Polen heeft de Russische president Poetin gewaarschuwd niet door het Poolse luchtruim te reizen om de Amerikaanse president Trump in Hongarije te ontmoeten. Polen zou dan gedwongen kunnen worden het internationale arrestatiebevel tegen Poetin uit te voeren, aldus de regering in Warschau.

De Poolse minister van Buitenlandse Zaken, Sikorski, zei dat hij niet kon garanderen dat een Poolse rechtbank de regering niet zou bevelen een dergelijk vliegtuig te onderscheppen.

Trump maakte vorige week bekend dat hij Poetin in de Hongaarse hoofdstad Boedapest wilde ontmoeten om te bemiddelen in een einde aan de Russische agressieoorlog tegen Oekraïne. Maar een ontmoeting tussen Trump en Poetin in Boedapest wordt niet meer binnenkort verwacht. Een functionaris van de regering in Washington zou hebben gezegd dat er in de nabije toekomst geen plannen zijn voor een dergelijk gesprek. 

De woordvoerder van het Kremlin benadrukte dat de positie van Rusland in het conflict niet is veranderd. Hoewel hij niet verder inging op de details, is het duidelijk dat Rusland in ieder geval aanspraak maakt op de tot nu toe veroverde gebieden. Moskou heeft de Donbass al geannexeerd en in de grondwet opgenomen. Peskov reageerde op Trumps uitspraken waarin hij opriep tot een einde aan de vijandelijkheden langs de frontlinies en het starten van vredesbesprekingen.

Het Internationaal Strafhof heeft een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen Poetin; de Russische president wordt ervan beschuldigd honderden kinderen illegaal van Oekraïne naar Rusland te hebben ontvoerd. Rusland erkent de jurisdictie van het Internationaal Strafhof niet en ontkent de beschuldigingen. 

Nederland moet meer doen om geweld tegen vrouwen aan te pakken, blijkt uit een rapport van de Raad van Europa. Het land voldoet nog steeds niet aan internationale afspraken op dit gebied. Er zijn te weinig opvanghuizen voor vrouwelijke slachtoffers en er is onvoldoende ondersteuning bij instanties zoals de politie, vooral na verkrachting.

Hoogleraar Marieke Liem benadrukt dat het probleem al langer bekend is, maar het nu extra aandacht krijgt omdat Europa het aankaart. De situatie kwam extra onder de aandacht na enkele gewelddadige moorden op vrouwen deze zomer, zoals die op de 17-jarige Lisa uit Abcoude. Dit leidde tot protesten en het initiatief "Wij eisen de nacht op".

Grevio, de expertgroep van de Raad van Europa, waarschuwde in 2020 al dat Nederland tekortschiet. Sindsdien is er weinig verbetering. Huiselijk geweld wordt vaak gezien als een conflict tussen gelijken, wat volgens onderzoekers onjuist is en de veiligheid van zowel slachtoffers als kinderen in gevaar brengt. De versnipperde aanpak zorgt ervoor dat slachtoffers niet weten waar ze hulp kunnen vinden.

Bovendien ontbreekt het aan goede registratie van daders in de systemen van politie en justitie. Zelfdodingen en ongelukken onder vrouwen worden niet goed onderzocht, zelfs niet als er vermoedens zijn van huiselijk geweld. De Raad benadrukt dat Nederland structurele financiering voor opvang moet garanderen en geweld tegen vrouwen hoger op de agenda moet zetten.

Er zijn wel enkele positieve ontwikkelingen, zoals het actieplan Stop Femicide! en de nieuwe zedenwet die in 2024 van kracht werd. Toch zijn deze stappen volgens Liem niet voldoende. Zij pleit voor een aanpak die erkent dat vrouwen vaak slachtoffers zijn en mannen vaak daders.

Andere Europese landen kunnen als voorbeeld dienen door een meer gendersensitieve aanpak, inclusief speciale ambtenaren voor genderproblemen op verschillende bestuursniveaus. Stichting Filomenia in Rotterdam wordt geprezen als een succesvol voorbeeld van hulpverlening aan vrouwen.

In Nederland wordt ongeveer elke acht dagen een vrouw vermoord, vaak na een periode van controle en mishandeling. Er zijn campagnes gestart om signalen van psychisch geweld te herkennen. De Tweede Kamer heeft een motie aangenomen om femicide harder aan te pakken en de informatie-uitwisseling tussen instanties te verbeteren. Het ministerie van Volksgezondheid en Justitie werkt aan een beleidsreactie op het rapport van de Raad van Europa.

