Tijdens een ontmoeting in het Witte Huis bespraken de Amerikaanse president Trump en de Israëlische premier Netanyahu het beëindigen van de oorlog in de Gazastrook. Het Witte Huis presenteerde een eerder aangekondigd vredesplan.
Er staat onder andere dat de oorlog onmiddellijk zal eindigen nadat Hamas en Israël akkoord gaan. 72 uur nadat beide partijen akkoord gaan, zullen alle gijzelaars, zowel de levende als de overledenen, aan Israël worden overgedragen. Na de terugkeer van de gijzelaars zal Israël talloze Palestijnse gevangenen vrijlaten.
Amnestie voor Hamas-leden die bereid zijn mee te werken, Gazastrook uitgeroepen tot “terreurvrije zone”
De Israëlische troepen zouden zich moeten terugtrekken naar een overeengekomen grens, die nog niet in detail is vastgelegd. Leden van de islamistische Hamas die zich hebben gecommitteerd aan vreedzame coëxistentie en het inleveren van hun wapens, zouden amnestie krijgen. De Gazastrook zou in eerste instantie worden bestuurd door een commissie bestaande uit Palestijnen en experts van over de hele wereld. Onder anderen de voormalige Britse premier Tony Blair zou deelnemen, kondigde de Amerikaanse president Trump aan tijdens een gezamenlijke persconferentie.
Trump verklaarde dat ze "meer dan heel dichtbij" een vredesoplossing in het Midden-Oosten waren. Hij bedankte Netanyahu voor zijn instemming en benadrukte dat Hamas, voor zover hij wist, ook geïnteresseerd was in de uitvoering ervan.
Netanyahu: Akkoord met plan
Netanyahu verklaarde dat hij Trumps plan om de oorlog in Gaza te beëindigen steunde. Hij noemde het een belangrijke stap naar vrede en zorgde ervoor dat Gaza nooit meer een bedreiging voor Israël zou vormen. Gaza zou gedemilitariseerd worden, Hamas zou ontwapend worden en Gaza zou een vreedzame burgerregering krijgen. Hamas heeft nog geen commentaar gegeven.
Tijdens zijn bezoek bood Netanyahu ook zijn excuses aan Qatar aan voor de aanval op Hamas in Doha. Netanyahu en Trump spraken telefonisch met de Qatarese premier al-Thani. Tijdens het gesprek betuigde Netanyahu zijn spijt over de Israëlische aanval op de Qatarese hoofdstad Doha en benadrukte hij dat een dergelijke militaire actie zich niet zou herhalen.
Trump en Netanyahu - juli 2025 (@WikimediaCommons - White House)
Geen gevangenis, maar thuis met een band om je enkel. De enkelband wordt steeds vaker gezien als alternatief voor de cel. Niet alleen de meeste advocaten en de reclassering zijn enthousiast, ook de steun in de politiek groeit. AT5 spreekt met twee ex-gevangenen over deze ontwikkeling.
De 32-jarige Lionn de Graven zit als dertienjarige 2,5 jaar vast. Het laatste halfjaar mag hij zijn straf uitzitten met een enkelband. Hij laat een klein litteken zien dat hem nog altijd herinnert aan die tijd. ''Als je goed kijkt, zie je een wit puntje. Hier zat ’ie te strak, de schroef schuurde door mijn huid heen," vertelt hij.
Ondanks dat hij met zijn enkelband weer met een been in de samenleving stond, schaamde hij zich flink voor de band. "Ik was op vrije voeten en wilde dat beeld vasthouden. Daarom verstopte ik de enkelband zo goed mogelijk. Niemand wist het, zelfs mijn ouders niet. Tot op de dag van vandaag weten ze het niet. Mijn familie die dit nu bij AT5 gaan zien, zullen nu pas ontdekken dat ik een enkelband droeg.''
Toch is het verschil met de gevangenis groot. "Ik was zo blij dat ik weer naar buiten mocht", zegt Lionn. Op zijn telefoon laat hij een filmpje zien van een optreden. "Hier sta ik op het podium met een enkelband om. Het voelde geweldig om weer te kunnen rappen, maar tegelijkertijd was de schaamte enorm. Niemand wist het.''
Voor Rivelino Rigters komt de enkelband te laat. Hij is dertien jaar oud wanneer hij drie maanden cel krijgt, in een tijd dat de enkelband nog een proef is. "Als ik toen een enkelband had gehad, was ik misschien bepaalde mensen niet tegengekomen. In de gevangenis wordt genetwerkt, wordt gehosseld. Daardoor liep mijn pad na de gevangenis langer door."
Nu richt hij zich op een heel ander pad. Rigters heeft Criminal Minded opgericht, een stichting die jongeren ondersteunt op sociaal en maatschappelijk gebied. Meerdere keren per week gaat hij terug de gevangenis in, dit keer om jongeren te spreken die in dezelfde situatie zitten als hij destijds. "Ik wil ze behoeden voor de fouten die ik heb gemaakt.''
Nederland start in 1991 met proefprojecten rond de elektronische enkelband, bedoeld als alternatief voor voorlopige hechtenis of detentie. Nu willen steeds meer partijen dat rechters ook veroordeelden tot zes maanden cel een enkelband kunnen opleggen in plaats van gevangenisstraf. "Dat is echt heel goed nieuws. Ik ben blij voor de nieuwe generatie dat de enkelband er nu is'', aldus Rigters.
Cellentekort
Ook bij de reclassering zien ze het effect van de enkelband. Ilja Botman werkt zes jaar bij de reclassering en volgt dagelijks zo’n 15 tot 20 enkelbanddragers. "Een enkelband voorkomt dat je een crimineel netwerk opbouwt in de gevangenis. Ook kan je vaak nog werken of naar school, veroorzaakt het minder schade voor familie'', zegt ze.
Wat haar opvalt, is dat jongeren steeds jonger ernstige delicten plegen. "Juist bij deze groep is een enkelband een goed strafmiddel", legt Botman uit. "Als jongeren in de gevangenis zitten, richt dat veel schade aan. Maar als ze buiten met een enkelband blijven, leren ze ook veel en is de kans op herhaling veel kleiner."
