag.

Moshtag B., de vermeende hoofdverdachte en ex-partner van de eigenaresse, werd op 11 december gearresteerd in een appartementencomplex in Rotterdam. Volgens omwonenden werd hij rond half twaalf ’s avonds met veel machtsvertoon door een arrestatieteam uit zijn woning gehaald. Hij zou geblinddoekt zijn afgevoerd. B. heeft meerdere ondernemingen op zijn naam staan, waaronder een tankstation in Rotterdam, een uitzendbureau en een onderneming in oogmeetkunde. Ook heeft hij een achtergrond als opticien.

Deze zakelijke achtergrond is opmerkelijk, want er was vooralsnog geen bekend strafblad van hem, en niets wees erop dat hij zich met zware misdaad bezighield. Toch lijkt zijn rol in deze zaak cruciaal te zijn. Het OM en de politie hebben geen enkele van de vier verdachten gedetailleerd benoemd in hun verklaringen, vanwege de beperkingen en het lopende onderzoek.

Hoe nu verder?
Ondertussen blijft er grote onduidelijkheid rond de precieze toedracht van de explosie. Er zijn geen aanwijzingen gevonden voor een drugslab, opgeslagen chemicaliën of een gasexplosie die per ongeluk is ontstaan. Alle tekenen wijzen er dus juist op dat dit een doelgerichte aanslag was, waarbij uiteindelijk vijf appartementen werden verwoest en meerdere omliggende panden zwaar beschadigd raakten. Negentien huishoudens konden sinds die dramatische zaterdagochtend niet meer terugkeren naar hun woning. Voor een achtjarig jongetje was de klap onvoorstelbaar hard: hij verloor in één klap zijn ouders en zus. De gruwelijke menselijke tol van deze actie is nauwelijks te bevatten. De angst, de verdrietige uitkomst en het onomkeerbare verlies lieten hun sporen na in de hele stad.

De politie en het OM hopen in de komende periode meer duidelijkheid te kunnen verschaffen, maar zolang de verdachten in beperkingen zitten, worden geen details vrijgegeven. Familie van de eigenaresse van de bruidswinkel, die vermoedelijk het doelwit was, heeft eerder laten weten dat ook zij met vele vragen zitten. De eigenaresse zelf wordt beschermd, haar adres is geheim. Haar familie heeft de media verzocht om haar met rust te laten, al is het begrijpelijk dat veel mensen willen weten waarom deze winkel het mikpunt werd van zo’n verwoestende wraakactie. “De ex-partner zou de vrouw materieel hebben willen treffen”, was de kernboodschap van meerdere politiebronnen. Het ging dus waarschijnlijk om het raken van haar bezittingen, niet om het veroorzaken van zoveel leed. Dit maakt de tragedie alleen maar schrijnender. Als de bedoeling was om materiële schade toe te brengen, is het resultaat een massale ramp die onvergelijkbaar groter is dan de dader(s) mogelijk voor ogen hadden.

In de gemeenteraad stond men vandaag dus stil bij de slachtoffers, niet alleen omdat de gebeurtenis zo schokkend was, maar ook vanwege de enorme gemeenschapszin die volgde. De saamhorigheid en de steun uit de wijk en uit de rest van Den Haag waren voelbaar, terwijl men probeerde te begrijpen hoe dit kon gebeuren. Van Zanen sprak de hoop uit dat het recht zal zegevieren en dat de verantwoordelijken gestraft zullen worden.

Ondertussen kijkt de stad uit naar antwoorden: waarom liet de politie de twee Roosendalers na hun aanhouding in Oosterhout gaan, ondanks alle verdachte spullen in hun busje? Waarom ging de aanslag toch door, wetende dat men in beeld kon zijn bij de politie? Hoe kon een verbroken relatie leiden tot een aanval die zes levens kostte, tientallen mensen dakloos maakte en een eens zo rustige groene straat veranderde in een oorlogsgebied? Zolang het OM geen details kan delen, blijven dit soort vragen onbeantwoord.

Nu de sloopwerkzaamheden zijn begonnen aan de beschadigde panden, rest de getroffen buurt niet veel anders dan langzaam proberen de draad op te pakken. De fysieke littekens in de straat zullen nog geruime tijd zichtbaar blijven, net als de emotionele littekens bij nabestaanden en overlevenden. De dood van zes mensen, de angst die door de straten sloop, het verdriet bij nabestaanden, de verslagenheid bij omwonenden en de onzekere toekomst voor de eigenaresse van de bruidszaak: het is een tragedie die diep in het collectieve geheugen van Den Haag gegrift staat.

In het Alexandra Palace in Londen zijn dinsdag weer acht wedstrijden gespeeld op het wereldkampioenschap darts. Zowel in de middag als de avond stonden er weer eerst drie eersterondepartijen op de rol, gevolgd door een tweederondewedstrijd.

Middag
James Hurrell en Jim Long openden de sessie, maar dat werd niet echt spetterend: Long won bij God's gratie één leg, Hurrell maakte het verder simpel af.

Een Nederlands onderonsje was de volgende partij: Kevin Doets nam het op tegen Noa-Lynn van Leuven, die sterk begon met setwinst en een 120-finish, maar vervolgens wat inzakte. Doets won een leg in 33 darts na een dubbel 2-gevecht en speelde zich vervolgens beetje bij beetje naar een 3-1 zege.

Ryan Joyce kreeg de Litouwer Darius Labanauskas tegenover zich, waarbij de heren de eerste twee sets met 3-0 onderling verdeelden. De wat gezapige partij kabbelde voort, maar het verzet van Labanauskas was wel gebroken en Joyce won met 3-1.