Overigens zijn mannen vaker slachtoffer van geweld en moord. Daar bestaan echter geen grote initiatieven voor.

Het Europees Parlement heeft nieuwe regels voor rijbewijzen in de EU goedgekeurd. Rijbewijzen voor auto's en motoren zijn straks vijftien jaar geldig. Daarnaast komt er een nieuw digitaal rijbewijs. Dit digitale rijbewijs vervangt het fysieke rijbewijs niet; beide blijven geldig.

Er komen ook strengere regels voor beginnende bestuurders. Zij krijgen hogere boetes als ze binnen twee jaar na hun rijbewijs alcohol of drugs gebruiken tijdens het rijden, geen gordel dragen of kinderzitjes verkeerd gebruiken. In Nederland zijn de regels voor nieuwe bestuurders, die minder dan vijf jaar hun rijbewijs hebben, al strenger.

Vanaf 17 jaar mogen jongeren hun rijbewijs halen. Tot hun 18e mogen ze alleen rijden onder begeleiding van een ervaren bestuurder.

Een nieuwe maatregel maakt het mogelijk om een buitenlandse bestuurder die een ernstige overtreding begaat, zoals rijden onder invloed of snelheidsovertredingen, het rijden in de hele EU te verbieden.

Deze veranderingen zijn onderdeel van een verkeersveiligheidspakket van de Europese Commissie. Lidstaten hebben drie jaar om de regels in hun wetgeving op te nemen en daarna nog een jaar om ze te handhaven.

Zet je schrap voor een nieuwe zoektocht vol vermoedens en verrassingen, want op zaterdag 1 november begint "Wie is de Mol?" weer op NPO 1. Het populaire programma viert zijn 25-jarig bestaan, en dat wordt gevierd met een speciale editie. AVROTROS geeft ons alvast een glimp via Instagram.

Tien oud-deelnemers gaan opnieuw de strijd aan, dit keer in het zonnige Portugal, om het spel in al zijn facetten te vieren. In de teaser horen we: "De Mol treft niet alleen deze oude bekenden." We zien een auto met gemaskerde passagiers die geheime documenten ontvangen, gevolgd door de opmerking "Pak ze."

Wie precies meedoet aan dit jubileumseizoen blijft nog even een mysterie. Wat wel vaststaat is dat de serie op 1 november van start gaat. Elke week om 20.30 uur kun je Wie is de Mol? volgen op NPO 1, met de grote live finale op 20 december.

De kijkers kunnen zich verheugen op acht afleveringen gevuld met wantrouwen, verwarring en verraad. Het doel blijft hetzelfde: ontmasker de Mol. Rik van de Westelaken heeft weer de leiding over het spel. Door de Olympische Spelen begint het reguliere seizoen later: op 28 februari 2026 gaat de 26e editie van start.

In Nederland richten verkiezingsdebatten zich vooral op koopkracht en migratie. Volgens meteoroloog Gerrit Hiemstra missen ze echter de echte crisis: het klimaat. Hij waarschuwt dat zonder snelle verandering de schade blijvend is. Vandaag organiseert hij samen met zeven wetenschappers een klimaatpersconferentie in Den Haag. Het doel: "mensen net zo wakker schudden als tijdens de coronacrisis."

Onder de slogan "De aarde vraagt je stem" spreken wetenschappers vandaag over de klimaatcrisis. Ze vinden dat deze crisis wordt genegeerd, terwijl het de belangrijkste is. De conferentie bespreekt de staat van de aarde en de gevolgen voor gezondheid, voedselzekerheid, veiligheid en economie.

Gerrit Hiemstra en Patrick Deckers, voorzitter van Caring Doctors, benadrukken dat de ernst van de klimaatcrisis wordt onderschat. Volgens Deckers zijn opwarming, vervuild water, slechte luchtkwaliteit en eetgewoontes allemaal verbonden. Gezondheid is onmogelijk op een ongezonde planeet. De persconferentie is vanaf 11 uur live te volgen.

