Op 11 juni gaat het WK voetbal van start in de Verenigde Staten, Canada en Mexico. Met de uitbreiding naar 48 deelnemende landen wordt het de meest uitgebreide editie tot nu toe. In de weken voorafgaand aan het toernooi nemen we elke dag één land onder de loep. Vandaag: Oezbekistan.

Nooit eerder waren ze van de partij op het WK, maar dit keer waren de Witte Wolven zelfs één van de eerste landen die zich voor het eindtoernooi wisten te plaatsen. In de eerste groepsfase in de kwalificatie werd Oezbekistan tweede, achter Iran en voor Turkmenistan en Hong Kong. Zo kwamen ze in de volgende groepsfase terecht, waar de top-2 zich voor het WK plaatste. Dat deed Iran als groepswinnaar, maar Oezbekistan bleef de Verenigde Arabische Emiraten, Qatar, Kirgizië en Noord-Korea voor en pakte zo dus een historisch WK-ticket, nadat ze het vanaf 1998 elk jaar geprobeerd hadden.

Veel grote successen hebben de Oezbeken nog niet geboekt, mede doordat ze nog maar een ruime drie decennia als zelfstandig land uitkomen. De twee grootste successen kwamen in 1994, toen ze de Asian Games wonnen, en vorig jaar, toen het Centraal-Aziatisch kampioenschap gewonnen werd. Niet het sterkste toernooi, maar in de finale werd wel afgerekend met Iran en dat is een prima prestatie. Op hun eerste WK mogen ze het opnemen tegen Portugal, de Democratische Republiek Congo en Colombia.

Sportland
Ook in Oezbekistan is voetbal sport nummer één, maar er zijn andere opties en dan gaan we vooral naar de vechtsporten. Worstelen is een oeroude sport en ook in Centraal-Azië is dat niet anders, met regelmatig succes op grote toernooien. Dat geldt misschien nog wel meer voor boksen, met name bij de amateurs: op de Spelen van Parijs stond Oezbekistan met vijf keer goud bovenaan de medaillespiegel.

Aan tafel!
Het nationale gerecht voor de gemiddelde Oezbeek is plov: een rijstmaaltijd met wortel, ui en vlees, doorgaans van een lam of rund en vaak bereid in grote ketels. Samsa doet het ook altijd goed, deegpakketjes die gevuld zijn met vlees of ui en vaak gebakken in een speciale oven. Je zou het niet helemaal verwachten, maar in Oezbekistan wordt ook wijn verbouwd, vooral van oeroude druivensoorten als soyaki, rkatsiteli en saperavi, maar ook van bijvoorbeeld cabernet sauvignon. Zonder alcohol drinken we er groene thee bij, vaak met citroen of munt geserveerd.

Wat zeggen de bookmakers?
Oezbekistan is wel dé underdog van groep K, hoewel de wedkantoren ze niet volledig kansloos inschatten. Noteringen voor het behalen van de volgende ronde gaan tot ongeveer 3, hoewel men de kans dan wel groot acht dat het daarna ook echt afgelopen is. Wat de wereldtitel betreft staan ze op gelijke hoogte met bijvoorbeeld Irak of Kaapverdië, noteringen rond de 2000, slechts vier landen leveren bij winst nog meer op.

Wereldranglijst: 50e
Aantal WK-deelnames: 0
Beste WK-prestatie: N.v.t.
Topscorer aller tijden: Eldor Shomurodov (44)
Recordinternational: Server Djeparov (128)
Bondscoach: Fabio Cannavaro

Oezbekistan

De Grand Prix van Las Vegas blijft tot en met 2037 op de Formule 1-kalender staan. De Formule 1 en de organisatie van de race hebben een nieuwe overeenkomst gesloten voor een verlenging van tien jaar.

Sinds de terugkeer van de race in 2023 is het evenement uitgegroeid tot een van de grootste publiekstrekkers van het seizoen. De nachtrace over de beroemde Las Vegas Strip levert jaarlijks een aanzienlijke economische bijdrage aan de regio.

