Interview: Torben Guldberg - Over het bestaan van Liefde
Door Fok!-user Astrid Lecomte
Een vijfhonderd jaar oude verhalenverteller merkt rond het jaar 1500 dat zijn liefdesverhalen niet meer zo aanslaan – blijkbaar zijn de opvattingen over de liefde veranderd. Hij wil het wezen van de liefde doorgronden en besluit daarom voortaan te luisteren naar de verhalen van andere mensen, in plaats van zelf te vertellen.
Hij begint aan een magische zoektocht naar het wezen van de liefde door de eeuwen heen. Een fascinerende reis door Europa, die begint in 1500 en die vijf eeuwen duurt. Uit elke eeuw tekent hij één bijzonder liefdesverhaal op, dat volgens hem de opvattingen over de liefde uit die tijd het best weergeeft. Dat levert van elke epoque prachtige tijdsbeelden op – onder andere van het zeventiende-eeuwse Amsterdam. Aan het eind van zijn zoektocht verzucht de verteller: ‘Ik ben moe. Het is een lang millennium geweest.’ Maar heeft zijn lange reis ook de gewenste antwoorden opgeleverd? Een grootse, magistrale roman over een vraag die iedereen bezighoudt: wat is liefde?
Dit valt te lezen op de achterflap van Guldstra's boek Over het bestaan van de liefde. Dat belooft wat! Torben komt naar Nederland en Fok! mag hem aan de tand voelen. Helaas het bezoek wordt afgezegd. Ze koppelen zijn bezoek liever aan een groot evenement. Tja, de crisis heeft ook in uitgeversland toegeslagen. Maar het boek is mooi en de vragen waren nog niet beantwoord! Gelukkig kreeg Fok! de mogelijkheid ze per email te stellen.
Wie is Torben Guldberg?
Wie ben ik? Haha, dat is zelfs voor mij nog een vraag, zoals ook verteld wordt in een van de verhalen. Ik ontdek mijzelf nog elke dag. Maar serieus, ik woon in Kopenhagen met mijn vrouw. In een klein appartement, vlakbij het centrum. We hebben een klein zomerhuisje net buiten de stad, waar we zoveel mogelijk tijd doorbrengen. Op mijn website staat een kort stukje in het Engels. Oh ja, geboren te Hamburg in 1975, vrijwel direct verhuisd naar Denemarken en is acteur, voornamelijk toneelstukken (drama’s, kindervoorstellingen).
Hoe lang ben je bezig geweest met onderzoek voor je boek? Voornamelijk via internet? Of ook de bieb ingedoken?
Ik ben gewoon begonnen met schrijven en heb tijdens dat proces ook onderzoek gedaan. Het schrijfproces duurde 2,5 jaar. Ondertussen acteerde ik en reisden we rond met een toneel gezelschap. Druk dus. Inderdaad ik heb internet en encyclopedieën gebruikt maar ook oude boeken gelezen. Met mensen gepraat en plaatsen bezocht.
Heb je de plaatsen in je boek zelf bezocht, zoals Amsterdam? Bestaan de Deense plaatsjes echt?
Ja, ik ben in Amsterdam geweest. Mijn broer heeft er een paar jaar gewoond. Toen heb ik het Rembrandt museum ontdekt. Ik wilde nog een paar mooie titels hebben. Daar vond ik de titel: Het ets van een ziel. Zo werkt dat vaak bij mij: een mooie zin, een paar woorden en dan begin ik informatie te verzamelen. Het rolt er dan zo uit. In dit geval, kwam ik er zo op om verschillende eeuwen te gebruiken in het boek. Ik leerde over Rembrandt en in mijn hoofd werd het verhaal gevormd over mensen in Amsterdam tijdens de Gouden Eeuw. De meeste plaatsen in Denemarken bestaan echt. Sommige heb ik speciaal gekozen om hun naam. Die klinken als uit een sprookje. Maar Svindinge/Svindelev is wel verzonnen.