Met Mike de Decker kwam een van de favorieten in actie, maar de Belg zat er totaal niet in. Luke Woodhouse gooide prima en won de eerste twee sets eigenlijk zonder moeite, waarna De Decker zich even leek te herstellen met 3-0 in set drie. Woodhouse maakte het een set later echter gelijk af en won met 3-1.

Avond
De voor Zweden uitkomende Jeffrey de Graaf werd in de eerste set even flink om de oren gegooid door Rashad Sweeting uit de Bahama's, die met een 81-finish begon aan set twee. Daarna was het echter in rap tempo klaar: De Graaf nam het over en won met twee soepele sets met 3-1.

Ricardo Pietreczko uit Duitsland begon prima tegen de Chinees Zong Xiao Chen, die daarna wat beter partij kon bieden. Pietreczko gooide 158 uit in set twee en speelde zich wel gewoon naar een 3-0 zege.

Fallon Sherrock opende in de voorlaatste partij sterk tegen Ryan Meikle en won set één met 3-0, maar dat deed Meikle op zijn beurt in de volgende twee sets. Sherrock trok er een beslissende set uit en kwam nét tekort voor een 170-finish om daarin op 2-2 te komen, waarna Meikle het afmaakte.

Tot slot trad Wesley Plaisier aan tegen oud-wereldkampioen Peter Wright, die dit jaar volledig uit vorm is. Hij won set één wel van Plaisier, die in de tweede set handenvol kansen liet liggen op setwinst. De derde set was dan wel voor hem, maar ook in set vier verzuimde de Nederlander keer op keer en dus won Wright met 3-1.

Huurders in Nederland worden volgend jaar geconfronteerd met aanzienlijke huurstijgingen, waarbij vooral de middenhuursector zwaar getroffen wordt. Voor huurders in deze categorie, met een maandhuur tussen de 900 en 1185 euro, geldt een maximale huurstijging van 7,7 procent. Dit is het hoogste percentage in vergelijking met de andere huurcategorieën. Huurders in de vrije sector kunnen een stijging van maximaal 4,1 procent verwachten, terwijl de sociale huurders een verhoging van maximaal 5 procent tegemoet kunnen zien. Deze cijfers zijn vastgesteld door het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en zijn bedoeld om de jaarlijkse huurstijging te reguleren.

De stijgingen zijn gebaseerd op twee belangrijke economische indicatoren: de inflatie en de cao-loonontwikkeling. Voor de vrije sector wordt het laagste van deze twee cijfers gebruikt, vermeerderd met een extra procentpunt. Dit jaar bedroeg de inflatie 3,1 procent, wat resulteert in een maximale huurstijging van 4,1 procent voor deze categorie. Voor de middenhuur wordt uitsluitend gekeken naar de cao-loonontwikkeling, die dit jaar uitkwam op 6,7 procent. Ook hier mag een extra procentpunt worden opgeteld, waardoor de maximale stijging op 7,7 procent uitkomt. Voor de sociale huur werd de cao-loonontwikkeling als uitgangspunt genomen, maar de uiteindelijke stijging werd vastgesteld na overleg tussen het kabinet, gemeenten en woningcorporaties. Dit overleg leidde tot een maximale verhoging van 5 procent per 1 juli 2025.

De invoering van de nieuwe regels verschilt per sector. Voor huurders in de middenhuursector gaat de maximale stijging van 7,7 procent al in per 1 januari 2025. Voor sociale huurders blijft tot 1 juli 2025 de limiet van 5,8 procent gelden die vorig jaar is vastgesteld. Daarna geldt de nieuwe limiet van 5 procent. Deze regulering volgt op afspraken die gemaakt zijn tijdens de recente Woontop, waar ook werd besloten om vanaf 2026 de maximale jaarlijkse huurstijging te koppelen aan een driejaarsgemiddelde van de inflatie. Dit moet zorgen voor meer stabiliteit in de huurstijgingen en voorspelbare inkomsten voor woningcorporaties.

De forse huurstijgingen roepen veel kritiek op, met name van de Woonbond, de belangenorganisatie voor huurders. De bond benadrukt dat de huren al jarenlang sneller stijgen dan de inkomens van huurders en dat de nieuwe verhogingen vooral kwetsbare groepen hard zullen raken. De Woonbond besloot zich terug te trekken uit de onderhandelingen over de huurverhogingen, omdat het bod van het kabinet als onacceptabel werd beschouwd. Directeur Zeno Winkels liet weten dat het oneerlijk is dat huurders moeten opdraaien voor de kosten van de wooncrisis en wees op de noodzaak van betaalbare huurprijzen.

Voor huurders in de vrije sector, waar de huurprijzen doorgaans al hoger liggen dan de liberalisatiegrens, bieden de nieuwe regels enige bescherming tegen excessieve verhogingen. In deze sector mogen verhuurders de huur niet meer verhogen dan het wettelijke maximum, zelfs als in het huurcontract een hoger percentage is afgesproken. Voor middenhuurders, die in veel gevallen al moeite hebben om rond te komen, zullen de stijgingen echter een zware last vormen. Dit segment is de afgelopen jaren steeds belangrijker geworden in het Nederlandse woonbeleid, maar de hoge huurstijgingen dreigen de betaalbaarheid verder onder druk te zetten.

Ook in de sociale huursector heerst onrust. Hoewel de maximale stijging van 5 procent lager is dan in de middenhuur, blijft deze nog steeds fors. De extra inkomsten worden door woningcorporaties onder meer gebruikt voor verduurzaming en de bouw van nieuwe sociale huurwoningen, maar dit biedt weinig troost aan huurders die nu al moeite hebben om hun maandelijkse lasten te betalen. De hogere huren dragen bovendien bij aan de algemene inflatie, die hierdoor verder kan oplopen en die heeft dan weer invloed op de toekomstige verhoging van de huurprijzen.