Bovendien ziet Den Haag de enkelband als potentiële oplossing voor het cellentekort. D66, CDA en NSC een dienden onlangs een wetsvoorstel in om de enkelband breder in te zetten. Inmiddels hebben ook GroenLinks-PvdA, ChristenUnie, SP, Volt en PvdD zich hierbij aangesloten.
Toch moet je ook voorzichtig zijn met het beeld van enkelbanddragers, zeggen de twee ex-gedetineerden: "Het maakt je interessant in de criminele omgeving: oh, die draagt een enkelband, dat is spannend, die kunnen we weer dingen vragen om te doen", waarschuwen Rigters en De Graven. "Zo werkt het nou eenmaal: wat niet mag, is interessant. Een enkelband werkt statusverhogend."
Juist daarom willen de twee aan enkelbanddragers meegeven: "Pak die kans, laat zien dat je op de goede weg bent en weersta de verleidingen — hoe groot ze tegenwoordig ook kunnen zijn via geld op Telegram of Snapchat. Het kan verleidelijk zijn om weer in oude criminele patronen te stappen, maar denk twee keer na: Grijp deze kans met beide handen. Blijf sterk en positief. De bajes is tien keer niks, buiten is het veel leuker."
Ondanks de groeiende politieke steun zijn er ook mensen in de samenleving die zich zorgen maken over enkelbanddragers. Zij vragen zich af of gevangenen wel genoeg leren van hun straf als ze een enkelband dragen. Tegen hen willen alle drie de sprekers die wij hebben gesproken zeggen: "Kijk alsjeblieft naar de menselijke kant en geef ook gevangenen een tweede kans. Uiteindelijk zijn wij allemaal mensen."
Vanavond zal de Israëlische premier Netanyahu de Amerikaanse president opnieuw ontmoeten. De verwachtingen in Israël zijn hooggespannen – en verdeeld: nabestaanden van de gijzelaars rekenen op Trumps nieuwe vredesplan, terwijl hardliners waarschuwen voor concessies.
Dit is al de vierde ontmoeting tussen Benjamin Netanyahu en Donald Trump sinds zijn aantreden in januari. Geen enkel ander staatshoofd heeft de Amerikaanse president dit jaar zo vaak ontmoet. En opnieuw zijn de verwachtingen extreem hooggespannen, hoewel ze in Israël sterk uiteenlopen.
Deskundigen zoals voormalig Israëlisch nationaal veiligheidsadviseur Eyal Hulata zien dat de nauwe relatie tussen Netanyahu en Trump tekenen van spanning begint te vertonen: "Wat we de afgelopen weken hebben gezien, is dat president Trump, die al lang zegt dat hij zijn geduld verliest, eigenlijk geen geduld meer heeft. Het is zeer goed mogelijk dat hij tijdens de bijeenkomst tegen premier Netanyahu zal zeggen: Genoeg is genoeg!"
Nabestaanden van gijzelaars steunen Trumps plan
Donald Trump wil een einde maken aan de oorlog in Gaza. Daarom presenteerde hij zijn 21-puntenplan aan een groot aantal Arabische staatshoofden in de marge van de Algemene Vergadering van de VN in New York .
Volgens mediaberichten voorziet het plan in de onmiddellijke vrijlating van alle resterende gijzelaars in ruil voor honderden Palestijnse gevangenen. Het Israëlische leger zou zich terugtrekken uit de afgesloten kuststrook. De Gazastrook zou bestuurd worden door een overgangsregering. Hamas zou daardoor geen rol meer spelen.
Een plan dat vooral door de families van de gijzelaars wordt gesteund. Ron Ohel, de broer van Alon Ohel, die al meer dan 700 dagen door Hamas gevangen wordt gehouden, doet een duidelijke oproep aan premier Netanyahu: "Keer niet terug uit de VS zonder te zeggen: 'Ik heb Alon naar huis gebracht, ik heb iedereen naar huis gebracht'", aldus Ohel. "Nu is het moment om te laten zien dat je een leider bent."
Israëlische criticasters vrezen Palestijnse regering onder Abbas
De Amerikaanse president Trump sprak in ieder geval vóór zijn ontmoeting met Netanyahu zijn vertrouwen uit dat hij de oorlog in Gaza zou kunnen beëindigen. In een verklaring op zijn Truth Social-platform verklaarde hij dat er "een reële kans is op iets groots in het Midden-Oosten".
Dit is een inschatting waar criticasters binnen de Israëlische regering het totaal mee oneens zijn. Zij vrezen dat de Palestijnse Autoriteit van Mahmoud Abbas uiteindelijk de Gazastrook zal gaan besturen.
Voor Yitzhak Kroizer, een naaste medewerker van de extreemrechtse minister van Nationale Veiligheid, Itamar Ben Gvir, is dit een bedreigend vooruitzicht. Hij vertelde KAN: "De veiligheid van de burgers van de staat Israël kan alleen worden gegarandeerd als we soevereiniteit uitoefenen over het gehele grondgebied van de Gazastrook, en niet als, zoals voorzien in dit gevaarlijke plan, de Gazastrook als prijs voor de gebeurtenissen van 7 oktober. " wordt overgedragen aan de terroristische organisatie in Ramallah.
Een einde aan de oorlog zonder vernietiging Hamas?
Nooit eerder stond Israël zo geïsoleerd in de wereld als nu. Netanyahu zal mogelijk moeten toegeven aan de druk van de Amerikaanse president. Binnen Netanyahu's Likoed-partij spreken de eerste prominente politici zich uit die zich wel eens een einde aan de oorlog zouden kunnen voorstellen zonder de vernietiging van Hamas.
Parlementsvoorzitter Amir Ohana maakte een historische vergelijking op tv-kanaal 12: "We zullen de laatste Hamasstrijder niet bereiken. Ik denk niet dat dat mogelijk is." Ze hebben ook nooit de laatste nazi gevonden, maar 80 jaar na de Tweede Wereldoorlog, terwijl er nog steeds neonazi's in de wereldn, zijn er geen nazi's meer die over Duitsland heersen, zei Ohana. "We moeten dat in de Gazastrook bereiken."
Vage verklaring over het 21-puntenplan
Netanyahu zelf deed vage uitspraken over het 21-puntenplan in een interview met de Amerikaanse zender Fox News. "Ik hoop dat we het kunnen uitvoeren, want we willen onze gijzelaars bevrijden", verklaarde hij.
