The Onion koopt Infowars

De satirische website The Onion heeft bij een faillissementsveiling het mediaplatform Infowars overgenomen. Die site werd berucht met complottheorieën en werd geleid door Alex Jones. De overname, gefinancierd met steun van de families van de slachtoffers van de Sandy Hook-schietpartij, is een poging om desinformatie met humor te bestrijden.

Het nieuws verspreidde zich donderdag razendsnel, nadat The Onion aankondigde Infowars per direct te sluiten. In januari zal Infowars opnieuw gelanceerd worden en dan niet als platform voor complottheorieën, maar als een parodie op de wereld van samenzweringen en desinformatie. Volgens Ben Collins, CEO van The Onion, is het doel om Infowars te transformeren tot ‘de grappigste en domste website die er bestaat’. Een duidelijke verwijzing naar de reputatie die het platform al had.

De timing van deze zet is opvallend. De overname vond plaats te midden van Jones’ juridische strijd met de families van Sandy Hook-slachtoffers, die eerder een schadevergoeding van bijna 1,5 miljard dollar toegewezen kregen wegens zijn herhaalde, schadelijke beweringen dat de schietpartij een hoax was. Hoewel de aankoop als een overwinning voor de families wordt gezien, blijft er onzekerheid bestaan, vooral na de aankondiging van een rechterlijk onderzoek naar de veilingprocedure.

Voor velen is deze ontwikkeling het einde van een invloedrijke en controversiële speler in het landschap van misinformatie. Alex Jones, een naam die synoniem staat met provocatie en paranoia, vertegenwoordigt volgens Collins slechts één onderdeel van een bredere industrie die mensen in een constante staat van verontwaardiging houdt. Met de nieuwe Infowars wil The Onion dat patroon doorbreken en tegelijkertijd wat luchtigheid terugbrengen naar een internet dat jarenlang werd gedomineerd door ‘doomscrolling’.

De keuze van Collins als leider van dit project lijkt strategisch. Zijn achtergrond als verslaggever over misinformatie bij NBC News geeft hem een uniek inzicht in de dynamiek van desinformatie en hoe deze effectief te parodiëren.

Uiteraard werd de overname direct onderwerp van nieuwe complottheorieën. Binnen enkele uren na de aankondiging verschenen er al nieuwe samenzweringen online. De Australische website Zeee Media suggereerde bijvoorbeeld dat er ‘onzichtbare krachten’ achter de aankoop zaten. Alex Jones zelf reageerde zoals verwacht: met een video waarin hij sprak over een ‘totale aanval op de vrijheid van meningsuiting’ en de ‘losgeslagen deep state’.

Deskundigen waarschuwen dat de impact van de sluiting van Infowars beperkt kan zijn. Yotam Ophir, hoofd van het Media Effects, Misinformation and Extremism Lab aan de Universiteit van Buffalo, stelt dat Jones en zijn toegewijde aanhangers snel een nieuw platform zullen vinden. “Zijn trouwste fans zullen dit zien als een bevestiging van zijn rechtvaardigheid en hem nog meer vereren als martelaar voor de vrijheid van meningsuiting.”

Ondertussen is de overname voor progressieve stemmen een onverwacht positief puntje na een politieke week die werd gedomineerd door de overwinning van Donald Trump en een Republikeinse meerderheid in het Congres. Timothy W. Larson, een uitgesproken progressief op X (voorheen Twitter), noemde het ‘slecht karma dat goed wordt gemaakt’.

Bij de herlancering van Infowars in januari zal blijken of deze satire iets uit kan uitrichten in de strijd tegen onzin. Voorlopig is het vooral een komisch moment in een landschap dat steeds meer overschaduwd wordt door desinformatie, rancune en ressentiment.