Nazaten slavernij accepteren excuses Koning

Nazaten van slaven en inheemse gemeenschappen hebben de excuses van koning Willem-Alexander voor het Nederlandse slavernijverleden geaccepteerd. Ook hebben ze hem vergiffenis verleend. Tijdens het staatsbezoek in Suriname sprak de koning met deze groep.

Na het gesloten gesprek benadrukte de Surinaamse president Chan Santokhi dat Suriname binnenkort met Nederland wil overleggen over het zogenoemde herstelprogramma, waarvoor in 2023 66 miljoen euro is gereserveerd. Santokhi wil dat Suriname een leidende rol krijgt bij de uitvoering van dit programma.

"Ik ben blij dat de nabestaanden zich hebben uitgesproken," zegt Santokhi. "Er komt een moment om hier verder op door te gaan. Volgens de Surinaamse regering is de 66 miljoen euro geen reparatie, en naar mijn idee ziet ook de Nederlandse regering het als een gebaar, als ik het goed heb."

Op 1 juli 2023 bood de koning tijdens de Nationale Herdenking Slavernijverleden in Amsterdam zijn excuses aan voor het slavernijverleden. Daarbij vroeg hij ook om vergiffenis. Hij deed dit persoonlijk omdat zijn voorouders nooit hebben ingegrepen tegen het slavernijsysteem.

De ontmoeting tussen de koning en de nazaten van slaven was een belangrijk onderdeel van het staatsbezoek. De groep wilde graag met de koning in gesprek over de excuses.

Het accepteren van de excuses werd uitgesproken door Hesdy Ommen, voorzitter van de Federatie van Para Plantages. "Ik heb namens alle leiders de excuses geaccepteerd en vergiffenis verleend. Vanuit daar moeten we verder bouwen aan wat er na de komma moet gebeuren, zoals eerder door de premier aangegeven."

‘Besef dat pijn generaties lang doorgaat’
Tijdens het gesprek benadrukte koning Willem-Alexander nogmaals het belang van zijn excuses. "We zijn allemaal nazaten van degenen die betrokken waren. Ik besef dat de pijn generaties lang voortduurt."

De koning sprak ook over het belang van samen bouwen aan de toekomst. "Dit is een moment om te luisteren naar wat hier leeft. Ik hoop meer te leren over wat het betekent om te leven als nazaten van tot slaaf gemaakten."

Voorafgaand aan het gesprek vonden buiten verschillende traditionele rituelen plaats. Ook de koning speelde daarin een rol. Hij zat op een aparte stoel vooraan en hield samen met twee andere leiders een stuk touw vast dat werd losgetrokken. Op deze manier werd symbolisch vrede gesloten.

Dat de koning hieraan meedeed, werd gewaardeerd, zei Ommen na afloop. "Het voelt goed. Dat hij deelnam aan een deel van ons ritueel toont dat zijn excuses en zijn vraag om vergiffenis serieus zijn. Dat betekent veel voor ons."

Het is voor het eerst in 47 jaar dat het Nederlandse staatshoofd op bezoek is in Suriname. In 1978 was koningin Juliana de laatste regerende vorst die Suriname bezocht, drie jaar na de onafhankelijkheid. Het staatsbezoek duurt tot en met woensdag.

Twee eeuwen grootschalige slavenhandel
In de Atlantische koloniën (Suriname en de Caribische eilanden) maakte Nederland meer dan twee eeuwen lang gebruik van grootschalige slavenhandel. Nederlanders vervoerden in totaal ongeveer 200.000 zwarte Afrikanen naar Suriname, dat in 1667 een Nederlandse kolonie werd. Mannen, vrouwen en kinderen werkten daar onder erbarmelijke omstandigheden op plantages. Veel slaven verloren daarbij hun leven.

In 1863 werd de slavernij afgeschaft. Toch moesten de slaven in Suriname nog tien jaar gedwongen doorwerken op de plantages.