Hij uitte zijn scepsis over het toekomstige bestuur van de Gazastrook door de Palestijnse Autoriteit. Hij zei dat hij geen mogelijke hervormde Palestijnse Autoriteit voor zich zag.
Hoe is het gesteld met het milieu in Europa? Het Europees Milieuagentschap heeft dit onderzocht en de conclusies gepresenteerd in zijn rapport, dat het elke vijf jaar publiceert. De resultaten voorspellen weinig goeds.
Om de vijf jaar verschijnt dit uitgebreide milieurapport over Europa – je zou het een fitnesscheck kunnen noemen. "Het dient echt als een milieugezondheidscheck om Europese en nationale beleidsmakers op de hoogte te brengen en natuurlijk om onze burgers te informeren", zegt Leena Ylä-Mononen, hoofd van het Europees Milieuagentschap. "Dus, hoe doen we het? Niet goed, eerlijk gezegd."
Europa wordt geconfronteerd met een dramatische achteruitgang van de natuur en habitats: de milieuvernietiging neemt toe en bedreigt de gezondheid, welvaart, concurrentiekracht en veiligheid van Europa, aldus Ylä-Mononen. "Europa is het snelst opwarmende continent en de klimaatverandering bereikt alarmerende niveaus. Dit bedreigt de voedsel- en waterzekerheid, de volksgezondheid, ecosystemen, infrastructuur en de economie als geheel."
De kwaliteit van het leven in Europa neemt gestaag af
Of, om het anders te zeggen: de levenskwaliteit in Europa neemt gestaag af. De omvang van bosbranden, hittegolven en overstromingen deze zomer alleen al zijn slechts de zichtbare tekenen. Daar komt nog "waterstress" bij: volgens het rapport lijdt een derde van de Europeanen al aan een gebrek aan zoet water of drinkwater. De trend is stijgend.
Het rapport vermeldt de volgende cijfers: Ruim 80 procent van de beschermde habitats verkeert in slechte of zeer slechte staat. De toestand van 60 tot 70 procent van de bodems in Europa is verslechterd en 62 procent van de waterlichamen verkeert niet in een goede ecologische toestand.
Wat moeten we dus doen? Europa moet dringend meer veerkracht opbouwen tegen de tastbare gevolgen van klimaatverandering, aldus vicevoorzitter van de Europese Commissie Teresa Ribera. Ze ziet zowel licht als schaduwzijde in het rapport van het Europees Milieuagentschap: "Het rapport laat zien dat de Europese Unie goed voorbereid is en op sommige gebieden vooruitgang heeft geboekt met belangrijke wetgeving. Op andere gebieden zijn echter transformatieve maatregelen nodig."
Het klimaatbeleid van de EU heeft al veel verbeteringen gerealiseerd
In principe betekent dit dat het door de EU ingezette klimaatbeleid consequent moet worden voortgezet. Het heeft op veel gebieden al verbeteringen gebracht: de EU loopt wereldwijd voorop in haar inspanningen voor klimaatbescherming. Volgens het milieurapport zijn de emissies van klimaatschadelijke gassen aanzienlijk verminderd, omdat fossiele brandstoffen sinds 1990 voor minder dan 40 procent zijn gebruikt. Tegelijkertijd is het aandeel hernieuwbare energiebronnen in de energiemix sinds 2005 verdubbeld, aldus het rapport.
Dit toont aan, zo bevestigt het milieurapport, dat de EU over voldoende kennis en strategieën beschikt om de versnellende klimaatverandering en de gevolgen ervan aan te pakken. Waar het nu om gaat, is de implementatie – dat wil zeggen een praktische vermindering van de uitstoot. Dit geldt met name voor de transport- en landbouwsector.
Alles is met elkaar verbonden
"Landbouw, bodemkwaliteit en het vermogen om de landbouwsector beter bestand te maken tegen de gevolgen van klimaatverandering behoren tot de belangrijkste uitdagingen op weg naar volledige koolstofneutraliteit van onze economie in 2050", aldus EU-commissaris Ribera.
Dit is de integrale aanpak, de klimaatexperts en EU-commissarissen in het panel in Brussel waren het hierover eens. Alles, van onze voeding tot de staat van onze waterwegen en bossen, hangt af van deze vraag. Want alleen intacte ecosystemen, aldus het hoofd van het Milieuagentschap, zijn Europa's levensverzekering.
Donald Trump schreef op Truth Social dat hij een invoerheffing van 100 procent zal instellen op alle films die buiten de Verenigde Staten zijn geproduceerd. "De filmindustrie is door andere landen van de Verenigde Staten afgepakt. Alsof je snoep van een klein kind steelt", schreef hij. "Vooral Californië, met zijn zwakke en incompetente gouverneur (Gavin Newsom, red.), is zwaar geraakt.
"Om dit aanhoudende, nooit ophoudende probleem aan te pakken, zal ik daarom een heffing van 100 procent invoeren op alle films die buiten de Verenigde Staten worden geproduceerd", zei Trump. Hij geeft niet aan wanneer het tarief ingaat of wat er precies onder valt.
Het is niet de eerste keer dat Trump dreigt importheffingen op films in te voeren. In mei zei de president al dat hij een invoerheffing van 100% overwoog om de Amerikaanse filmsector te behoeden voor wat hij noemde "een snelle dood".
Verder wil Trump extra invoerrechten heffen op landen die geen meubels in de VS produceren. "Om North Carolina, dat zijn meubelindustrie volledig aan China en andere landen heeft verloren, weer GROOTS te maken, zal ik aanzienlijke invoerrechten opleggen aan elk land dat zijn meubels niet in de Verenigde Staten produceert. Details volgen!!!"
Trump ondertekent een decreet (@ WikimediaCommons- White House on 25 sept 2025)
Wat een heerlijke vakantie had moeten worden, veranderde voor een vrouw uit Tilburg in een nachtmerrie. Haar man liet haar achter in het door oorlog geteisterde Syrië en nam haar paspoort, sieraden, bankpas en telefoon mee. Dat leidde tot een unieke rechtszaak.
