Bluesky groeit hard; X zakt weg
In de wereld van de sociale media lijkt er een flinke aardverschuiving gaande te zijn. Terwijl gebruikers weglopen van X, het platform dat Elon Musk eerder als Twitter overnam, duikt Bluesky op als een potentiële troonpretendent. Bluesky, onder leiding van voormalig Twitter-oprichter Jack Dorsey, heeft in korte tijd een significant marktaandeel verworven dankzij een focus op striktere moderatie en een stabiele gebruikerservaring. Deze ontwikkelingen roepen de vraag op of X nog een toekomst heeft in een steeds gefragmenteerdere digitale omgeving.
Jamie Lee Curtis, Elton John, Gigi Hadid, Jack White, Whoopi Goldberg, bol.com, de Staatsloterij, dagblad Trouw en de Britse krant The Guardian behoren tot de groeiende lijst van prominente gebruikers en organisaties die inmiddels afscheid namen van Musks platform. Bluesky meldt dat alleen deze week al een miljoen nieuwe gebruikers zich hebben aangemeld, een opmerkelijke stijging die samenvalt met de bekendmaking van Musks betrokkenheid in het kabinet van Donald Trump. Sociale media-expert Adam Tinworth van City St George's University noemt deze migratie ‘de laatste in een reeks exodussen’.
Volgens Tinworth zijn veel voormalige X-gebruikers niet enkel om de politieke overtuigingen van Musk vertrokken. Velen lieten X achter zich vanwege pragmatische redenen, zoals wijzigingen in de algoritmes en de algehele verslechtering van de gebruikerservaring. Na Musks overname in oktober 2022 en de ontslagronde waarbij ongeveer 80% van het personeel werd ontslagen, heeft X volgens hem aan betrouwbaarheid ingeboet. "Zijn prioriteiten lijken niet gericht op vertrouwen en veiligheid, zoals moderatie en het verwijderen van bots," zegt Tinworth.
Het gebrek aan moderatie heeft niet alleen gevolgen binnen X, maar ook buiten het platform. Jason Barnard, CEO van Kalicube en expert in zoekmachine-algoritmen, benadrukt dat zelfs Google het vertrouwen in X lijkt te verliezen. Ondanks een jarenlange overeenkomst die Google toegang geeft tot X-berichten om informatie beter te begrijpen, heeft Bluesky in korte tijd aan relevantie gewonnen. "Hoewel Bluesky twintig keer kleiner is qua gebruikersaantal, is het voor Google nu tien keer belangrijker als bron van feitelijke informatie," aldus Barnard. Hij merkt op dat zelfs in zoekresultaten over Musks dochter Vivian Jenna Wilson, Bluesky meer wordt vertrouwd dan X, hoewel zij het platform niet eens gebruikt.
Dit verschuivende vertrouwen kan verstrekkende gevolgen hebben voor X. Grote zoekmachines zoals Google en opkomende AI-systemen zoals ChatGPT baseren zich steeds meer op platforms met betere moderatie en betrouwbaarheid. Naarmate Bluesky groeit, zal deze trend waarschijnlijk doorzetten.
Bluesky is echter niet het enige alternatief dat opduikt. Andere platforms zoals Mastodon, Meta’s Threads, TikTok en Discord hebben elk een specifieke demografische aantrekkingskracht, wat leidt tot een steeds verder gefragmenteerd digitaal ecosysteem. Tinworth waarschuwt dat deze versnippering risico's met zich meebrengt, zoals ideologische polarisatie. "Als gemeenschappen zich vormen langs strikte ideologische lijnen, kan dat leiden tot grotere politieke verdeeldheid," legt hij uit.
Deze polarisatie wordt ook weerspiegeld in de gebruikersbasis van X. Dr. Steven Buckley, specialist in de impact van sociale media op politieke communicatie, stelt dat het platform steeds meer een echochamber voor rechtse stemmen wordt. Terwijl linkse gebruikers massaal migreren naar Bluesky, blijven rechtse politici, journalisten en andere invloedrijke figuren achter op X. Hoewel het totale gebruikersbestand kleiner is dan dat van platforms zoals Instagram of Facebook, is de invloed van X volgens Buckley niet te onderschatten: "De movers en shakers van de politieke wereld zitten nog steeds op X."
De toekomst van X hangt af van de vraag of het platform zijn gebruikersbasis kan behouden of herwinnen, terwijl alternatieven zoals Bluesky zich ontwikkelen. Volgens Tinworth draait het succes van sociale netwerken om kritieke massa: " Het is mogelijk dat Bluesky Musks X voorbijstreeft."