Hiemstra legt uit dat klimaatverandering niet alleen gaat over warmer weer. Het raakt hele systemen die uit balans zijn. Als het ijs op de Noordpool blijft smelten, verandert het weer wereldwijd. Deckers waarschuwt dat de crisis onzichtbaar is en pas echt opvalt als het te laat is. Hij pleit voor bewustwording en gedragsverandering.

Beiden benadrukken het belang van gedragsverandering. Hiemstra zegt dat ons huidige gedrag de toekomst bepaalt. Hij wijst op de rol van de politiek en het belang van duidelijke regels. Volgens hem kunnen overheden mensen stimuleren duurzamer te leven met wetgeving zoals rookverboden.

Hiemstra ziet ook positieve ontwikkelingen. In de eerste helft van 2025 werd wereldwijd meer elektriciteit opgewekt uit zon en wind dan uit steenkool. China en India dragen veel bij aan deze groei. Voor Hiemstra en Deckers draait de crisis om de toekomst van de kinderen. Ze vinden dat keuzes van nu de wereld van morgen bepalen. Alleen door nu te handelen en politici aan te sporen tot echte keuzes, kunnen we de aarde nog redden, stellen ze.

We moeten duurzamer zijn om de planeet te redden (Afbeelding ter illustratie door Google Gemini / FOK.nl)

Het Witte Huis is begonnen met de sloop van een deel van de East Wing om ruimte te maken voor een nieuwe balzaal, een project van president Donald Trump. Ondanks zijn eerdere belofte dat de bouw "niet zou interfereren met het huidige gebouw," zijn arbeiders nu bezig met het slopen van de gevel.

Trump benadrukte dat de nieuwe balzaal niet direct aan het Witte Huis grenst, maar er wel dicht bij zal staan en respect zal tonen voor het bestaande gebouw. De bouwwerkzaamheden zijn vorige maand van start gegaan en Trump meldde tijdens een evenement dat er "een balzaal achter ons wordt gebouwd."

De East Wing, doorgaans gebruikt door de first lady en haar personeel, zal volledig gemoderniseerd worden als onderdeel van het project. Trump stelt dat de nieuwe balzaal, die zo'n 900 mensen kan huisvesten, volledig losstaat van het Witte Huis zelf. De kosten van de bouw, oorspronkelijk geschat op $200 miljoen, zijn nu opgelopen tot ongeveer $250 miljoen. Trump heeft gezegd dat hij samen met particuliere donoren voor de financiering zal zorgen.

De aanpassingen aan het Witte Huis zijn de grootste sinds de jaren '40, toen Franklin D. Roosevelt en later Harry Truman delen van het gebouw uitbreidden en aanpasten. Ten minste één wetgever, Mark Pocan, heeft bezwaar gemaakt tegen de veranderingen en vindt dat de plannen besproken hadden moeten worden in het Congres. Susie Wiles, de stafchef van het Witte Huis, heeft gezegd dat er overleg zal zijn met "passende organisaties" om de historische waarde van het Witte Huis te behouden.

Nicolas Sarkozy, de voormalige president van Frankrijk, begint dinsdag aan een gevangenisstraf van vijf jaar in de La Santé-gevangenis in Parijs. Hij is veroordeeld voor criminele samenzwering in verband met de financiering van zijn verkiezingscampagne van 2007 met geld uit Libië. Sarkozy blijft volhouden dat hij onschuldig is. Toch zal hij zijn straf moeten uitzitten in een gevangenis die sinds de negentiende eeuw enkele van de meest beruchte gevangenen heeft gehuisvest, waaronder Alfred Dreyfus en de Venezolaanse militant Carlos de Jakhals.

Sarkozy verwacht dat hij in isolatie wordt geplaatst voor zijn eigen veiligheid. Mogelijk komt hij in de zogenaamde VIP-sectie, voor kwetsbare gevangenen. Oud-gedetineerden van La Santé hebben over hun ervaringen verteld en beschreven wat Sarkozy te wachten staat. De gevangenis, geopend in 1867, is onlangs volledig gerenoveerd.

In een opmerkelijke uitspraak heeft de rechter bepaald dat Sarkozy zijn straf moet uitzitten zonder te wachten op de uitkomst van zijn hoger beroep, vanwege de ernstige verstoring van de openbare orde die de misdaad veroorzaakte. Sarkozy blijft strijdbaar en zegt niet bang te zijn voor de gevangenis. Hij heeft zijn tas al gepakt met kleding en tien familiefoto's die hij mag meenemen. Ook neemt hij drie boeken mee, waaronder "De Graaf van Monte Cristo."