De relatie tussen Mohammad en Mariam had al flink te lijden gehad. Zij was eerder met haar vier kinderen gevlucht naar een vrouwenopvang in Midden-Brabant. Begin 2022 keerde ze echter terug naar haar man. Volgens hem was er sprake van verzoening.
In de zomer van 2022 ging het gezin samen op vakantie naar Turkije, waar ze verbleven bij een zus van Mohammad. Al snel reisden vader en moeder zonder de kinderen door naar Syrië, hun geboorteland, om familie te bezoeken. Volgens de vader was het te gevaarlijk om de kinderen mee te nemen, omdat de burgeroorlog daar toen nog voortwoedde.
Na enkele dagen keerde Mohammad zonder zijn vrouw terug. Hij verklaarde dat in Syrië volgens het islamitische recht de scheiding was uitgesproken en dat zijn vrouw had besloten te blijven. Weken later meldde de vrouw zich bij de Nederlandse ambassade in Turkije. Zij stelde dat haar man haar paspoort, bankpas, telefoon en sieraden had afgepakt en zonder haar was vertrokken.
De vrouw moest heel veel moeite doen om naar veiliger gebied terug te keren. Ze reisde zes dagen door Syrië, legde grote afstanden te voet af en sliep onder de blote hemel. Met hulp van familie kwam ze in contact met smokkelaars die haar over de grens naar Turkije hielpen. In Turkije moest ze nog twee maanden wachten totdat de benodigde papieren en het geld voor de terugreis naar Nederland geregeld waren.
Intussen had Mohammad zijn vrouw uitgeschreven bij de gemeente Tilburg en voedde hij de kinderen alleen op. Die situatie duurt tot op heden voort. „Pas toen de dagvaarding voor deze rechtszaak twee jaar later op zijn deurmat viel, mocht ze haar kinderen even zien. Maar wel onder de voorwaarde dat ze de aangifte tegen hem introk”, vertelde de officier van justitie vrijdag in de rechtbank in Breda.
Volgens de officier betreft het een bijzondere zaak. „Voor zover mij bekend is hier nog nooit iemand vervolgd voor het achterlaten van een volwassen vrouw in het buitenland.” Ze rekent het de man extra zwaar aan omdat hij zijn vrouw in oorlogsgebied achterliet en haar vervolgens weghield bij haar kinderen.
„Dat was niet mijn keuze maar die van de kinderen”, reageerde de man. Hij zegt dat de kinderen zich van haar hadden afgekeerd vanwege haar ‘onzedelijke gedrag’. De aanklaagster stelt dat de kinderen tegen hun moeder zijn opgestookt. Zij eist negen maanden gevangenisstraf tegen de man. De uitspraak is op vrijdag 10 oktober.
Deze week cirkelden drones boven Noorwegen en Denemarken. Het blijft onduidelijk waar ze vandaan kwamen, maar de verdenking richt zich vooral op Rusland. Vorige week schoten straaljagers nog Russische drones boven Polen neer. Kan de NAVO de oostelijke grens van Europa daadwerkelijk verdedigen?
00:00 | Intro
00:40 | Russen in Europees luchtruim
07:17 | Wat hebben we in huis?
14:20 | Schrikt de NAVO genoeg af?
De vraag is niet nieuw, maar hij is urgenter dan ooit. Sinds de invasie van Oekraïne hebben NAVO-landen hun militaire aanwezigheid in het oosten van het bondgenootschap opgevoerd: meer gevechtsvliegtuigen, extra maritieme patrouilles en robuustere troepencontingenten in de Baltische staten en Polen. Deze middelen vergroten de afschrikkingskracht, maar ze vormen geen onfeilbare garantie tegen sluipende, hybride of door staatsactoren gedekte aanvallen zoals onbemande luchtvaartuigen, cyberaanvallen of desinformatiecampagnes.
Een effectieve verdediging van de oostflank vereist drie schakels die elkaar versterken:
- Detectie en situational awareness: geen verdediging kan werken zonder tijdige en betrouwbare informatie. Dat betekent meer radarbeelden, betere elektronische onderschepping en nauwere samenwerking tussen militaire en civiele luchtvaartautoriteiten. Drones en laagvliegende objecten blijven een probleem omdat veel radarsystemen daar minder goed tegen bestand zijn.
- Reactiesnelheid en interoperabiliteit: als een bedreiging wordt gedetecteerd, moeten lokaal aanwezige eenheden snel kunnen reageren. Het vereist gestandaardiseerde procedures, gezamenlijke training en uitwisselbaarheid van wapensystemen en commando- en controlestructuren tussen NAVO-lidstaten.
- Resilience en maatschappelijke bescherming: de grens verdedigen is niet alleen een militaire taak. Infrastructuur moet weerbaarder zijn tegen fysieke en cyberaanvallen; civiele bescherming en evacuatieplannen moeten klaarstaan; en de bevolking moet tegen desinformatie worden gevaccineerd.
Politieke wil is minstens zo belangrijk als hardware. NAVO-lidstaten moeten bereid zijn tot blijvende investeringen en tot het delen van risico’s: gezamenlijke patrouilles, snelle inzetbrigades en het vestigen van permanente stellingen sturen een sterk signaal van samenhang. Tegelijk vereist dit compromisbereidheid, want verhoogde aanwezigheid kan ook escalatie en spanningen oproepen.
Ten slotte speelt afschrikking op meerdere niveaus een rol. Conventionele strijdkrachten, geïntegreerde luchtverdediging en aanvalscapaciteiten moeten gecombineerd worden met sanctiedreigingen, politieke druk en diplomatieke isolatie van agressors. Zo’n geïntegreerde aanpak maakt het veel moeilijker om de oostflank succesvol te ondermijnen met beperkte, verrassingsaanvallen.
Kortom: ja, de NAVO kan de oostelijke grens verdedigen — maar alleen als landen blijven investeren in detectie, interoperabiliteit en veerkracht, en als politieke leiders bereid zijn consequent te handelen. Zonder die duurzame inzet blijft het risico bestaan dat slimme, kleinschalige of hybride dreigingen gaten vinden in de verdediging.