F1-CEO Stefano Domenicali noemt de verlenging een bevestiging van het succes van de race en het belang van de Amerikaanse markt voor de sport. Met Las Vegas behoudt de Formule 1 voorlopig drie races in de Verenigde Staten, naast Miami en Austin.

Stefano Domenicali, President en CEO van de Formule 1, zei: "We zijn verheugd dat de Formule 1 nog vele jaren in Las Vegas zal blijven racen. Sinds het debuut in 2023 is het evenement buitengewoon succesvol geweest en heeft het zich snel ontwikkeld tot een toplocatie voor spectaculaire races, entertainment van wereldklasse, internationale zakenleiders, beroemdheden en influencers."

"Het evenement heeft bovendien een sterke en blijvende impact gehad op de lokale economie en gemeenschap. We hebben altijd geloofd dat Las Vegas een hoeksteen zou worden van onze aanwezigheid in de Verenigde Staten. Deze contractverlenging, samen met het succes van de afgelopen jaren, bevestigt onze langetermijnverbintenis aan deze belangrijke markt."

"Ik wil de organisatie van de Grand Prix van Las Vegas, Clark County en de Las Vegas Convention and Visitors Authority (LVCVA) bedanken voor hun voortdurende steun, passie en visie. De toekomst ziet er bijzonder veelbelovend uit en we kijken ernaar uit om dit evenement naar een nog hoger niveau te tillen."

Lewis Hamilton heeft de snelste tijd neergezet tijdens de tweede vrije training voor de Grand Prix van Monaco. De Ferrari-coureur bevestigde daarmee de sterke vorm van zijn team op het stratencircuit. Ook Ferrari-teamgenoot Charles Leclerc maakte een sterke indruk, terwijl Max Verstappen en de Mercedes-coureurs binnen bereik bleven.

Met het oog op de kwalificatie lijkt Ferrari voorlopig de favoriet voor poleposition, een cruciale uitgangspositie op een circuit waar inhalen bijzonder lastig is. De sessie werd gekenmerkt door enkele incidenten en onderbrekingen, de sessie meerdere keren verstoord door technische problemen en gevaarlijke momenten op het circuit.

Het grootste incident kwam op naam van Sergio Pérez. De Cadillac-coureur moest zijn wagen stilzetten bij Casino Square nadat er rook uit de auto kwam. Kort daarna vatte de rechtervoorrem vuur, wat leidde tot een rode vlag en een vroegtijdig einde van zijn sessie.

Ook Lando Norris kende een frustrerende training. De McLaren-coureur viel stil bij de havenchicane door een vermoedelijk elektrisch probleem en verloor daardoor kostbare rijtijd op een circuit waar elke ronde telt.

Friday is red in Monaco! ❤️

Lewis Hamilton sets the FP2 pace from Charles Leclerc and Max Verstappen 😮‍💨#F1 #MonacoGP pic.twitter.com/B24ZbhxVli

— Formula 1 (@F1) June 5, 2026

Een team van drie internationale ballonvaarders is in de nacht van woensdag op donderdag succesvol opgestegen vanuit Presque Isle (VS) voor een ambitieuze poging: de eerste bemande oversteek van de Atlantische Oceaan in een luchtballon die uitsluitend door waterstofgas wordt gedragen.

Start na onstuimig weer
De lancering werd meerdere keren uitgesteld door harde wind, maar rond 02.00 uur lokale tijd konden piloten Bert Padelt (VS), Peter Cuneo (VS) en Alicia Hempleman-Adams (VK) alsnog vertrekken. Tijdens het vullen met lucht (inflatie) werd de ballon herhaaldelijk getroffen door rukwinden, maar in korte rustige momenten kon het team doorwerken.

Dank aan de gemeenschap
Het team sprak waardering uit voor de inwoners van Presque Isle, met speciale dank aan Paul Cyr, die vier jaar lang ondersteuning en terrein beschikbaar stelde. Ook werd de inflatiecrew geprezen voor hun werk onder zware omstandigheden.