Donald Trump heeft een rechtszaak aangespannen tegen de Des Moines Register en peilingbureau Selzer in de staat Iowa. Volgens de oud-president hebben ze zich schuldig gemaakt aan verkiezingsinmenging door vlak voor de presidentsverkiezingen een peiling te publiceren die Kamala Harris in het voordeel stelde. De peiling suggereerde dat Harris voorstond in Iowa, een staat die Trump in 2016 en 2020 met gemak won.

Uiteindelijk bleek de peiling niet te kloppen. Trump versloeg Harris in Iowa met een ruime marge. Zijn advocaten spreken van "brutale inmenging" en zeggen dat de zaak bedoeld is om verantwoording af te dwingen. Wat Trump precies hoopt te bereiken met de rechtszaak, blijft onduidelijk.

De Des Moines Register heeft inmiddels gereageerd en benadrukt dat ze achter hun berichtgeving staan. Ze wijzen erop dat Selzer al een technische uitleg heeft gegeven over hoe de peiling tot stand kwam. "Deze rechtszaak is ongegrond," aldus een woordvoerder van de krant.

Het is officieel: voor de 288e keer dit jaar is de temperatuur in De Bilt boven de 10 graden gekomen. Dit maakt 2024 nu al het jaar met de meeste milde dagen ooit, meldt Weeronline. Het vorige record, van 287 dagen, stamt uit 2020.

Vorig jaar stond de teller op 284 dagen met temperaturen van 10 graden of meer, wat toen goed was voor de vierde plek. De metingen van het weerstation in De Bilt gaan terug tot 1901, en nooit eerder was het zo vaak zo warm.

En er zit nog meer in het vat. Weeronline verwacht dat het record verder zal worden aangescherpt, aangezien de kans groot is op meerdere zachte dagen tot aan de jaarwisseling. Zelfs tijdens de kerstdagen is er kans op temperaturen ruim boven de 10 graden.

In enorme massagraven nabij Damascus zijn naar schatting honderdduizenden lichamen ontdekt, waarvan velen het slachtoffer waren van martelingen en executies in de beruchte gevangenissen van het extreem wrede en moordzuchtige regime dat decennialang over Syrië heerste.

Het massagraf bij Al-Qutayfah, ongeveer 40 kilometer ten noorden van Damascus, is een van de omvangrijkste massagraven die ooit zijn gevonden. Volgens Mouaz Moustafa, directeur van de in de Verenigde Staten gevestigde Syrian Emergency Task Force (SETF), is de schatting van honderdduizend lichamen daar een uiterst conservatieve inschatting. Tussen 2012 en 2018 werden hier wekelijks vier vrachtwagens, elk geladen met meer dan 150 lichamen, gedumpt. De lichamen werden met bulldozers gecomprimeerd om de ruimte optimaal te benutten voordat nieuwe lichamen werden begraven. Getuigen hebben beschreven hoe koelwagens, bedoeld voor groenten en fruit, werden gebruikt om de doden te transporteren. De slachtoffers, vaak met blinddoeken om en tekenen van marteling, werden op brute wijze vermoord, veelal door executie met een schot in het hoofd.

De omvang van deze misdaden is bijna niet te bevatten. Sinds het uitbreken van de Syrische burgeroorlog in 2011 zijn naar schatting honderdduizenden mensen omgekomen. Meer dan 150.000 mensen worden nog steeds vermist, vermoedelijk zijn zij het slachtoffer geworden van het repressieve gevangenissysteem van het Assad-regime. Het systeem, dat in stand werd gehouden door een uitgebreid netwerk van geheime politie, bewakers en ambtenaren, wordt vergeleken met de moordmachines van het nazi-tijdperk.

De ontdekking van de massagraven heeft geleid tot een hernieuwde zoektocht van families naar hun vermiste geliefden. Nu de gevangenissen zijn opengesteld en het regime van Assad is gevallen, trekken duizenden Syriërs naar deze locaties in de hoop antwoorden te vinden. Toch blijft de identificatie van lichamen een enorme uitdaging. Op sommige locaties zijn resten slechts in plastic zakken begraven, zonder enige vorm van identificatie. Forensische experts en humanitaire organisaties zoals de Witte Helmen werken onvermoeibaar om DNA-monsters te verzamelen en de lichamen te documenteren, maar de middelen en expertise zijn beperkt.

Naast Al-Qutayfah zijn er talrijke andere massagraven ontdekt. In Adra, een noordwestelijke buitenwijk van Damascus, troffen reddingswerkers van de Witte Helmen een kleine opening aan waarin meerdere lichamen waren begraven. In het zuiden van Syrië, nabij Izraa in de provincie Daraa, werden meer dan twintig lichamen gevonden in een massagraf. Deze locaties, vaak afgesloten door het regime, tonen de systematische aard van de misdaden. Satellietbeelden bevestigen veranderingen in het landschap die wijzen op de aanwezigheid van massagraven. Getuigen hebben verklaard hoe ze gedwongen werden deel te nemen aan het begraven van lichamen, vaak onder bedreiging van hetzelfde lot.

De internationale gemeenschap reageert met afschuw op de onthullingen. Mensenrechtenorganisaties zoals Human Rights Watch en de International Commission on Missing Persons (ICMP) dringen aan op onmiddellijke bescherming en onderzoek van de graven. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft aangegeven samen te gaan werken met VN-organisaties om bewijsmateriaal te verzamelen en te documenteren. Dit moet niet alleen de nabestaanden antwoorden geven, maar ook bijdragen aan gerechtigheid en verantwoording voor de gepleegde misdaden.