Een militair tijdens oefening Hedgehog 25 in Estland (@ NAVO)
De mentale volksgezondheid van Nederland staat onder druk. De Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS) slaat alarm: we leven in een ‘hypernerveuze samenleving’ waarin prestatiedruk, versnelling en individualisme zijn doorgeschoten en het welzijn van jong en oud ernstig bedreigen. In een nieuw advies roept de RVS op tot een fundamentele sociaal-culturele verandering. De boodschap is duidelijk: trap op de rem en werk samen aan een meer ontspannen samenleving.
Alarmerende signalen
"Steeds meer jongeren worstelen met prestatiedruk, werkenden vallen uit met burn-outklachten en bijna de helft van de volwassenen heeft ooit een psychische aandoening gehad. De gevolgen zijn zichtbaar in overvolle wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg en onzichtbaar in het stille lijden van velen,” stelt de RVS. De mentale problemen kosten de samenleving nu al circa 18 miljard euro per jaar – een onderschatting, omdat kosten zoals schoolverzuim en uitkeringen niet zijn meegerekend.
Het samenspel van prestatiedruk, versnelling en doorgeschoten individualisme leidt tot een hypernerveuze samenleving. We kunnen dit niet langer reduceren tot het gebrek aan weerbaarheid van het individu. Mentale gezondheid is een samenlevingsprobleem dat de hele bevolking raakt. Daarom spreekt de Raad over mentale volksgezondheid.
Dweilen met de kraan open
De ‘hypernerveuze samenleving’ dringt door in alle aspecten van ons leven: werk, school, vrije tijd – overal is de verwachting om beter en sneller te presteren. Tegelijk wordt het individu zelf als enige verantwoordelijk gehouden voor het eigen geluk.
Hulp richt zich nu ook vooral op individuen en hun weerbaarheid, met trainingen en coping-strategieën. Maar zolang de samenleving steeds hogere eisen stelt, is dat dweilen met de kraan open. Het is nodig om de hypernerveuze samenleving tot rust te brengen.
“Het is tijd om de wortels van het probleem aan te pakken. Dat betekent: niet uitsluitend focussen op individuele oplossingen, maar de samenleving zelf tot rust brengen.” aldus Jet Bussemaker, voorzitter Raad voor Volksgezondheid & Samenleving.
Een sociaal-culturele verandering is nodig
Om tot een meer ontspannen samenleving te komen pleit de Raad voor meer verbinding, verscheidenheid en alledaagse vertraging. Bijvoorbeeld door ruimte te maken voor lege tijd: momenten waarin niets hoeft – op werk, op school én in onze vrije tijd. Zulke tijd schept ruimte voor creativiteit, bezinning en echt contact.
De omslag naar een meer ontspannen samenleving vraagt om een cultuur- en structuurverandering. Hoe we die verandering precies invullen moeten we nog ontdekken. Dat is een complexe opgave. Bovendien is er lef voor nodig om bestaande normen over productiviteit en succes te durven bevragen. Alleen zo kan er ruimte ontstaan voor een meer ontspannen samenleving.
De ‘hypernerveuze samenleving’ tot rust brengen is geen luxe, het is keihard nodig voor onze toekomst. Het realiseren van zo’n cultuur- en structuurverandering vraagt om samenwerking en een lange adem: van overheden, maatschappelijke organisaties, bedrijven, professionals én burgers. Alleen samen kunnen we de hypernerveuze samenleving tot rust brengen en de mentale volksgezondheid herstellen, zo stelt de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving.
Dag van de mentale gezondheid
Op 10 oktober is het de dag van de mentale gezondheid, ook wel World Health Day genoemd, waarop wereldwijd aandacht gegeven wordt aan psychische gezondheid. In Nederland wordt deze dag georganiseerd door MIND, die diverse acties organiseert zoals de Chill, je moet al zoveel challenge. Ook geven ze voorlichting over mentale gezondheid en bieden ze ruimte om met elkaar in gesprek te gaan (en blijven) over psychische problemen.
Mental Health (Foto: Pixabay)
Bontenbal (CDA) had dit weekend zware kritiek op de PVV en de BBB, en stelde dat hun partijleiders de Nederlandse democratie onderuithalen door hun aanvallen op instituten zoals de Raad van State en de terrorismebestrijder NCTV. Ondermijnen PVV en BBB onze democratie?
Wilders en Van der Plas (@ WikimediaCommons CCASA 4 Int. mixed with Pixabay pics)
Goeiedag! 
Hoe maakt u het? Ik zeg niet hoe ik het maak, want dan gaan jullie het ook maken. 
Na een prachtige zondag ontstond er de afgelopen nacht op diverse plaatsen dichte mist. Monumenteel zien we nog een aantal dichte mistbanken in het noordwesten, maar geleidelijk aan zal deze mist wel gaan oplossen. Elders zien we wel meer bewolking dan gisteren, maar het ziet er absoluut niet dreigend uit. Het lijkt meer op een vriendelijk schilderij als ik het zo mag uitdrukken.
In het westelijk deel van het land blijft dat ook zo, en daar blijft het niet voor het eerst dit jaar ook helemaal droog. De wolken weten in het noorden en oosten wél tot wat grotere hoogtes te groeien en daar kan later ook een bui vallen. Ik sluit een fellere bui ook niet helemaal uit en een klap onweer is ook niet volledig uitgesloten. Dit komt door de passage ven koudeputje over het Waddengebied naar de Duitse Bocht. De middagtemperaturen liggen landelijk gezien rond de 19 graden. Er staat een zwakke tot matige noordwestelijke wind.
Vannacht ontstaat er opnieuw dichte mist die net als afgelopen nacht hinderlijk kan worden. Zeker in het midden en noorden is die kans vrij groot. In de stedelijke gebieden zullen ze het ook zonder mist moeten doen. Mist in stedelijk gebied is sowieso vrij zeldzaam. Kortom, een beetje 'boring' weer aldaar.
Morgen zien we eigenlijk hetzelfde weerbeeld als vandaag. Een afwisseling van zon en wolken en nog steeds een buienkans in het noordoosten. Aan de kust lijkt het zelfs nog zonniger als vandaag te worden. Het kwik komt wel iets lager uit met een graad of 17. De wind houd het ook rustig.
