PVV is de grootste partij maar kamerleden voeren geen klap uit

Jippie

In de Tweede Kamer is de PVV met afstand de grootste partij, maar dat was het afgelopen parlementaire jaar niet terug te zien in de dagelijkse werkzaamheden. Uit gegevens van de Tweede Kamer, opgevraagd door de NOS, blijkt dat de PVV van Geert Wilders relatief vaak afwezig was bij debatten met het kabinet. Tijdens Kamerdebatten werd regelmatig commentaar gegeven op het feit dat er niemand van de PVV aanwezig was om het debat aan te gaan. Dit blijkt dus gegrond te zijn. Zo meldt de NOS.

Van de 786 debatten, zowel in commissieverband als plenair in de grote zaal, miste de PVV er 268, terwijl de fractie met 37 Kamerleden ruim voldoende mankracht heeft. Andere grote fracties waren minder vaak afwezig. GroenLinks-PvdA (25 zetels) sloeg 41 debatten over, NSC (20 zetels) was er 88 keer niet bij en de VVD (24 zetels) miste 115 debatten.

Qua deelname aan debatten lijkt de PVV het meest op D66, terwijl die partij minder dan een kwart van het aantal Kamerleden heeft. Overigens geldt, behalve voor de PVV, dat kleinere fracties minder debatten bijwonen. Dat is logisch, omdat zij selectiever moeten zijn door het beperkte aantal leden.

Twee partijen die samen iets minder debatten bijwoonden dan de PVV, maar veel minder zetels hebben, zijn BBB (7 zetels) en SP (5 zetels). SP-lid Jimmy Dijk uit kritiek op Wilders en noemt het "onacceptabel" dat de grootste partij bij belangrijke debatten afwezig is. Hij herinnert zich debatten over Oekraïne en het minimumloon waar de PVV niet bij was. Over dat laatste deed Wilders' partij "grote beloften", en dan is het "ronduit asociaal" om niet aanwezig te zijn, zegt Dijk. "Als je er niet bent, bereik je ook niets." Volgens hem worden PVV-kiezers hierdoor misleid.

BBB-leider Caroline van der Plas benadrukt dat Kamerleden hun belangrijkste werk in de Kamer doen. "Ik zou het niet kunnen verdragen als een Kamerlid van mij nooit ergens aan meedeed," zegt ze. "En er dan wel elk jaar 144.000 euro mee verdienen." Debatten zijn belangrijk omdat daar beleid wordt gemaakt dat Nederland kan veranderen, benadrukt Van der Plas. Volgens haar moet je daarom zoveel mogelijk debatten bijwonen. "Daar zijn we voor gekozen."

Naast debatten zijn moties en amendementen ook belangrijke instrumenten voor Kamerleden. Een motie is meestal een oproep aan het kabinet om actie te ondernemen, een amendement is een voorstel om een wetsvoorstel aan te passen. De 37-koppige PVV-fractie heeft daarvan ook relatief weinig ingediend, blijkt uit cijfers.

Opvallend is dat GroenLinks-PvdA als grootste oppositiefractie bovenaan staat in alle drie de categorieën: meeste debatten, moties en amendementen. Vicefractievoorzitter Jesse Klaver reageert: "Wij nemen ons parlementaire werk zeer serieus." Volgens Klaver brengt een grote fractie "een bijzondere verantwoordelijkheid" met zich mee en is debatteren essentieel om het geluid van je kiezers te laten horen. De positie van de veel grotere PVV-fractie noemt hij dan ook "vrij schokkend."

Een mogelijke reden voor de relatief beperkte deelname van de PVV is dat het, in tegenstelling tot GL-PvdA, tot begin vorige maand een regeringspartij was. Daardoor zou er minder reden zijn om het kabinet te corrigeren; zij voeren immers ‘jouw beleid’ uit.

Parlementair historicus Bert van den Braak vindt dat echter geen goede verklaring. "Ook dan hoort het bij je werk om aan debatten deel te nemen", zegt hij. "Als parlementariër kun je altijd proberen een voorstel jouw kant op te buigen. Als je geen enkele poging doet, is dat vreemd." Bovendien blijkt uit de cijfers dat dit argument niet geldt voor de andere coalitiepartijen VVD, NSC en BBB.

Wat precies de redenen zijn voor de relatieve inactiviteit van de grootste fractie blijft gissen. Partijleider Wilders en de PVV-woordvoerder reageerden niet op herhaalde verzoeken van de NOS om commentaar.

SP-leider Dijk vermoedt dat Wilders bang is om de controle over zijn fractie te verliezen. "We zien een partij met één leider en één lid; iedereen moet hem volgen", stelt hij. "Als je aan veel debatten meedoet en niet alles onder controle hebt, loop je misschien het risico fouten te maken."

BBB-leider Van der Plas zegt niet precies te weten wat haar voormalige coalitiepartner beweegt, maar valt het op dat de PVV er bijvoorbeeld wel bij is tijdens landbouw- en asieldebatten. "Misschien wordt er gekozen om minder deel te nemen aan debatten die minder zichtbaar zijn", denkt Van der Plas.

De gegevens waarop dit artikel is gebaseerd komen van de Dienst Informatie en Archief van de Tweede Kamer en betreffen het afgelopen parlementaire jaar, van 3 september 2024 tot vorige week. Onder commissievergaderingen vallen commissiedebatten, wetgevingsoverleggen en notaoverleggen. Bij plenaire debatten zijn ook tweeminutendebatten meegeteld.

Als een Kamerlid in een debat heeft gesproken, telt dit als deelname, ongeacht hoe vaak of hoe lang. Wordt een debat op verschillende dagen voortgezet, dan geldt dit als één debat.

De PVV is sinds maandag via Geert Wilders en zijn woordvoerder meerdere keren gevraagd om een reactie, maar beiden hebben niet gereageerd. Het is mogelijk dat ze met reces zijn en op vakantie, maar Wilders stuurde deze week nog een e-mail naar redacties en plaatste berichten op X. Het lijkt er dus op dat hij het verzoek heeft gezien maar niet wil reageren.