Israël en VS vallen Iran aan: Trump bevestigt dood Khamenei
Israël en de Verenigde Staten zijn een grootschalige militaire operatie gestart tegen Iran. In de hoofdstad Teheran en diverse andere Iraanse steden zijn explosies gemeld. De Israëlische autoriteiten spreken van een "preventieve aanval" en waarschuwen dat het offensief meerdere dagen in beslag kan nemen.
Sinds de vroege uren van de operatie hangen er dikke rookwolken boven de Iraanse hoofdstad. Wat begon met drie luide explosies, is inmiddels uitgegroeid tot een reeks inslagen die ook in andere grote steden, waaronder Isfahan, Karaj en Kermanshah, worden gemeld. Dit bevestigt het Iraanse persbureau Fars.
Volgens een functionaris van het Israëlische leger tegenover persbureau Reuters waren de aanvallen al maandenlang in voorbereiding; de datum voor de operatie stond al weken vast. Israël bereidt zich voor op een conflict van "meerdere dagen".
Update 23.04 uur: De Amerikaanse president Donald Trump heeft de dood van de Iraanse opperleider Ayatollah Ali Khamenei bevestigd. "De spirituele leider van de Islamitische Republiek is dood", schreef Trump op zijn online platform Truth Social. Khamenei kon niet ontsnappen aan de Amerikaanse inlichtingendiensten en hun "geavanceerde surveillancesystemen" en werd gedood in nauwe samenwerking met Israël. Trump schreef dat de bombardementen "ononderbroken de hele week zullen doorgaan, of zo lang als nodig is om ons doel van vrede in het Midden-Oosten en de rest van de wereld te bereiken."
Na de berichten over de dood van de Iraanse opperleider Ayatollah Ali Khamenei brak er spontaan gejuich uit in Teheran. Volgens persbureaus dpa en AFP zagen inwoners van de Iraanse hoofdstad mensen vanuit hun ramen juichen. Het nieuws werd onder andere verspreid door Iraanse media in ballingschap die via satelliet in Iran te ontvangen zijn. Op straat klonk getoeter. Er is tot nu toe geen officiële bevestiging van Khamenei's dood.
Volgens Israëlische bronnen zijn vooraanstaande figuren uit de Iraanse militaire leiding omgekomen bij de Israëlisch-Amerikaanse aanvallen op Iran. Onder de doden bevonden zich de commandant van de Revolutionaire Garde, Mohammed Pakpur, en de Iraanse minister van Defensie, Aziz Nasirzadeh, zo meldde het Israëlische leger. Ook Ali Shamkhani, een adviseur van de Opperste Leider Ayatollah Ali Khamenei, zou bij de aanvallen zijn omgekomen. Iran heeft deze berichten nog niet bevestigd.
Update 18.05 uur: Na de Israëlische en Amerikaanse aanvallen op Iran heeft de Hezbollah-militie in Libanon alle landen en mensen in de regio opgeroepen zich tegen de "agressie" te verzetten. De door Iran gesteunde militie waarschuwde zaterdag in een verklaring voor de "verwoestende gevolgen" van de aanvallen, die "zonder uitzondering" iedereen in de regio zouden treffen. De militie betuigde tevens haar "solidariteit" met Iran.
Iran heeft ook doelen in Saoedi-Arabië aangevallen als onderdeel van zijn tegenaanvallen in het Midden-Oosten. Het Saoedische ministerie van Buitenlandse Zaken maakte bekend dat Iran doelen in de omgeving van de hoofdstad Riyad en in het oosten van het land heeft aangevallen. Deze aanvallen werden succesvol afgeslagen.
Volgens het Israëlische leger zijn de Amerikaans-Israëlische luchtaanvallen op Iran van een "volledig andere schaal" dan de aanvallen tijdens de twaalfdaagse oorlog van 2025. De militaire operatie, die vanochtend van start ging, is "complexer en ingewikkelder", legde stafchef Ejal Samir uit. De voorbereidingen waren "kort maar intensief en ongelooflijk grondig".
Bij Iraanse vergeldingsaanvallen op Israël zijn minstens twee mensen gewond geraakt, aldus de Israëlische reddingsdienst. Een man raakte lichtgewond bij een explosie in het noorden van het land op zaterdag. Een tiener liep beenletsel op bij een andere aanval. De reddingsdienst meldde ook dat ze eerder al meerdere mensen hadden behandeld die gewond waren geraakt of paniekaanvallen hadden gekregen tijdens hun poging om een schuilkelder te bereiken.