Veel Syriërs blijven echter in onzekerheid. De zoektocht naar vermiste familieleden gaat door, maar voor velen is het verlies ondraaglijk. Een getuige, Hazem Dakel, vertelde hoe zijn familie er zeker van is dat zijn broer stierf onder marteling in de beruchte Sednaya-gevangenis. Deze verhalen zijn niet uniek: duizenden families delen vergelijkbare tragedies. De emotionele impact van deze ontdekking wordt versterkt door het besef dat het aantal massagraven en slachtoffers waarschijnlijk nog veel groter is dan nu bekend.

Goedemorgen!

Waarschuwing:
Vanaf het einde van de ochtend zijn er in Noord-Holland en in het Waddengebied zware windstoten mogelijk. De zware windstoten kunnen voor overlast zorgen. De zware windstoten houden aan tot halverwege de middag, daarna neemt de wind vrij snel af. Boven land kunnen er zware windstoten voorkomen tot ongeveer 80 km/uur, vlak aan zee tot ca. 90 km/uur. De wind komt uit een zuidwestelijke richting.

Vanochtend is het bewolkt met af en toe regen. De zuidwestenwind is matig, in de kustgebieden vrij krachtig en aan de kust krachtig tot hard, windkracht 6 of 7. Aan het einde van de ochtend wordt de wind in het noordwestelijk kustgebied stormachtig met kans op zware windstoten van 75-90 km/uur.

Vanmiddag is het bewolkt met plaatselijk lichte regen. De middagtemperatuur ligt rond 12°C. De zuidwestenwind is matig, in het noorden en westen vrij krachtig tot krachtig, windkracht 5 of 6, aan de kust hard, windkracht 7. Langs de noordwestkust is de wind eerst stormachtig en komen er in Noord-Holland en in het Waddengebied zware windstoten voor van 75-90 km/uur. In de tweede helft van de middag neemt de wind af en verdwijnen de zware windstoten.

Vanavond is het bewolkt met plaatselijk regen. De wind komt uit het zuidwesten en is matig, aan de kust vrij krachtig of krachtig, windkracht 5 of 6.

Komende nacht zijn er perioden met regen. De temperatuur ligt rond 12°C. De wind is matig tot vrij krachtig uit het zuidwesten, aan de kust krachtig tot hard, windkracht 6 of 7. (Bron: KNMI)

De windmoens hebben genoe te doen vanaag ((Archief)foto: qltel)

Geld of een foto doneren? Dat kan hier! 
Jouw foto of filmpje bij het weerbericht? Deze is te mailen via weer@fok.nl of up te loaden via ons fotoforum. Vermeld bij de foto waar deze ongeveer is gemaakt.

Meepraten over het weer? Dat kan op ons weerforum waar de atmosfeer op ontploffen staat:
WKN - De atmosfeer staat op ontploffen.
Of uiteraard in de reacties onder het weerbericht.

Power Slap, de net zo primitieve als controversiële ‘sport’ waarbij deelnemers elkaar om beurten een klap in het gezicht geven, zal binnenkort ook te zien zijn op de Nederlandse televisie. Veronica heeft de uitzendrechten verworven en brengt dit fenomeen vanaf januari naar het Nederlandse publiek. De aankondiging, gedaan door sportmarketeer Chris Woerts in het programma Vandaag Inside, zorgde voor een storm van kritiek uit sportkringen, medische hoek en onder mediadeskundigen.

De introductie van Power Slap in Nederland is een nieuwe fase in de ontwikkeling van deze ‘sport’, die in 2022 door UFC-president Dana White werd gelanceerd. Volgens Woerts is Power Slap ‘ongelooflijk populair in Amerika’ en zal het in Nederland ‘heel groot’ worden. Woerts benadrukte tijdens zijn aankondiging dat hij nog op zoek is naar Nederlands talent voor een eigen competitie. Zijn enthousiasme werd echter niet gedeeld door de aanwezige presentatoren. Johan Derksen bestempelde het als ‘goedkoop amusement’ en Wilfred Genee liet weten er weinig toekomst in te zien.

Power Slap begon ooit als een challenge op sociale media en groeide uit tot een rage in Oost-Europa. Een van de eerste grote sterren van de discipline was de Rus Vasiliy Khamotiskiy, ook wel bekend als ‘Dumpling’. Deze zwaargewicht vergaarde miljoenen views met zijn wedstrijden en bizarre stunts, zoals het stukslaan van watermeloenen met zijn handen. De ‘sport’ kreeg echter een duister randje toen in 2021 de Poolse ‘slap fighter’ Artur Walczak zware hersenschade opliep tijdens een wedstrijd en uiteindelijk overleed. Dit incident leidde tot een onderzoek en een naamswijziging van de competitie naar Slap Fighting Championship, maar het veranderde weinig aan de kern van het concept.

Het idee achter Power Slap is ogenschijnlijk simpel: twee niet al te snuggere deelnemers staan tegenover elkaar en geven elkaar om de beurt een zo hard mogelijke klap in het gezicht met de vlakke hand en bezorgen elkaar zo verdere hersenbeschadiging. De klap moet met de handpalm worden uitgedeeld en de ontvanger mag zich niet verdedigen of bewegen. Een muntworp bepaalt wie mag beginnen, waarna deelnemers dertig seconden krijgen om hun slag toe te dienen. Na de klap heeft de tegenstander een halve minuut om te herstellen en, indien die daar nog toe in staat is, terug te slaan. De wedstrijden duren doorgaans drie tot vijf rondes, tenzij een deelnemer eerder knock-out gaat. Het doel is simpel: de tegenstander uitschakelen of winnen op punten.

