Obese mensen maken minder kans op promotie, moet overgewichtsdiscriminatie strafbaar worden ?
Mensen met overgewicht worden op de werkvloer vaker gepasseerd bij sollicitaties, promoties en salarisverhogingen. Dat blijkt uit onderzoek van kenniscentrum Movisie. De discriminatie is hardnekkig, terwijl overgewicht in Nederland nog geen wettelijk erkende discriminatiegrond is. Moet overgewichtsdiscriminatie op de werkvloer strafbaar worden gesteld?
Bouwvakkers aan het werk (@Gemini-AI-impressie)
Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) blijkt dat iets meer dan de helft van alle Nederlanders vanaf 20 jaar te zwaar is, tegenover 33 procent begin jaren tachtig. Van hen heeft een deel ernstig overgewicht: 16 procent van de bevolking van 20 jaar en ouder heeft obesitas, drie keer zoveel als de 5 procent begin jaren tachtig. Ook de zwaarste vormen van obesitas komen vaker voor: in 1981 had nog minder dan 1 procent van de Nederlanders zeer ernstig of extreem overgewicht, in 2023 was dat 4 procent.
Gewicht neemt op oudere leeftijd een ander patroon aan. Matig overgewicht komt volgens cijfers van Volksgezondheid en Zorg vaker voor naarmate mensen ouder worden, maar obesitas neemt vanaf 65 jaar juist weer af, zowel bij mannen als bij vrouwen. Nederland scoort internationaal gezien relatief gunstig: in 23 van de 27 EU-landen komt meer obesitas voor dan in Nederland .
Vooroordelen zorgen voor obesitasdiscriminatie
"Obesitasdiscriminatie is een van de laatst geaccepteerde vormen van discriminatie", zegt Liesbeth van Rossum, hoogleraar obesitas aan de Erasmus Universiteit, bij Spraakmakers. Ze ziet in haar spreekkamer regelmatig patiënten die hiermee te maken krijgen.
Volgens Van Rossum worden mensen met overgewicht ook door zorgverleners beschimpt. Ze zegt zich te schamen dat dit gebeurt en benadrukt hoeveel verdriet dit bij patiënten veroorzaakt.
Gebrek aan kennis oorzaak van vooroordelen
De hoogleraar denkt dat de discriminatie voortkomt uit onwetendheid over de oorzaken van overgewicht. Ze wijst erop dat overgewicht niet alleen met zelfdiscipline te maken heeft, maar ook met factoren als medicatie en hormonen.
Onderzoeker Hanneke Felten van Movisie pleit voor meer bewustzijn over gewichtsdiscriminatie. Ze hoopt dat het onderzoek de discussie aanwakkert om deze vorm van discriminatie strafbaar te maken, zodat mensen worden aangenomen op basis van competenties in plaats van uiterlijk.
Werkgevers kijken naar uiterlijk in plaats van kwaliteiten
Uit het Movisie-onderzoek komt naar voren dat mensen met overgewicht minder snel worden aangenomen, een lager salaris krijgen en minder vaak promotie maken. Deze patronen houden al jaren stand, ondanks toenemende aandacht voor diversiteit en inclusie op de werkvloer.