Sarkozy's zoon, Louis, roept op tot een bijeenkomst ter ondersteuning van zijn vader. Zijn vrouw, Carla Bruni, heeft op sociale media foto's van hun kinderen en liedjes ter ere van Sarkozy gedeeld. Sarkozy kan pas een verzoek tot vrijlating indienen zodra hij in de gevangenis zit, waarna de rechterlijke macht tot twee maanden de tijd heeft om dit te behandelen.

Bij aankomst in La Santé krijgt Sarkozy een persoonlijke uitrusting van de bewakers en wordt hij naar zijn cel geleid. In de VIP-sectie zou hij een eigen ruimte kunnen hebben in een van de 9 vierkante meter grote cellen. Ex-gevangene Pierre Botton benadrukt dat zelfs een voormalige president weinig privileges kan verwachten in La Santé. Sarkozy zal een schok kunnen ervaren bij zijn overgang van zijn luxe leven naar een gevangeniscel.

De eerste uren in de gevangenis zijn volgens Patrick Balkany, een vriend van Sarkozy, zwaar. Nieuwe gevangenen krijgen een foto en kaart, en worden doorzocht op verboden items. Botton beschrijft de eenzaamheid en het besef dat het spel voorbij is wanneer je om 19.00 uur alleen in je cel zit.

Een Amerikaanse federale beroepsrechter heeft maandag besloten dat de Trump-regering de Nationale Garde naar Oregon mag sturen om federale bezittingen, gebouwen en personeel te beschermen, ook al wil de staat dat niet. Deze beslissing stopt een eerdere rechterlijke uitspraak die deze inzet verbood. De rechters van het 9e Circuit oordeelden in een 2-1 uitspraak dat de president waarschijnlijk zijn wettelijke bevoegdheden correct heeft gebruikt.

De advocaten van het ministerie van Justitie stelden dat de beslissing van rechter Karen Immergut de militaire operaties van de president onterecht bemoeilijkte, maar Immergut, ook benoemd door Trump, vond dat de president overdreef over de situatie in Portland. Ze noemde zijn beschrijving van de stad als "oorlogsgebied" en de aanvallen op ICE-faciliteiten overdreven.

De meerderheid van de rechters, eveneens benoemd door Trump, vonden dat meer respect voor de presidentiële beslissingen op zijn plaats was. Ze gaven aan dat zelfs als de president de situatie op sociale media zou opblazen, er voldoende wettelijke basis was voor zijn acties. Rechter Susan Graber, de dissidente rechter, bekritiseerde het oordeel scherp en noemde het "absurd" en gevaarlijk voor grondwettelijke rechten.

Oregon's procureur-generaal Dan Rayfield gaf aan dat hij zou proberen de volledige 9e Circuit erbij te betrekken in een poging het besluit te keren. Hij uitte zijn zorgen over de president die eenzijdig staatsmilities kon inzetten zonder al te veel rechtvaardiging, wat volgens hem een gevaarlijke stap was voor Amerika.

De woordvoerster van het Witte Huis, Abigail Jackson, prees de uitspraak en stelde dat de president handelt binnen zijn wettelijke bevoegdheden om federale bezittingen en personeel te beschermen na gewelddadige rellen. Immergut had eerder vastgesteld dat de situaties onder controle leken te zijn en dat de aanwezigheid van wetshandhavers de spanning had verminderd.

Tijdens een hoorzitting zei de advocaat van Justitie dat de inzet van de Nationale Garde nodig was omdat federale functionarissen herhaaldelijk om versterking moesten vragen vanwege de chaos bij het immigratieverwerkingscentrum.

De uitspraak van de beroepsrechter betekent dat alleen de Oregonse Nationale Garde mag worden ingezet. Rechter Immergut had een aparte order uitgevaardigd die de inzet van troepen uit andere staten tegenhield, waartegen de Trump-regering nog niet in beroep is gegaan.

De beslissing van de beroepsrechter in Portland kan gevolgen hebben voor soortgelijke zaken, zoals die in Chicago, waar de inzet van de Nationale Garde tijdelijk is geblokkeerd. Dit laatste wordt momenteel door de regering aangevochten bij het Hooggerechtshof. Trump wil daarnaast de Nationale Garde ook naar San Francisco sturen.