De startplaats Presque Isle is symbolisch: hier begon in 1978 ook de eerste succesvolle trans-Atlantische ballonvlucht van Abruzzo, Anderson en Newman.

Vlucht richting Europa
Na het opstijgen bereikte de luchtballon een hoogte van ongeveer 900 meter en zette koers richting Europa. Op donderdagmiddag bevond de ballon zich boven Nova Scotia (Canada). De piloten wierpen zandballast af om hoger te komen en een gunstigere oostelijke route te vinden.

Doel van de missie
De expeditie wil de eerste transoceanische ballonoversteek maken met uitsluitend waterstofgas als draagmiddel. De reis zal naar verwachting vier tot zes dagen duren.

Volg de vlucht
Bijna realtime updates zijn beschikbaar via de website van Atlantic Explorer en de Atlantic Explorer 2026 Flight Control-pagina op Facebook, maar ook via Pertwood en Flightradar.

Transatlantische ballonexpeditie (@Gemini-AI-impressie)

Israël heeft in het geheim tientallen militairen en inlichtingenmedewerkers naar Azerbeidzjan gestuurd na de start van de oorlog met Iran. Dat meldt CNN op basis van vier anonieme bronnen. De troepen opereerden vanuit meerdere locaties in het zuiden van Azerbeidzjan, op het dichtstbijzijnde punt slechts zo'n honderd kilometer van de Iraanse stad Tabriz — een stad die Israël tijdens de oorlog ook heeft aangevallen. 

Speciale eenheden en Mossad in Azerbeidzjan
Bij de operatie waren enkele tientallen militairen betrokken, waaronder leden van speciale commando-eenheden, een elite-reddingseenheid van de luchtmacht en medewerkers van de inlichtingendienst Mossad. 

De troepen waren oorspronkelijk bedoeld als reddingsteam voor noodsituaties, maar hun opdracht werd uitgebreid naar militaire en inlichtingenwerkzaamheden. Vanuit Azerbeidzjan werden inlichtingenmissies uitgevoerd en werden drones ingezet om militaire activiteiten in het noorden van Iran te volgen.

Een woordvoerder van de Azerbeidzjaanse ambassade in Washington ontkent het bericht en spreekt van "ongegronde beweringen over het gebruik van Azerbeidzjaans grondgebied voor operaties tegen derde landen." Het kantoor van premier Netanyahu en het Israëlische leger wilden niet reageren.

Liquidatie van hoge IRGC-functionaris
Een van de meest opvallende acties vanuit de Azerbeidzjaanse basis was de liquidatie van het hoofd van de inlichtingendienst van de Islamitische Revolutionaire Garde op 4 maart. Een dag later werd een vliegveld in Azerbeidzjan door drones getroffen, waarbij meerdere mensen gewond raakten. De Azerbeidzjaanse president gaf Iran de schuld en noemde de aanval een terroristische daad. Iran ontkende betrokkenheid.

Op 6 maart meldde de Azerbeidzjaanse veiligheidsdienst dat het een aanvalsplan van de Revolutionaire Garde had verijdeld, gericht op kritieke infrastructuur en Israëlische en Joodse doelen. Israël bevestigde later dat de Mossad, het leger en de binnenlandse veiligheidsdienst Shin Beth hadden meegewerkt om die aanslag te voorkomen.

Geheim netwerk van bases in het Midden-Oosten
De operatie in Azerbeidzjan was onderdeel van een breder netwerk van geheime Israëlische militaire posities. De locaties plaatsten Israëlische troepen langs de zuidelijke, westelijke én noordelijke grens van Iran, waardoor het bereik van het leger met honderden kilometers werd uitgebreid — diep het Iraanse grondgebied in. 

The Wall Street Journal onthulde in mei dat Israël twee geheime bases had in het westelijke woestijngebied van Irak, in de provincie Al Anbar. Die bases dienden als logistiek steunpunt en waren mogelijk ook bedoeld voor zoek- en reddingsoperaties. Het Iraakse leger ontkende dat er niet-geautoriseerde buitenlandse troepen op zijn grondgebied aanwezig waren.