De Amerikaan Dana White heeft Power Slap in de VS gepositioneerd als een professionele sport, met duidelijke regels, gewichtsklassen en medische tests. De Nevada State Athletic Commission keurde het format in 2022 goed en in 2023 volgde de eerste uitzending op de Amerikaanse zender TBS. White stelt dat Power Slap veiliger zou zijn dan boksen, omdat deelnemers slechts enkele slagen incasseren in plaats van honderden. Hij verdedigt zijn initiatief fel tegen critici, met oneliners  als: “Als je het niet leuk vindt, dan kijk je toch niet?”

Experts maken zich ondertussen ernstige zorgen over de veiligheid van de deelnemers. Neurologen waarschuwen dat Power Slap aanzienlijke risico’s met zich meebrengt, zoals hersenschuddingen en traumatisch hersenletsel. Deelnemers ontvangen meerdere harde klappen op het hoofd zonder enige mogelijkheid om zich te verdedigen. Chris Nowinski, neuroloog en voorzitter van de Concussion Legacy Foundation, wees op de “fencing response” die bij sommige deelnemers zichtbaar is na een klap. Dit verschijnsel, waarbij de armen onnatuurlijk gebogen blijven, wijst op hersenschade. Volgens Nowinski is Power Slap ‘pure uitbuiting’ en zou het verboden moeten worden.

De gevaren van Power Slap gaan verder dan die voor de deelnemers alleen. Hoogleraar recht en sport Marjan Olfers noemt het walgelijk en wijst op de impact op jongeren. “Kinderen zien dit en denken: wow, dit wil ik ook proberen,” zegt ze. Olfers benadrukt dat er geen tactiek of strategie in de ‘sport’ zit, wat het onderscheidt van traditionele vechtsporten zoals boksen of MMA. Mediadeskundigen vrezen ook dat het programma kopieergedrag zal aanmoedigen, vooral onder jongeren die op zoek zijn naar sensatie op platforms als TikTok en Instagram. Voormalig hoogleraar mediaopvoeding Peter Nikken waarschuwt dat dit kan leiden tot een normalisering van geweld en een verhoging van pestgedrag.

De vechtsportgemeenschap reageert overwegend negatief tot zeer negatief. Velen zien Power Slap als een bedreiging voor de reputatie van vechtsporten. Oud-vechtsporter en kickbokstrainer Thom Harinck noemt het gevaarlijk en wijst op de techniek waarmee deelnemers met de handpalm slaan, wat bijna net zoveel kracht genereert als een vuist. Germaine de Randamie, de eerste Nederlandse UFC-wereldkampioen, stelt dat Power Slap geen sport is, maar puur entertainment. Ook de Nederlandse Vechtsportautoriteit houdt de ontwikkelingen met argusogen in de gaten. Zij stellen dat sporten waarbij onbeschermd op het hoofd wordt geslagen te gevaarlijk zijn en waarschijnlijk niet voldoen aan de Nederlandse veiligheidsnormen.

Ondanks de felle kritiek blijft Power Slap vooral online bijzonder populair. Video’s van wedstrijden behalen miljoenen views, met uitschieters tot meer dan 350 miljoen op TikTok. Dana White benadrukt dat deze cijfers aantonen dat Power Slap een blijvertje is. Volgens hem spreekt de ‘sport’ een jong, modern publiek aan dat gewend is aan kortstondige en visueel spectaculaire content. “Power Slap heeft alles in zich om next level te gaan,” zegt hij.

Thom Harinck heeft zich inmiddels als kandidaat gemeld voor de Nederlandse editie, maar met één voorwaarde: “Hij zoekt mensen? Nou, ik wil het wel doen. Maar alleen als ik tegenover Chris Woerts sta.”

De Oekraïense veiligheidsdienst SBU heeft bekendgemaakt dat ze twaalf agenten hebben ontmaskerd die voor Rusland spioneerden. Volgens berichten moesten zij de locaties van F-16 straaljagers en luchtverdedigingssystemen in Oekraïne identificeren.

De spionnen werkten afzonderlijk van elkaar om militaire vliegvelden en luchtverdedigingslocaties in vijf regio's in het zuiden en noordoosten van Oekraïne op te sporen. De spionnen bemachtigden ook adressen van bedrijven die actief zijn op het gebied van elektronische oorlogsvoering en een aantal door Rusland gerekruteerde Oekraïense deserteurs.

Vier leden van het leger werden gearresteerd in de regio Dnipropetrovsk, aldus het Oekraïense Openbaar Ministerie in Kiev. Een soldaat met pro-Russische sympathiën wordt beschouwd als de hoofdverdachte. Hij had drie kameraden gerekruteerd om informatie in te winnen. Hij deed alsof hij voor de Oekraïense inlichtingendienst werkte.

Waar de F-16's van Amerikaanse makelij gestationeerd en ingezet zijn, is een van de belangrijkste militaire geheimen van Oekraïne. Rusland probeert herhaaldelijk de vliegtuigen te vernietigen door in het wilde weg raketaanvallen op luchtmachtbases uit te voeren zoals recent op Starokostyantyniv in het westen van Oekraïne.

“The Security Service of Ukraine (SBU) said it disrupted what it described as the ‘biggest network’ of Russian spies operating within the country who were allegedly collecting intelligence on ally-donated F-16 fighter jets, among other military targets.” https://t.co/EWyBd1rw82

— The Daily Seeker (@TheDailySeeker) December 17, 2024

Het is positief dat staatssecretaris Karremans gezonde keuzes tijdens het boodschappen doen wil vergemakkelijken en met supermarkten concrete doelen wil afspreken voor gezondere producten. Maar als we nu niets doen, blijven ongezonde producten te lang de overhand houden, met ernstige gezondheidsproblemen als gevolg.

