Nederland gaat frontaal in tegen Trumps strafheffing om Groenland-missie

Nederland reageert hard op het plan van president Trump om een heffing op goederen uit acht Europese landen in te voeren. Het plan richt zich op landen die meedoen aan een Deense militaire missie in Groenland. Minister Van Weel noemt het "chantage" en zegt dat het plan geen zin heeft en niet uit te leggen is. Hij wil dat het zo snel mogelijk verdwijnt en zegt dat bondgenoten elkaar zo niet horen te behandelen. Volgens hem is de missie juist bedoeld om de regio veiliger te maken.

Trump kondigde zaterdag aan dat hij vanaf 1 februari een heffing van tien procent wil invoeren, die in juni moet stijgen naar 25 procent. Nederland stuurt twee militairen naar Groenland om de voorbereiding van een mogelijke NAVO-oefening te helpen plannen. Het demissionaire kabinet zei eerder dat de inzet van deze mensen bijdraagt aan de veiligheid van alle NAVO-landen, inclusief de VS. Trump ziet dat anders en zegt dat de Europese landen een risico nemen dat volgens hem niet houdbaar is.

Binnen Europa klinkt stevige kritiek. Commissievoorzitter Von der Leyen waarschuwt dat het plan de band tussen Europa en de VS schaadt. Denemarken, Noorwegen, Zweden, Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Finland zitten ook in de groep landen die Trump wil raken met de heffing. Van Weel zegt dat hij meteen contact heeft gezocht met zijn Europese collega's en dat er nog veel over gesproken gaat worden.

Nederland haalt de twee militairen niet terug. Zij zijn vrijdag aangekomen in Groenland en werken daar als operationeel en logistiek planner. Als de NAVO-oefening doorgaat, stuurt Nederland mogelijk meer militairen, maar hoeveel dat er worden is nog niet duidelijk. Van Weel hoopt dat Europese leiders het plan van tafel krijgen wanneer zij Trump binnenkort in Davos spreken.

Ook in de VS zelf is er felle weerstand. Democraten in de Senaat willen een wet indienen om de heffingen tegen te houden omdat ze slecht zijn voor de economie en voor de band met Europa. Een paar Republikeinse senatoren vallen hen bij. Zij vrezen dat de heffingen hun eigen staten raken.

Senator Thom Tillis zegt dat het plan slecht uitpakt voor de VS en alleen Poetin en Xi in de kaart speelt. Hij schrijft dat een kleine groep adviseurs Trump verkeerd beïnvloedt en dat hun ideeën de NAVO schaden. Volgens hem maakt dit de inzet van de president om de samenwerking binnen het bondgenootschap te versterken juist zwakker.

Groenland hoort bij Denemarken, maar Trump herhaalt al jaren dat hij het eiland wil hebben om veiligheidsredenen. Hij ziet het als een sleutelpositie tussen Rusland en Amerika. Hij zei eerder dat hij Groenland graag wil kopen en dat hij zelfs militaire stappen niet uitsluit als Denemarken volgens hem te weinig doet aan bescherming.