Glutenvrij dieet zonder medische noodzaak is gevaarlijk

Glutenvrij eten is een trend die de afgelopen jaren wereldwijd aan populariteit heeft gewonnen, vaak aangewakkerd door de overtuiging dat het gezonder zou zijn. Toch waarschuwen experts dat deze hype onterecht is en zelfs schadelijk kan zijn voor mensen die geen coeliakie hebben. Coeliakie is een auto-immuunziekte waarbij het lichaam heftig reageert op gluten, een eiwit dat voorkomt in tarwe, gerst en rogge. Voor de kleine minderheid van de bevolking die aan deze aandoening lijdt, is een strikt glutenvrij dieet essentieel. Maar voor de overgrote meerderheid is dit niet het geval.

Suzanne Mahady, gastro-enteroloog en klinisch epidemioloog aan de Monash University in Australië, benadrukt dat er geen wetenschappelijk bewijs is dat glutenvrij eten enige gezondheidsvoordelen biedt voor mensen zonder coeliakie. Sterker nog, ze waarschuwt dat het vermijden van gluten kan leiden tot een laag vezelgehalte in de voeding, wat juist schadelijk kan zijn voor de gezondheid. “Voor mensen zonder coeliakie is er geen bewijs dat een strikt glutenvrij dieet gunstig is voor de gezondheid,” stelt Mahady. “Het tegenovergestelde zou zelfs waar kunnen zijn; het vermijden van volkoren granen, en daarmee het verminderen van de vezelinname, kan nadelige gevolgen hebben.”

Onderzoeken ondersteunen deze waarschuwing. Al in 1999 toonde een studie van de Universiteit van Toronto aan dat het eten van tarwevezels kan helpen bij het verlagen van de triglyceridenwaarden in het bloed, wat extra bescherming biedt tegen hart- en vaatziekten. Recent onderzoek, gepubliceerd in 2023, bevestigde dit en concludeerde dat een langdurige inname van gluten niet geassocieerd is met een verhoogd risico op coronaire hartziekten. Integendeel, het vermijden van gluten kan leiden tot een lagere consumptie van voedzame volkoren granen, wat juist een verhoogd risico op hart- en vaatziekten kan veroorzaken.

Daarnaast is het vermijden van gluten ook in verband gebracht met een verhoogd risico op type 2 diabetes. Dit benadrukt nogmaals dat het klakkeloos volgen van een glutenvrij dieet zonder medische noodzaak, niet alleen onnodig, maar zelfs gevaarlijk kan zijn. Het is belangrijk dat mensen zich niet laten misleiden door voedseltrends die inspelen op een 'wellness'-levensstijl zonder dat hier wetenschappelijk bewijs voor is.