Bijna 40% Nederlandse tieners kan niet goed genoeg lezen
Nederlandse 15-jarigen scoren opnieuw slechter op leesvaardigheid: 39 procent kan niet goed genoeg lezen om mee te komen op school en in de samenleving. Dat blijkt uit de nieuwste PISA-meting, waarvoor in 2025 ruim 6.600 leerlingen van 177 middelbare scholen digitaal zijn getoetst. De uitkomsten bevestigen een dalende trend die al jaren gaande is.
Volgens de onderzoekers loopt een groot deel van deze jongeren het risico laaggeletterd het voortgezet onderwijs te verlaten. Zij hebben moeite met teksten die nodig zijn om te functioneren in het dagelijks leven, zoals schoolboeken, informatie van de overheid of praktische instructies. Het minimale leesniveau dat PISA hanteert om volwaardig mee te kunnen doen in de maatschappij, wordt door een fors deel van de 15-jarigen niet gehaald.
De terugval is niet nieuw. In 2003 zaten Nederlandse 15-jarigen op leesgebied nog boven het Europese gemiddelde. In 2018 bleek al dat één op de vier onvoldoende leesvaardig was, in het PISA-rapport van 2023 was dat bijna een derde. Nu is dat aandeel verder opgelopen tot bijna 40 procent. Jongens scoren structureel lager dan meisjes, en leerlingen op het vwo doen het beter dan leeftijdsgenoten op het vmbo.
De PISA-toets (Programme for International Student Assessment) meet iedere drie à vier jaar wereldwijd de vaardigheden van 15-jarigen in lezen, wiskunde en natuurwetenschappen. Dit keer deden internationaal zo’n 760.000 leerlingen uit 91 landen mee. De Nederlandse scores voor natuurwetenschappen en wiskunde blijven ongeveer gelijk, al geven Nederlandse leerlingen aan minder plezier in natuurwetenschappen te hebben dan hun Europese leeftijdsgenoten.
Binnen Europa is de daling van leesvaardigheid breder zichtbaar, maar Nederlandse 15-jarigen scoren inmiddels lager dan leeftijdsgenoten in vergelijkbare EU-landen; alleen Griekenland doet het slechter. Het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs plaatst wel de kanttekening dat directe vergelijking lastig is, onder meer door verschillen in onderwijssystemen. Ook blijkt uit het onderzoek dat kinderen van ouders met een hbo- of universitaire opleiding gemiddeld beter lezen.
De Leescoalitie, een samenwerkingsverband van organisaties die zich inzetten voor lezen, noemt de cijfers "zorgwekkend" en pleit voor extra inzet op een brede leescultuur, ook buiten het klaslokaal. De koepelorganisaties willen dat de overheid investeert in onderwijs en bibliotheken én in initiatieven die lezen aantrekkelijker maken in de samenleving. Staatssecretaris van Onderwijs Judith Tielen kondigt voor dit najaar een actieplan aan en wijst erop dat scholen sinds dit schooljaar werken met nieuwe, ambitieuzere kerndoelen voor Nederlands en rekenen. "We kunnen ons geen verdere achteruitgang permitteren", zegt zij, en benadrukt dat goed kunnen lezen essentieel is voor school, werk en bijvoorbeeld het kunnen onderscheiden van echt nieuws en nepnieuws.
Afbeelding: Grok AI / FOK.nl
-edit- Grok is weer stigmatiserend foto
The person most likely stopping you, is you.
Jemig wat gaan we snel naar de klote.
Stel je voor dat je er wat aan moet gaan doen.
Geen elk volwassen persoon houdt zich bezig met wat de "signaalwoorden", "kernzinnen" en "tekstsoorten" zijn als ze aan het lezen zijn.
Veel beter om gewoon meer boeken te gaan lezen, maar dat vak maakt lezen zo ontiegelijk saai en onaantrekkelijk dat er niks leuks meer aan boeken is.
Geen verrassing dat de leerlingen in hun vrije tijd dan veel liever wat filmpjes gaan kijken of zo.
Wat wel uitdagend is, is hoe je als school leerlingen boeken laat lezen en het leuk houdt, want op het moment dat je een boek leest met de gedachte "dit is verplicht en ik moet er een verslag over gaan schrijven" dan is het al meteen minder leuk.
Beetje dyslexie (hoe schrijv je dad).
Maar met wat hulp thuis; toch geslaagdt.
Ik heb echt het vermoeden dat ouders niet meer meewerken.
Niet alles leer je 100% op school, daarom heb je huiswerk, krijg je geen hulp met dat huiswerk als dat nodig is dan krijg je als kind een achterstand.
Dus ik zou zelf graag zien dat er onderzocht zou worden of het helpt om ouders wat meer te motiveren en of het probleem groter is op bepaalde scholen, met bepaalde ouders, dan op de 'gemiddelde' school van vroeger.
Want ik heb een sterk vermoeden dat daar een probleempje zit.
Ouders te druk met andere dingen enzo.
Hoe zit het met rekenen?
Of normen en waarden?
Respect?
Geduld?
Ze vergeten nogal wat dingen die kinderen tegenwoordig ook niet meer kunnen.
Het is al jaren een neerwaartse spiraal, en social media verergert de boel enorm.
Jongeren worden steeds lakser.
Brainrot crap, TikTok, AI die alles voor je opdreunt, de tijdsgeest in het algemeen enz....
Zelf zou ik best leraar willen zijn (niet voor nederlands), maar de PABO was niet aantrekkelijk.
Ik zou kinderen graag wat willen leren, maar ben geen IMK persoon waar de PABO zich op lijkt te richten.
En (boven al gepost) is huiswerk denk ik een probleem omdat ouders met andere dingen bezig zijn.
Dat hoort na trainen juist vanzelf te gaan.
Begrijpend lezen is heel belangrijk. In het dagelijks leven gebruik je het onbewust de hele dag.
Jij bedoelt dat alleen technisch lezen genoeg zou moeten zijn, maar daar zit een groot verschil in met begrijpend lezen.
Technisch lezen: "Ik kan alle woorden lezen."
Begrijpend lezen: "Ik begrijp wat de schrijver bedoelt, waarom hij het zegt en wat ik daaruit kan concluderen."
MCB radio 747KHz Middengolf
Ook hebben we te maken met de "smartphone opvoedmethode" waarbij veel ouders weinig tot niets doen aan de opvoeding en groei van hun kind(eren) en die kinderen ongestoord troep, zoals TikTok, op internet kijken.
Life is too short to wake up with regrets. So love the people who treat you right. Forget about the ones who don’t. If you get a second chance, grab it!
Equally retarded.
Twitch: https://www.twitch.tv/drizzt_dourden
Twitch: https://www.twitch.tv/drizzt_dourden
Om te kunnen reageren moet je zijn ingelogd op FOK.nl. Als je nog geen account hebt kun je gratis een FOK!account aanmaken