Turkije heeft alle partijen in het conflict opgeroepen een einde te maken aan het geweld. "We dringen er bij alle partijen op aan de vijandelijkheden onmiddellijk te staken", verklaarde het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken. Tegelijkertijd waarschuwde het ministerie dat de gebeurtenissen "de toekomst van onze regio en de wereldwijde stabiliteit" in gevaar brengen. Het hoofd van de presidentiële communicatiedienst, Burhanettin Duran, verklaarde dat Turkije zich blijft inspannen om de situatie te de-escaleren "via diplomatieke kanalen".
Update 15.25 uur: Israëlische media melden dat de Iraanse dictator Khamenei mogelijk gewond of zelfs gedood is. De krant Haaretz schrijft dat de Israëlische regering onderzoekt of Khamenei gewond is geraakt bij de aanvallen. De Jerusalem Post meldt dat hij "van alle contact is afgesneden" en waarschijnlijk gewond is. De Israëlische omroep Channel 12 meldt, op basis van een overheidsbron, dat de huidige inschatting is dat Khamenei "is uitgeschakeld" steeds meer aanhang krijgt. Op een bijeenkomst van Iraanse ballingen in Hamburg wordt de vermeende dood van Khamenei al gevierd.
Volgens Reuters, dat zich baseert op informatie van binnenuit, zouden de Iraanse minister van Defensie Amir Nasirzadeh en de commandant van de Revolutionaire Garde, Mohammed Pakpur, zijn omgekomen bij de Israëlische aanvallen.
Israël heeft de noodtoestand uitgeroepen na de Iraanse raketaanvallen. Minister van Defensie Katz waarschuwde de bevolking voor verdere aanvallen met raketten en drones. Openbare bijeenkomsten zijn verboden en scholen en werkplekken zijn gesloten. Ziekenhuizen hebben patiënten overgebracht naar ondergrondse schuilkelders. De politie raadt niet-essentiële reizen af.
Verschillende grote oliemaatschappijen en handelsondernemingen hebben hun olie- en brandstofleveringen via de Straat van Hormuz opgeschort vanwege de aanval op Iran, meldt Reuters op basis van informatie van vier handelaren. "Onze schepen zullen enkele dagen stil liggen", aldus een senior manager van een grote handelsonderneming
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi, heeft alle bases die betrokken waren bij de aanvallen op Iran tot legitieme doelen verklaard. "De locaties van waaruit de zionistische en Amerikaanse operaties werden gelanceerd, evenals de locaties van alle acties tegen de Iraanse defensieoperaties, worden beschouwd als legitieme doelen" van de Iraanse strijdkrachten, aldus Araghchi op de Iraanse staatstelevisie.
Naar aanleiding van de aanvallen van Israël en de VS op Iran, verklaarde Reza Pahlavi, de zoon van de laatste Iraanse sjah, dat de hulp die de Amerikaanse president aan het Iraanse volk had beloofd, nu onderweg was.
Eerdere berichtgeving:Er circuleren er berichten dat een van de eerste aanvallen plaatsvond in de directe omgeving van de kantoren van de hoogste geestelijk leider van het land, ayatollah Khamenei. De 86-jarige leider zou echter tijdig naar een beveiligde locatie zijn overgebracht en is volgens bronnen al dagen niet meer in het openbaar verschenen.
Verschillende ministeries in het zuiden van Teheran zijn aangevallen, zo vertelde een Iraanse overheidsfunctionaris aan Reuters. Ondertussen vormen zich lange rijen bij benzinestations in de Iraanse hoofdstad Teheran. Ooggetuigen meldden aan Reuters ook dat veel mensen de stad verlaten.
Terwijl de militaire acties gaande zijn, voert de Israëlische inlichtingendienst Mossad ook een digitale strategie. Via Telegram roept de dienst de Iraanse bevolking op om bij te dragen aan het "terugkeren naar de gloriedagen van Iran". Er is een geheim kanaal geopend waar Iraanse burgers beelden kunnen delen van wat de dienst omschrijft als "legitieme protesten tegen het regime".
De situatie in de regio is uiterst gespannen. In zowel Israël als Iran is het luchtruim uit voorzorg gesloten. In Israël is tevens de noodtoestand uitgeroepen en klinkt op diverse plaatsen het luchtalarm.
De Iraanse regering heeft vooralsnog niet officieel gereageerd op de aanvallen.
Israeli Air Force fighter jets on their way to attack Iran, June 2025 (@IDF Spokesperson's Unit-https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/)