Zeer zware buien zagen we dit weekend op het Iberisch schiereiland en zeker ook in de westelijke delen van Griekenland. Met name Zakynthos kreeg het met 114 mm zwaar te verduren, en ook de komende dagen zal het daar beslist niet droog blijven.
Vandaag is met name het zuidoostelijk deel van Spanje aan de beurt. Met name in en rond de regio van Valencia zal het vandaag van dik hout gaan. Hoeveelheden van zo'n 250 mm zijn zeker mogelijk, met uitschieters die tot wel 300 mm kunnen oplopen. De kans op wateroverlast is daar dus groot.
Bij ons lijkt het tegen het weekend wat wisselvalliger te worden, maar tot die tijd blijft hogedruk uitermate hinderlijk aanwezig. 
Au Revoir!
In de VS hebben de staat Oregon en de stad Portland een rechtszaak aangespannen tegen president Trump vanwege een geplande verdere inzet van de Nationale Garde.
In de rechtszaak beroept Oregon zich op zijn soevereine bevoegdheid om rechterlijk te vervolgen en om de Nationale Garde aan te sturen. De rechtszaak is ook gericht tegen minister van Defensie Hegseth, die 200 leden van de Oregonse militie heeft opgeroepen voor federale dienst op bevel van Trump. De Nationale Garde in de VS is ondergeschikt aan de staten. De president kan alleen het bevel overnemen in geval van oorlog of nationale noodsituaties. Trump rechtvaardigt de geplande inzet in Portland onder andere met een vermeende dreiging van Antifa en "andere binnenlandse terroristen".
Onlangs verbood een rechtbank in de staat Californië de Amerikaanse regering om troepen van de Nationale Garde in Los Angeles in te zetten. Weken geleden was er al een inzet in de hoofdstad Washington. Trump dreigt ook met soortgelijke acties in Memphis en Chicago. Tot nu toe waren dit altijd steden met Democratische burgemeesters.
Bij de parlementsverkiezingen in de Republiek Moldavië behield de pro-Europese regeringspartij PAS, onder leiding van president Sandu, haar meerderheid in het parlement. Vóór de verkiezingen beschuldigde Sandu Rusland van grootschalige inmenging in de campagne. De verkiezingen worden beschouwd als een mijlpaal: Moldavië is sinds 2022 kandidaat voor toetreding tot de Europese Unie.
De pro-Europese regeringspartij PAS behaalde 49,8 procent van de stemmen, nadat bijna alle stemmen waren geteld. Dit maakte de centrale kiescommissie in de hoofdstad Chisinau bekend. Vergeleken met de verkiezingen van vier jaar geleden leed de regeringspartij lichte verliezen. Op de tweede plaats, met 24,4 procent, staat het pro-Russische Patriottische Blok onder leiding van voormalig president Dodon.
Voormalig president kondigt protest aan
Lang voordat alle stemmen geteld waren, had Dodon al een protest aangekondigd. PAS had de verkiezingen verloren en de oppositie had gewonnen, zei hij vóór middernacht voor het gebouw van de Centrale Kiescommissie.
De parlementsverkiezingen in het verarmde, agrarische land, gelegen tussen EU-lidstaat Roemenië en Oekraïne, werden beschouwd als een mijlpaal. In een referendum vorig jaar stemde een krappe meerderheid vóór toetreding tot de EU. President Sandu heeft aangekondigd dat zij de noodzakelijke hervormingen zal voortzetten.
Massale beschuldigingen tegen Rusland
Vóór de verkiezingen beschuldigde president Sandu Rusland van grootschalige inmenging in de campagne. De Moldavische autoriteiten spraken over Russische stemmenkoop, desinformatie op sociale media en cyberaanvallen.
Moskou beschuldigde op zijn beurt de leiders in de hoofdstad Chisinau van manipulatie en beweerde dat pro-Russische partijen en krachten waren uitgesloten van de verkiezingen. Op de verkiezingsdag waren er klachten dat burgers uit de afgescheiden regio Transnistrië Moldavië niet konden bereiken om te stemmen omdat een brug was afgesloten na een vermeende bommelding. Traditioneel beïnvloeden mensen in Transnistrië met een Moldavisch paspoort ook de verkiezingsuitslag.
Al tientallen jaren onenigheid over de richting
In de Republiek Moldavië ruziën pro-Europese en pro-Russische krachten al decennia over de richting. Zelfs in de hoofdstad Chisinau zeiden veel mensen op de verkiezingsdag dat ze alleen deze twee richtingen voor het land zagen.
Honderdduizenden Moldaviërs die in het buitenland wonen – velen van hen in de EU – werden eveneens opgeroepen om te stemmen. De voorlopige definitieve verkiezingsuitslagen worden vandaag verwacht, evenals een eerste beoordeling door de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, die verkiezingswaarnemers inzet.
Sinds het Poolse luchtruim werd geschonden door Russische drones, bereiden de regering en de bevolking zich intensief voor op een mogelijke noodsituatie.
Het drone-incident in de nacht van 9 op 10 september liet zien dat mensen in Polen niet altijd weten wat ze moeten doen in een bedreigende situatie. Ook het luchtverdedigingssysteem van het land vertoonde tekortkomingen. De regering wil zich nu voorbereiden op een noodsituatie met een veiligheidsgids. Ondertussen oefenen duizenden Polen op eigen initiatief met noodhulp.
Krzysztof Lis is een bekende prepper in Polen. Hij geeft trainingen, maakt YouTube-video's en heeft zelfs een boek geschreven. Sinds het drone-incident wordt hij overspoeld met aanvragen. Vandaag is hij met zijn workshopdeelnemers op pad in Nationaal Park Kampinos bij Warschau – hij wil in het veld laten zien wat iemand in zijn persoonlijke noodrugzak zou moeten hebben.
"De inhoud moet worden aangepast aan onze behoeften en onze eigen strategie in crisissituaties", legt Lis uit. "Maar sommige dingen moeten er altijd in zitten. Zoals houdbare specialiteiten, gedroogd fruit, energiedrankjes in poedervorm en waterfilters."
Grote vraag naar reddingsrugzakken
De prepper legt uit dat er een reddingsrugzak moet worden ingepakt voor de eerste 24 uur van de ontsnapping tussen huis en schuilplaats. Er moeten ook spullen inzitten die men buiten kan gebruiken bij noodgevallen: een zaklamp die aan gaat en wordt opgeladen door een slinger (moderne knijpkat) een kompas en een poncho die tussen twee bomen kan worden gehangen.