Het verbieden van reclame voor ongezonde producten is volgens het Nederlands Genootschap van Vitalogen (NGvV) de noodzakelijke eerste stap, zodat de verleiding om ongezond te eten vermindert.

Consumenten constant blootgesteld aan ongezonde producten
Ongezonde producten domineren het supermarktaanbod, wat bijdraagt aan de groeiende gezondheidsproblemen in Nederland. Het huidige vrijwillige systeem van supermarkten blijkt onvoldoende effectief. Ondertussen worden consumenten constant blootgesteld aan reclame die ongezonde keuzes bevordert. Het is tijd om in te grijpen: het verbieden van reclame voor ongezonde producten kan direct effect hebben en gezondere keuzes stimuleren.

Wettelijk reclameverbod op ongezonde producten
Het is cruciaal dat de overheid nu doorpakt en een wettelijk verbod op reclame voor ongezonde producten instelt. Dit is een noodzakelijke stap om de invloed van ongezonde marketing te beperken en bij te dragen aan een gezonder Nederland.

Chocola in de supermarkt ( @Abir Hiranandani on Unsplash)

De autoriteiten zijn van mening dat de nog door onbekende oorzaak veroorzaakte ziekte- en sterfgevallen in de Democratische Republiek Congo het gevolg zijn van een ernstige vorm van malaria. 

Het ministerie van Volksgezondheid in Kinshasa zei dat veel van de ziek geworden patiënten ook ondervoed waren.

Volgens regionale autoriteiten stierven in november 143 mensen bij de uitbraak van de zogenaamde 'Ziekte X' in de provincie Kwango.

Symptomen zijn onder meer koorts, hoofdpijn, ademhalingsproblemen en bloedarmoede. Bij de bloedarmoede daalt de concentratie van hemoglobine in het bloed, hierdoor kan het bloed aanzienlijk minder zuurstof transporteren.

Deze beoordeling door de autoriteiten in Congo komt overeen met de aannames van de WHO. Na de eerste meldingen van de ziekten stuurden ze experts naar de getroffen regio.

In februari 2024 werd een container met elf vreemdelingen aangetroffen aan de Beatrixkade in Eindhoven. Een 28-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats werd daarop aangehouden. Vandaag moest hij zich voor de rechter verantwoorden. Het Openbaar Ministerie (OM) eist 55 maanden gevangenisstraf tegen de man en een geldboete van € 22.000.

In de nacht van 12 op 13 februari belt een oplettende beveiliger rond 01.00 uur en 02.30 naar de politie, nadat hij opvallende activiteiten ziet in de buurt van de Beatrixkade in Eindhoven. Even later vindt de politie op die locatie een container met daarin elf vreemdelingen, waaronder vijf minderjarigen. Twee mannen rennen weg als de politie ter plaatse komt. Eén man weet te ontkomen in een Franse auto, maar een 28-jarige man wordt op heterdaad aangehouden nadat een taser wordt ingezet.

Verzegelde container
De vreemdelingen in de container zijn, op één persoon na, allemaal afkomstig uit Vietnam. Zelf verklaren ze vanuit hun thuisland en vanuit Frankrijk in een auto of vrachtwagen naar Nederland te zijn gebracht. De eindbestemming zou Groot-Brittannië zijn. De verdachte man verklaart dat hij zelf ook werd gesmokkeld. Dat strookt echter niet met de bevindingen van de Koninklijke Marechaussee (KMar), die is belast met het doen van onderzoek naar mensensmokkel.

Uit de verklaring van de beveiliger en camerabeelden blijkt namelijk dat de man steeds de trailer opende en rommelde met de zegel van de container. Bovendien wordt een kniptang aangetroffen op de locatie waar hij wordt aangehouden. In de telefoon van de verdachte worden foto’s van de container aangetroffen en gesprekken waaruit blijkt dat hij met het vervoer bezig was.

Handelswaar
Het Openbaar Ministerie (OM) komt tot de conclusie dat de verdachte doelbewust bezig was het met smokkelen van de elf personen. Personen die uit een arm land afkomstig waren, op zoek naar een betere toekomst en vermoedelijk veel geld hebben betaald om illegaal Europa binnen te worden gebracht. De officier van justitie: ‘Verdachte heeft misbruik gemaakt van deze kwetsbare positie en de wanhoop van de gesmokkelden. Ook heeft hij zich laten leiden door financieel gewin en daarbij weinig oog gehad voor de gevolgen van zijn strafbare handelen. Kennelijk ziet hij vluchtelingen als handelswaar, waaraan kan worden verdiend.’

Lange gevangenisstraf
Het OM benadrukt dat mensensmokkel een ernstig misdrijf is. Mensensmokkelaars zorgen voor illegale toegang en verblijf in Nederland en doorkruisen onaanvaardbaar het asielbeleid. Het is vaak levensgevaarlijk en als de gesmokkelden eenmaal Europa binnen zijn, hebben zij meestal geen goed perspectief omdat ze er illegaal verblijven. Niet zelden is mensensmokkel het voorportaal voor mensenhandel.

Gezien de ernst, maar ook om herhaling te voorkomen, meent het OM dat alleen een lange gevangenisstraf op zijn plaats is. In deze zaak eist het OM 55 maanden gevangenisstraf en de tenuitvoerlegging van een eerder opgelegde voorwaardelijke gevangenisstraf van 5 maanden. Gezien het financiële motief van de verdachte, acht het OM bovendien een geldboete van € 22.000 passend.

De rechter doet op 28 januari uitspraak.

