De grondwet: Deel 2
Deze blog is een uit een reeks over de Grondwet. Elke Nederlander behoort te weten wat de Grondwet is, althans dat zou je wel denken. Veel Nederlanders weten dan ook wat er ongeveer in staat, maar toch wordt de Grondwet vaak niet begrepen en dan met name de Grondrechten. Dit zijn de rechten van de burgers als bescherming van de overheid.De Grondwet bestaat uit 8 hoofdstukken beginnende bij degene die wij het meest gebruiken, de Grondrechten.
Hoofdstuk 1: Grondrechten
In dit hoofdstuk zijn de rechten van de burgers vastgelegd.
Bijvoorbeeld het discriminatieverbod (art. 1), de vrijheden van godsdienst en meningsuiting, de onaantastbaarheid van het menselijke lichaam, het recht op privacy, rechtsbescherming en het recht op betoging.
Hoofdstuk 2: Regering
In hoofdstuk twee wordt vastgelegd wat de rol is van de Koning(in), de ministers en de staatssecretarissen, zij vormen samen de regering. Hierin is ook opgenomen dat de ministers verwantwoordelijk zijn voor de Koning(in) de zogenaamde, ministeriële verantwoordelijkheid. Verder staan er wetten in over wie de troonopvolger mogen worden, het huwelijk van een troonopvolger en wie de ministerraad vormen.
Hoofdstuk 3: Staten-Generaal
De Staten-Generaal zijn de Eerste en de Tweede Kamer samen. In dit hoofdstuk zijn de taken, de bevoegdheden en tijd van zitting vastgelegd van de Staten-Generaal, maar ook wie er bijvoorbeeld lid mogen zijn en hoe openbare vergaderingen plaatsvinden en welke rechten de leden hebben.
Hoofdstuk 4: Raad van state, Algemene Rekenkamer, Nationale Ombudsman en vaste colleges van advies
Al deze organen zijn colleges van advies. Zij kunnen de Regering adviseren of de Regering van hen om advies vragen. De Raad van state is het hoogste adviesorgaan en de Rekenkamer rekent alle begrotingen door van de Regering. In dit hoofdstuk staan de rechten, de samenstelling, de rechtspositie van de leden en de openbaarheid op adviezen, beschreven.
Hoofdstuk 5: Wetgeving en bestuur
Eigenlijk is het wel logisch wat er in dit hoofdstuk staat. In dit hoofdstuk is vastgelegd hoe wetten tot stand mogen komen, hoe ze uitgevoerd moeten worden, hoe ze bekend gemaakt moeten worden en hoe ze natuurlijk in werking moeten treden.
Ook bevat dit hoofdstuk de regels voor het Algemeen bestuur. Hoe worden wetten bekrachtigd, welke verdragen er zijn en natuurlijk informatie over de wetboeken. Ook zijn er bepalingen in te vinden over oorlogsverklaring en verdediging en als laatste zijn de rechtsposities's van de leden vastgelegd.
Hoofdstuk 6: Rechtspraak
In dit hoofdstuk is vastgelegd wie geschillen over burgerlijke rechten en schuldvorderingen en wie strafbare feiten mogen berechten. Ook wordt hierin vastgelegd wie bijvoorbeeld ministers mag berechten, hoe de Hoge Raad samengesteld moet worden en hoe ene rechtbank moet worden ingesteld.
Hoofdstuk 7: Provincies, Gemeenten, Waterschappen en andere openbare lichamen
In dit hoofdstuk is alles over Provincies, Gemeenten en Waterschappen vastgelegd. Tot waar de grenzen lopen, wat de belastingen zouden moeten zijn, wie en hoe ze bestuurd moeten worden hoe geschillen moeten worden beslecht tussen openbare lichamen.
Hoofdstuk 8: Herziening van de Grondwet
Het laatste hoofdstuk slaat op de Grondwet zelf. Er staat in hoe bijvoorbeeld een Grondwet veranderd kan worden.
Dit moet namelijk anders, dan bij andere wetten als een beveiliging op de Grondrechten en wetten van de burgers. Het is dan ook heel moeilijk om de Grondwet te wijzigingen.
Er moet eerst een overwegingswet worden aangenomen door de Tweede en de Eerste Kamer. Dit is als het ware een Grondwetsvoorstel.
Uiteindelijke besluiten de Eerste en Tweede kamer over de wijzingen die er moet gaan komen.
De Grondwet wordt alleen gewijzigd als dit voorstel met twee derden van de stemmen is aangenomen.
De Grondwet bevat dus niet, zoals velen wel denken, alleen maar de Grondrechten van de burgers. Eigenlijk is al het bestuurlijke vastgelegd in de Grondwet, om te zorgen dat de burgers geen onrecht wordt aangedaan. En dat geldt ook voor de Grondrechten.