De vraag naar reddingsrugzakken in Polen is momenteel zo groot dat zelfs bekende supermarktketens ze tijdelijk in hun assortiment hebben opgenomen. Op de website militaria.pl kan men momenteel de basisrugzak "Brandit US-Cooper 40 liter" bestellen voor omgerekend € 128,- men kan kiezen voor grotere rugzakken tot de "Help Bag Max" voor iets minder dan € 700,-.
100 bellers per dag naar "Veilig Polen"
Het programma "Veilig Polen" loopt sinds 18 september elke ochtend van 9.00 tot 12.00 uur. Mensen bellen met vragen over hun veiligheid. Deskundigen van het Ministerie van Defensie en het Ministerie van Binnenlandse Zaken informeren hen. Het is een gezamenlijk initiatief van de publieke omroep TVP en de overheid.
Het idee voor het programma ontstond nadat de Russische drones over Pools grondgebied vlogen en de dreiging voelbaar werd, legt Grzegorz Sajór, hoofd nieuws van TVP, uit. Korporaal Łukasz Lewandowski zit in de studio in zijn camouflage-uniform en verklaart resoluut: We moeten de situatie duidelijk maken aan de mensen; we moeten ze voorlichten. De historische en politieke achtergrond is wat het is. We moeten niet bang zijn, maar juist voorbereid.
Hoe lang "Veilig Polen" nog uitgezonden zal worden, hangt af van hoe de gevaarlijke situatie zich ontwikkelt. Tot nu toe hebben gemiddeld zo'n 100 bellers per dag een melding gedaan.
Crisis-instructie voor alle huishoudens
Naast een sterk leger en sterke bondgenoten is er ook een sterk, goed geïnformeerd maatschappelijk middenveld nodig, zei vicepremier en minister van Defensie Władysław Kosiniak-Kamysz vorige week op de Poolse televisie. Daarom stuurt de overheid een gids naar alle 13 miljoen huishoudens. De gids is al digitaal beschikbaar. De brochure van 50 pagina's moet uitleggen hoe burgers zich in verschillende crisissituaties moeten gedragen.
"Het gaat niet alleen om de ernstigste ramp, oorlog, maar ook om milieurampen zoals overstromingen, waarbij we een evacuatie moeten uitvoeren. We doen dit zodat iedereen voorbereid is", legt Kosiniak-Kamysz uit.
De minister van Defensie adviseert om kinderen te betrekken bij het opstellen van een gezinscrisisplan aan het begin van het nieuwe schooljaar. Dit plan zou een lijst met belangrijke telefoonnummers, adressen en medicijnen moeten bevatten. Deze zouden op een USB-stick moeten worden bewaard voor noodgevallen.
Vanuit het perspectief van vandaag lijkt dit allemaal ongelooflijk ver weg, zegt Kosiniak-Kamysz, en in de volgende zin herinnert hij zich de Russische inval in Oekraïne in februari 2022: "Toen miljoenen mensen in Oekraïne van de ene op de andere dag hun huizen moesten verlaten, waren de meesten volkomen verrast. Deze gids is er om ervoor te zorgen dat we voorbereid zijn op elke crisissituatie."
Afschrikking door bewapening
Het beschermen van de eigen bevolking door middel van inlichtingen is één strategie. De andere is massale herbewapening en verhoogde steun van de NAVO. Het Poolse leger en de NAVO-bondgenoten toonden onlangs hun volledige kracht tijdens de oefening "Iron Defender".
Met meer dan 200.000 soldaten is het doel niet alleen om qua aantal het op twee na grootste leger van de NAVO te worden, maar ook om tot de "drie beste NAVO-legers qua operationele capaciteit" te behoren, legde Kosiniak-Kamysz onlangs uit. Polen heeft daarom honderden nieuwe tanks, houwitsers en raketsystemen aangeschaft. Het land loopt nu al voorop in Europa met een defensiebudget van 4,7 procent van het bruto binnenlands product; dit cijfer zal naar verwachting stijgen tot 4,8 procent in 2026. Nu wil het vooral zijn lucht- en droneverdediging verbeteren.
De ministers van Defensie van Polen, de Baltische staten en de Scandinavische landen zijn van plan woensdag een modern trainingscentrum voor drones in de Subkarpaten te bezoeken. Het nieuwe gedeelte van het militaire oefengebied Nowa Dęba-Lipa wordt die dag geopend. Daar verrijst een van de modernste NAVO-trainingscentra in Centraal- en Oost-Europa.
Bij een grote vechtpartij bij een restaurant in Scheveningen zijn zondagmiddag drie personen aangehouden. Daarbij raakte een agent gewond.
De ruzie ontstond rond 16.45 uur bij een horecagelegenheid aan de Dr. Lelykade. Volgens de politie waren ongeveer veertig mensen bij het incident betrokken. Het parate peloton werd naar Scheveningen gestuurd. De agenten hebben vervolgens de orde hersteld.
Drie aanhoudingen
De politie hield drie mensen aan in verband met de vechtpartij. Het is nog niet duidelijk waarom de bezoekers op elkaar losgingen.
Volgens omstanders zouden enkele personen bivakmutsen hebben gedragen en onder andere de confrontatie met portiers zijn aangegaan.
Meerdere politie-eenheden kwamen ter plaatse, waaronder enkele voertuigen van het Parate Peloton.
Eén verdachte kon in het tumult ontkomen. Twee eenheden van het Parate Peloton hebben daarop de achtervolging ingezet. Toen de bestuurder het stopteken negeerde werd het voertuig klemgereden.
De bestuurder is aangehouden. Toen de verdachte werd overgebracht naar het politievoertuig voor transport bemoeide een familielid zich met de aanhouding. Hierop werd ook dit familielid aangehouden. Totaal drie personen zijn overgebracht naar een politiebureau.
Tijdens de aanhouding raakte een agent gewond; hij zou een gebroken vinger hebben opgelopen. Door de grote inzet van agenten is het verkeer op de Dr. Lelykade lange tijd gestremd geweest.