Igor Kirillov, het hoofd van deRussische  militaire eenheid voor chemische, biologische en radiologische wapens, werd samen met zijn plaatsvervanger gedood door een explosie toen de twee mannen dinsdagochtend een gebouw in  Moskou verlieten.

Kort na zes uur dinsdagmorgen (plaatselijke tijd)vond er een explosie plaats in een woongebouw in het zuidoosten van Moskou. De Russische generaal Igor Kirillov en een assistent werdenhierdoor gedood. Naar verluidt waren ze op weg naar hun werk.

Volgens de autoriteiten ontplofte een explosief dat met plakband aan een e-scooter was bevestigd bij de ingang van het huis. Het explosief woog 300 gram. Het explosief werd tot ontploffing gebracht door een mobiele telefoon. Foto's en video's die verspreid werden in de media en op sociale netwerken tonen een beschadigde en roetzwarte ingang van het huis, gebroken ruiten en onderdelen van een e-scooter.

Tot nu toe heeft niemand officieel de verantwoordelijkheid voor de aanslag opgeëist. Verschillende Oekraïense media citeren echter ongenoemde bronnen van de SBU die het erover eens zouden zijn dat de Oekraïense geheime dienst achter de moordaanslag zat. Kirillov was volgens verschillende berichten een "legitiem doelwit", maar deze beweringen kunnen niet worden geverifieerd.

De SBU zelf heeft geen commentaar gegeven op de dood van Kirillov. Voor de Russische regering is het duidelijk dat Oekraïne verantwoordelijk is voor de dood van Kirillov. Een vertegenwoordiger van de onderzoeksautoriteiten sprak van een "terroristische daad", ex-president Dmitri Medvedev, nu vicevoorzitter van de Russische Veiligheidsraad, zei dat Oekraïne de aandacht wilde afleiden van zijn militaire falen. Hij dreigde de Oekraïense leiders met wraak.

De plaatsvervangend voorzitter van de Doema, Andrey Gurulyov, gebruikte zijn Telegram kanaal om de schuld te geven aan de "Angelsaksen" - een term die vaak gebruikt wordt door het Kremlin om de VS en Groot-Brittannië te duiden. Gurulyov zei dat de enige reactie hierop aanvallen op functionarissen van de "Angelsaksen" konden zijn.

Wie was generaal Kirillov?
Kirillov was een hooggeplaatst lid van de Russische strijdkrachten. Als hoofd van de NBC-verdedigingstroepen van Rusland was hij verantwoordelijk voor de bescherming tegen bedreigingen met nucleaire, biologische en chemische wapens. De 54-jarige bekleedde deze functie sinds 2017. Als deelnemer aan de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne stond Kirillov sinds 2023 op de sanctielijsten van Oekraïne, Groot-Brittannië en Canada.

Maandag beschuldigde de Oekraïense geheime dienst SBU Kirillov van ernstige oorlogsmisdaden en opende formeel een onderzoek tegen de generaal. Kirillov zou verantwoordelijk zijn voor de inzet en het gebruik van chemische wapens in Oekraïne. Sinds 2022 zijn dergelijke internationaal verboden middelen meer dan 4.800 keer gebruikt op Oekraïens grondgebied.

De granaten die door drones werden gedropt, bevatten onder meer irriterende stoffen of traangas. Deze bevatten onder andere chloorpirkine, een oorlogsmiddel dat berucht is uit de Eerste Wereldoorlog en ook bekend staat als 'Grünkreuz-1'. Het gebruik van dergelijke gassen in oorlogssituaties is verboden door een internationale conventie. Het gebruik van dit middel heeft als doel de luchtwegen en slijmvliezen van vijandelijke soldaten te beschadigen en hen uit hun schuilplaatsen te verdrijven. Meer dan 2.000 Oekraïense soldaten moesten na contact met dit chemische wapen worden behandeld in de militaire ziekenhuizen van het land.

Kirillov beschuldigde op zijn beurt Oekraïne ervan een "vuile bom" met radioactieve stoffen te ontwikkelen. Hij beweerde ook dat Oekraïne laboratoria voor biologische wapens aan het bouwen was en hierbij gesteund werd door de VS. Voor beide beweringen is geen bewijs.

De woordvoerder van het Russische Ministerie van Buitenlandse Zaken, Mariya Zakharova, noemde ze echter na Kirillovs dood. Kirillov verspreidde deze en andere theorieën herhaaldelijk op persconferenties, waardoor hij meer bekendheid kreeg. In augustus noemde het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken hem een "belangrijke spreekbuis van Russische desinformatie".

In november kondigde de OPCW aan dat ze sporen van het irriterende gas CS had gevonden tijdens een onderzoeksmissie in de Oblast Dnipropetrovsk. Volgens de OPCW is het gebruik van dergelijke wapens ook verboden in gewapende conflicten onder het Chemische Wapens Verdrag.

Caba D., de huurmoordenaar die zegt te weten wie er achter de moord op sekswerker Betty Szabo zit, zou één van zijn eigen slachtoffers hebben aangewezen als mogelijke dader. Daarover schrijft De Telegraaf. Volgens D. gaat het om de Ivan Serdarusic, een Kroaat die jarenlang in Amsterdam woonde en in 2018 werd doodgeschoten.

D. zit op dit moment een levenslange gevangenisstraf in Hongarije uit voor het plegen van verschillende liquidaties. Een van zijn slachtoffers was de 62-jarige Ivan Serdarusic, die hij neerschoot in een Italiaans restaurant in de Beethovenstraat.