De Nederlandse orde van advocaten (NOvA) heeft beweerd dat 12 van de 15 partijen 'onrechtstatelijke plannen' hebben. De PVV en Forum voor Democratie (FVD) zouden de meeste plannen hebben die tegen de rechtsstaat indruisen. Na het doorlichten van de verkiezingsprogramma's kregen FVD 33 en PVV 30 rode vlaggen. Vooral op het gebied van asielmaatregelen zien de advocaten onrechtsstatelijke plannen bij deze en andere partijen.

Een onafhankelijke commissie onderzocht of de plannen van alle politieke partijen in de Tweede Kamer voldoen aan drie belangrijke rechtsstatelijke principes. Deze principes zijn: overheid moet betrouwbaar zijn, fundamentele rechten en vrijheden moeten worden gerespecteerd en burgers moeten toegang hebben tot een onpartijdige rechter.

Sinds 2012, toen de NOvA voor het eerst verkiezingsprogramma's beoordeelde, is er een "zorgwekkende ontwikkeling". Destijds hadden slechts twee programma's onrechtsstatelijke plannen, nu zijn dat er 12 van de 15.

Naast FVD en PVV worden ook partijen zoals JA21, BBB, SGP en VVD regelmatig berispt. NSC heeft drie niet-rechtsstatelijke plannen, ondanks hun focus op het versterken van de rechtsstaat. CDA, ChristenUnie, DENK, D66 en SP hebben elk één vlag gekregen. Alleen GroenLinks-PvdA, Partij voor de Dieren en Volt hebben geen enkele rode vlag.

Voorbeelden van wat zij zien als 'problematische plannen' zijn het beperken van het aantal asielzoekers, wat BBB wil, of zelfs een totale asielstop zoals voorgesteld door FVD, JA21 en PVV. Deze plannen zijn in strijd met internationale verdragen die de bescherming van asielzoekers garanderen. NSC en VVD krijgen kritiek voor het willen versoberen van de opvang voor overlastgevende asielzoekers, wat volgens de advocatenorde niet strookt met internationale normen.

De NOvA heeft ook gele vlaggen uitgedeeld voor plannen die een risico vormen voor de rechtsstaat. Elke partij heeft ten minste één gele vlag gekregen. Plannen van BBB, ChristenUnie, CDA en VVD om privacywetgeving te versoepelen ten behoeve van betere informatie-uitwisseling zijn hier voorbeelden van.

Toch ziet de commissie ook positieve ontwikkelingen. Partijen die pleiten voor de mogelijkheid om de grondwet te laten toetsen door de rechter krijgen een groene vlag.

In Amsterdam Zuidoost heeft een ernstig incident plaatsgevonden op metrostation Ganzenhoef. Een 82-jarige vrouw werd daar mishandeld nadat ze een zwartrijder aansprak. De vrouw ontdekte dat iemand zonder te betalen door het poortje wilde glippen en probeerde dit te verhinderen. Dit leidde tot een gewelddadige reactie van de man, die haar meerdere keren sloeg. De vrouw raakte uiteindelijk bewusteloos na de aanval.

Dit voorval vond plaats op 26 mei rond het middaguur. Na het incident vluchtte de verdachte via de roltrap het station uit. De gewonde vrouw kon niemand vinden om haar direct te helpen, dus besloot ze met de metro door te reizen naar Centraal Station. Daar vroeg ze een medewerker van het GVB om hulp voordat ze het bewustzijn verloor.

De politie heeft beelden van de mishandeling vrijgegeven in de hoop dat iemand de verdachte herkent en zich meldt. Het verspreiden van dit soort beelden is een serieus opsporingsmiddel dat de politie slechts zelden gebruikt, aldus een woordvoerster. De politie roept getuigen op om contact op te nemen als zij meer weten over de verdachte.

In het openbaar vervoer in Amsterdam voelen reizigers zich steeds onveiliger vanwege toenemende overlast. Het incident op metrostation Ganzenhoef benadrukt de noodzaak van effectieve maatregelen en toezicht in het openbaar vervoer. Tegelijkertijd heeft de overheid aangekondigd dat de boetes voor zwartrijden fors omhooggaan, als onderdeel van een bredere aanpak van dergelijke problemen.