Aan het begin van ieder hoofdstuk staan oneliners, van bijvoorbeeld Martin Luther en Spinoza, uit elke eeuw een grootheid. Was het moeilijk en veel werk om deze oneliners te vinden?
Sommige vond ik gedurende het onderzoek en zij hielpen me om het verhaal vorm te geven. Andere vond ik nadat ik een stuk had geschreven. Ik was de geschiedenis boeken aan het doornemen en stuitte zo een paar mooie. Ik leende van alles van de bieb. Het was een leuke sport om de juiste oneliner te vinden. Ik zocht naar iets wat een humoristische twist aan het verhaal kon geven.
Werd je plots wakker en begon je met schrijven, of zat het verhaal al jaren in je hoofd en moest het er nu uit?
Het hele boek hangt aan de quote: ‘I’m tired. It’s been a long millennium’. De woorden komen van een Deense artiest. Hij opende een mixed-art show, zo’n vijf jaar terug. De zin bleef in mijn hoofd spoken. Ik stelde mij een man voor, die dit gemeend gezegd zou kunnen hebben. Een man van duizend jaar oud. Ik schreef wat neer een ruim een jaar later las ik dat nog eens. Het idee stond mij nog steeds aan en dus begon ik te schrijven.
De man zou niet veel over zichzelf zeggen, hij was oud en wilde verhalen vertellen over andere mensen. De verhalen zaten niet al in mijn hoofd, maar kwamen naar gelang ik was begonnen.
Heb je een favoriet verhaal?
Nee. De verhalen hebben hun eigen aspecten, toon en emoties. Het is als een cd met mooie liedjes. Het ligt eraan in elke stemming je bent, welk liedje je luistert.
Het begin van je boek is wel een beetje taai om doorheen te komen. Literair werk heeft altijd even tijd nodig. Je moet wennen aan de schrijfstijl van de auteur en dan alle complexe zinnen. Soms lijkt het net alsof je meer mooie woorden en zinsnede leest dan een verhaal. Maar gaandeweg had je mij goed te pakken. Ik was geboeid. Zijn de verhalen in chronologische volgorde geschreven?
Precies andersom! Ik begon met het verhaal uit 1900. Toen ging ik lezen over 1800 enzovoort.
Waarom is de verhalenverteller niet naar Frankrijk gegaan? Het land van de liefde! Er zijn zoveel beroemde Franse liefdesverhalen. Durfde je dat niet aan?
Zoals ik al zei, de verhalen ontsproten vaak uit de quote die ik vond. Vervolgens kwam het onderzoek van een bepaalde tijd. Ik had geen algemeen overzicht van Europa, om vanuit dat overzicht te kiezen wat ik wilde vertellen of niet. Er zijn ongetwijfeld prachtige liefdesverhalen in Frankrijk en hun literatuur is beroemd. Helaas heb ik er niet veel van gelezen. Ik ben er van overtuigd dat op elk plekje op de aarde waar mensen leven prachtige verhalen te vertellen zijn.
Tot slot, waarom heb je de verhalenverteller geen naam gegeven?
In de verhalenverteller heb ik verschillende mythologische figuren gestopt. Veel van deze figuren hebben meer dan een naam. Omdat ik niet wilde dat iemand hem aan een van deze figuren zou spiegelen, heb ik er voor gekozen hem helemaal geen naam te geven.
Genoeg serieus gebabbel voor nu. Een paar vragen, waar je zonder nadenken antwoord op moet geven. En niet vals spelen, omdat we dat niet kunnen controleren!
O jee! Ik wil snel antwoorden, maar ik ga niet kiezen tussen als dat moet. Komt ie!
Schrijven of acteren?
Voor nu nog steeds beide.
Een bestseller of een Hollywood blockbuster?
Een verhaal dat niet alleen waardevol is voor mij.
Veel liefde of veel geld?
Wat denk je zelf?
Zwart of wit?
Yin en Yang
Rembrandt of Vermeer aan de muur?
Een portret door Rembrandt in een setting van Vermeer.
Pizza of Knäckebröd?
Hangt af van de tijd, mijn humeur, de dag en de week.