Elf kantjes
"Mijn moreel kompas zegt dat de moord op onschuldige vrouwen en kinderen absoluut ontoelaatbaar is", zo luidt de motivatie van D. volgens De Telegraaf. Volgens de krant had D. elf kantjes nodig om zijn verklaring op te schrijven. Caba D. omschrijft zijn voormalig doelwit als een 'doortrapte, verachtelijke misdadiger.'

In De Telegraaf claimde D. een maand geleden al dat hij wist wie er achter de moord op Betty Szabo zat. Hij zei op dat moment nog niet om wie het volgens hem ging. 

Wel omschreef hij de moordenaar als 'een sleutelfiguur in de Amsterdamse onderwereld' die plezier zou halen uit het martelen van vrouwen. D. verklaart dat hij dit hoorde toen hij in Amsterdam was om zich voor te bereiden op de liquidatie. D. omschrijft Serdarusic verder als 'een emotioneel labiele, eenzame persoon' die 'de neiging had prostituees te vernederen.'

'Afgeslacht'
Ook Betty zou daarvan het slachtoffer zijn geworden, zo tekent De Telegraaf op. "Bernadett zou hem meerdere malen hebben gevraagd om zich fatsoenlijk en normaal te gedragen, maar dat beviel de vrouwenmoordenaar niet. Hij ontstak in woede en heeft haar meedogenloos afgeslacht."

De politie, die de verklaring van D. ook toegestuurd kreeg, bevestigt dat er inmiddels twee Amsterdamse rechercheurs naar Hongarije zijn afgereisd om de man te verhoren. Een woordvoerder kan 'bevestigen noch ontkennen' dat D. in zijn verklaring naar Serdarusic wijst. "Maar we nemen zijn verklaring echt serieus en gaan het onderzoeken", aldus Brink.

Hologram
De Amsterdamse politie heeft in november door het gebruik van een hologram aandacht gevraagd om een 15 jaar oude moord op de Wallen op te lossen. De 19-jarige sekswerker Betty (Bernadett) Szabó werd in 2009 op gruwelijke wijze vermoord, met meer dan 70 messteken. Haar collega’s vonden haar lichaam, liggend in een plas bloed in de peeskamer, nadat ze haar de hele dag niet hadden gezien. Een dader werd nooit gepakt.

Hologram Betty Szabó (@ RTL Nieuws on YouTube 161124)

In 2023 was het aantal tieners dat een kind kreeg lager dan in de jaren daarvoor. Er werden 980 tieners moeder en naar schatting 325 vader. Het aantal tienermeiden dat een kind kreeg was in Nederland relatief laag in vergelijking met andere Europese landen. Alleen in Denemarken en Zweden waren er naar verhouding minder. Dat meldt het CBS op basis van nieuwe cijfers uit de Landelijke Jeugdmonitor.

Het aantal tienermoeders daalt al langere tijd. Tien jaar geleden waren het er nog 2 keer zoveel, en twintig jaar geleden meer dan 3 keer zoveel. De afgelopen vijf jaar is het aantal meiden van 15 of 16 jaar dat een kind kreeg vrijwel stabiel gebleven, maar nam het aantal oudere tienermoeders nog wel vrijwel elk jaar af. In totaal werden er 2 kinderen per duizend meiden van 15 tot 20 jaar geboren in 2023. In 2013 waren dat 3,9 kinderen per duizend meiden.

Ook bij vrouwen in andere leeftijdsgroepen is het aantal geboorten gedaald. Vooral twintigers kregen naar verhouding minder kinderen.

Minder tienervaders dan tienermoeders
Het aantal kinderen met een vader onder de twintig jaar is ook lager dan tien jaar geleden, maar dit aantal bleef de afgelopen vijf jaar min of meer stabiel. Het aantal tienermoeders lag de afgelopen tien jaar 3 tot 4 keer hoger dan het aantal tienervaders. In 2013 waren er naar schatting 500 tienerjongens die een kind kregen, in 2023 waren dat er bijna 325.

Het aantal tienervaders is deels gebaseerd op een schatting, omdat niet van alle kinderen de vader bekend is. Bij kinderen met een tienermoeder is rond de 30 procent van de vaders niet bekend. Van het totale aantal geboren kinderen is dit 4 procent.

Relatief weinig tienermoeders in Nederland
Nederland behoort binnen Europa tot de landen met het laagste aantal tienermoeders. In 2022 werden er alleen in Denemarken en Zweden minder kinderen bij tienermeiden geboren. Het EU-gemiddelde was in 2022 7,2 kinderen per duizend 15- tot 20-jarige meiden, en in Nederland 2,2. De EU-landen met de meeste tienermoeders zijn Bulgarije en Roemenië.

Net als in Nederland is het aantal tienermoeders in de meeste EU-landen en in de EU als geheel lager dan tien jaar geleden. Ook onder jonge twintigers komt moederschap minder vaak voor. Zo werden in de EU in 2012 nog 46 kinderen geboren per duizend 20- tot 25-jarige vrouwen, tegenover 33 kinderen in 2022. In Nederland daalde dit in die periode van 34 naar 21 kinderen per duizend vrouwen van 20 tot 25 jaar.

Kinderen van tienermoeders minder vaak bij twee ouders
De meeste kinderen wonen bij hun geboorte bij twee ouders. Kinderen die bij een tienermoeder geboren worden, wonen minder vaak bij een gehuwd of ongehuwd paar. Zij wonen daarentegen relatief vaak in een eenouderhuishouden, of in een ander type huishouden. Dit laatste betreft vaak driegeneratiehuishoudens, waarbij de moeder samen met haar kind bij één of twee van haar eigen ouders woont.

Tienermoeders in de EU in 2012 en 2022 (@CBS)

Tienerzwangerschap (@ Freepik by AI)