Stichting Consumenten Competition Claims (CCC) begint samen met de Consumentenbond en Vereniging Eigen Huis (VEH) een massaclaim tegen zes grote energieleveranciers. De belangenorganisaties vragen compensatie voor miljoenen consumenten die naar hun oordeel onterecht geconfronteerd werden met tussentijdse tariefverhogingen tijdens een doorlopend variabel energiecontract.
Deze week ontvangen Vattenfall, Eneco, Essent, Greenchoice, Energiedirect en Budget Energie een dagvaarding. De kern van de massaszaak: mogen energieleveranciers sinds 1 april 2017 tijdens de looptijd van een energiecontract de variabele tarieven aanpassen?
Volgens de Consumentenbond zijn er gesprekken geweest met de leveranciers, maar zij weigeren hun voorwaarden te wijzigen en gedupeerde consumenten te compenseren voor onterecht geïnde bedragen.
Cindy Kremer, directeur van VEH, zegt: "We wilden er samen uit komen. Helaas hebben de gesprekken, als ze al plaatsvonden, niets opgeleverd. Dat is erg spijtig. We zien daardoor geen andere mogelijkheid dan een collectieve actie te starten."
Gelijke voorwaarden
Vanaf 1 april 2017 hanteren bijna alle Nederlandse energieleveranciers dezelfde voorwaarden en passen ze tussentijds hun variabele tarieven aan. Voorheen gebeurden tariefwijzigingen doorgaans op 1 januari en 1 juli, maar door de Russische inval in Oekraïne stegen de energieprijzen in februari 2022 sterk.
Er vond een schietpartij plaats in een kerk in de Amerikaanse staat Michigan, en het kerkgebouw brandde volledig uit. De politie gaf een update over de slachtoffers, ook de Amerikaanse president postte een reactie.
Update 29 september 7.45 uur: Bij de schietincident zijn vijf mensen omgekomen, waaronder de schutter. Tevens raakten meerdere personen gewond. Volgens de politie zette de dader de kerk na de schietpartij in brand. Volgens de autoriteiten ramde de 40-jarige man met een pick-uptruck de ingang van de mormoonse kerk in Grand Blanc, waar op dat moment honderden mensen aan het bidden waren.
De man stapte uit het voertuig en opende het vuur op de aanwezigen. Nadat hij het brandende gebouw had verlaten, zetten twee agenten de achtervolging in. Tijdens het daaropvolgende vuurgevecht werd de man gedood. De politie kon nog geen verklaring geven over een mogelijk motief. De woning van de verdachte in een naburige plaats is doorzocht. Het is onduidelijk of hij lid was van de kerkgemeenschap. De kerk heeft enkele uren in brand gestaan voordat de brandweer het vuur kon blussen.
Eerdere berichtgeving: Eén slachtoffer kwam om het leven bij een schietpartij in een kerk in de VS. Negen anderen raakten gewond, zo maakte de politie bekend tijdens een persconferentie over het incident in het stadje Grand Blanc, Michigan. De verdachte, een 40-jarige man, is eveneens overleden.
Het incident zou hebben plaatsgevonden tijdens een kerkdienst, waarbij honderden mensen aanwezig waren. Er brak ook brand uit, die volgens de politie opzettelijk door de verdachte is aangestoken. De brand zou inmiddels zijn geblust.
Volgens het kantoor van de sheriff stond de hele kerk in lichterlaaie. De politie verwacht meer slachtoffers te vinden zodra de kerk isdoorzocht.
De Amerikaanse president Donald Trump schreef op zijn platform Truth Social: "De verdachte is dood, maar er moet nog veel worden vastgesteld. Dit lijkt een nieuwe gerichte aanval op christenen in de Verenigde Staten te zijn." Hij gaf geen details en leverde aanvankelijk geen bewijs. Trump vervolgde: "DEZE EPIDEMIE VAN GEWELD IN ONS LAND MOET ONMIDDELLIJK STOPPEN!"
In augustus schoot iemand door de ramen van een kerk tijdens een schooldienst in Minneapolis, in het noorden van de Verenigde Staten, op kinderen die in de kerkbanken zaten. Twee kinderen van 8 en 10 jaar oud overleden ter plaatse. De FBI vermoedde later terrorisme. De verdachte deed antireligieuze en antikatholieke uitspraken in een manifest en in inscripties op de wapens. De haat zou ook gericht zijn tegen Joden. Aanklagers maakten ook melding van haat jegens zwarte mensen en Mexicanen.
Volgens de Amerikaanse vicepresident J.D. Vance volgt de hele Amerikaanse regering de huidige situatie in Michigan op de voet. Hij vroeg op X om te bidden voor de slachtoffers, net als de Amerikaanse minister van Justitie Pam Bondi. "Zulk geweld in een gebedshuis is hartverscheurend en afschuwelijk", schreef ze.
De gouverneur van de staat, Gretchen Whitmer, veroordeelde eveneens de schietpartij eveneens. "Geweld is overal onaanvaardbaar, vooral in een gebedshuis", benadrukte ze. Ze bedankte de hulpverleners die snel in actie kwamen.
Volgens de politie zal er een huiszoekingsbevel worden uitgevaardigd voor het appartement van de verdachte. "We zullen vaststellen of er een motief was." Telefoongegevens en andere relevante informatie zullen worden onderzocht.
De FBI ondersteunt het onderzoek met 100 agenten. Omdat er veel mensen in de kerk aanwezig waren, zullen er talloze getuigenverklaringen zijn, aldus de politie.
Elke vrijdagmiddag een dosis babes. Bizarre babes, lekkere babes, grappige babes, schaarsgeklede babes, wannabe babes etc. Babes dus.
Doen plaatjes het niet? Schakel dan je adblocker uit. Liever toch bannervrij FOK!ken? Neem een premium account en steun FOK!
Elke dag (nou ja, zoveel mogelijk) een dosis plaatjes en memes. Random.
Grappig, mooi, bizar, interessant of compleet WTF?!?! Alles kun je hier tegenkomen.
En weet je een onderschrift bij een bepaalde foto? Zet het in de comments (die staan op de laatste pagina!)
Doen plaatjes het niet? Schakel dan je adblocker uit. Liever toch bannervrij FOK!ken? Neem een premium account en steun FOK!
