IND betaalt asielzoekers 79 miljoen euro
De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) heeft vorig jaar 79 miljoen euro uitbetaald aan asielzoekers. Dat gebeurde in de vorm van dwangsommen. De dienst maakte dat geld over omdat beslissingen over verblijfsvergunningen te laat kwamen. Een jaar eerder ging het nog om 36,8 miljoen euro. In één jaar tijd is het bedrag dus meer dan verdubbeld.
Volgens de wet moet de IND binnen zes maanden een besluit nemen over een asielaanvraag. In de praktijk gebeurt dat vaak niet. Veel asielzoekers wachten langer dan twee jaar op alle gesprekken en de uiteindelijke beslissing. Dat is opvallend, want het totaal aantal asielaanvragen is juist gedaald.
Asielzoekers kunnen een vergoeding krijgen als de IND niet op tijd beslist. Die dwangsom moet druk zetten op een snellere afhandeling. Volgens de IND werkt dat in de praktijk niet zo. Directeur Rhodia Maas zegt: "We willen wel sneller beslissen, maar we kunnen gewoon niet. Ook niet als we een dwangsom opgelegd krijgen." Zij stelt dat medewerkers zich wel inspannen, maar dat het systeem zijn grens heeft bereikt.
Maas zegt dat de IND de afgelopen jaren veel heeft geprobeerd om de verwerking te versnellen. Ze legt uit dat de dienst werkprocessen heeft aangescherpt, regels simpeler heeft gemaakt en de bestaande capaciteit zo goed mogelijk gebruikt. Toch loopt de organisatie volgens haar vast op vaste beperkingen binnen het huidige stelsel. Daardoor blijft de achterstand bestaan, ondanks alle aanpassingen.
Tegelijk valt op dat het aandeel toegekende asielaanvragen lager is geworden. Vorige week kwam naar buiten dat in 2025 ongeveer een derde van de eerste aanvragen is goedgekeurd. Ruim een jaar eerder was dat nog meer dan de helft. De IND wijst erop dat het aantal afwijzingen dus groeit.
Een afwijzing kost de dienst veel extra tijd. Elke negatieve beslissing moet uitgebreid worden uitgelegd, met een nauwkeurige onderbouwing waarom iemand geen verblijfsvergunning krijgt. Dat vraagt meer werk per zaak en remt de stroom dossiers verder af. Daardoor lopen wachttijden op, stapelen achterstanden zich op en stijgt het totale bedrag aan dwangsommen jaar na jaar verder.