Vanuit Somaliland — een door Israël in december erkend zelfverklaard onafhankelijk gebied in de Hoorn van Afrika — konden Israëlische vliegtuigen een tussenstop maken op vluchten naar en van Iran. 

In de Verenigde Arabische Emiraten stationeerde Israël in het geheim een Iron Dome-luchtafweersysteem, nadat Iran massale raket- en drone-aanvallen uitvoerde op Golfstaten.  De VAE ontkent overigens ook dat premier Netanyahu het land bezocht tijdens de oorlog, al gaf Netanyahu zelf aan wel de oliestaat te hebben bezocht. 

Nauwe banden tussen Israël en Azerbeidzjan
Israël en Azerbeidzjan onderhouden al jaren hechte commerciële en militaire banden. Israël betrekt een aanzienlijk deel van zijn olie uit Azerbeidzjan, terwijl het op zijn beurt wapens levert aan Bakoe. Veiligheidsanalisten zeggen dat Israëls aanwezigheid in Azerbeidzjan past in een langdurige strategie van een onopvallende maar strategisch belangrijke samenwerking, gebaseerd op wapenhandel, inlichtingenuitwisseling en gedeelde zorgen over Iran.

Israelische soldaten veroveren Beaufort in Libanon (@IDF Spokesperson's Unit / CC BY-SA 3.0)

Jongeren onder de 18 jaar zijn vanaf september 2027 verplicht een helm te dragen op een fatbike of elektrische fiets. Dat heeft minister Vincent Karremans (Infrastructuur, VVD) bekendgemaakt in een gesprek met BNR. Het is voor het eerst dat een concrete datum wordt genoemd voor de maatregel, die deel uitmaakt van een bredere aanpak van de verkeersveiligheid.

Wetgeving nog in voorbereiding
De benodigde wetgeving is inmiddels in voorbereiding, aldus Karremans. Het voorstel wordt naar verwachting in het najaar van 2026 naar de Tweede Kamer gestuurd, waarna ook de Eerste Kamer erover moet stemmen. "Het is niet komend schooljaar, maar het schooljaar daarna. Dat komt al snel dichterbij", zei de minister.

Een eerdere ingangsdatum is volgens Karremans niet haalbaar. "Daar hebben we nou eenmaal democratische processen voor ingericht, dus ik moet langs beide Kamers."

Het aantal gevallen van hersenletsel onder jongeren op een e-bike is de afgelopen jaren sterk gestegen: in 2024 waren dit er meer dan zes keer zoveel als in 2020. In 2023 kwamen 75 gewonde fatbikers op de spoedeisende hulp terecht; in 2024 waren dat er al 301, van wie meer dan de helft tussen de 12 en 18 jaar oud was.

Verkeersveiligheid als speerpunt
Vorig jaar kwamen in Nederland 759 mensen om het leven in het verkeer — 84 meer dan een jaar eerder. "Dat zijn meer dan twee mensen per dag die 's ochtends van huis vertrekken en niet meer thuiskomen", aldus Karremans. "Dat is heel zorgelijk."

De minister volgt op dit dossier de koers van zijn voorganger Robert Tieman (BBB). In de zomer komt Karremans met een uitgebreidere aanpak voor verkeersveiligheid. De helmplicht maakt deel uit van de zogeheten Aanpak Fatbikes, waarmee het kabinet ook fatbikevrije zones en een minimumleeftijd voor fatbikegebruik wil invoeren.

Fietshelm ziet er niet uit
Een algemene helmplicht voor fietsers acht Karremans vrijwel onhaalbaar. "Daar is heel weinig draagvlak voor. Dan gaan mensen het niet doen, ook niet als er regels zijn." Dat zou de maatregel tot een "dode letter" in de wet maken.

Zelf draagt hij wel een helm, "maar ik ben wel de enige op het schoolplein." Hij begrijpt de weerstand, maar denkt dat gewenning helpt: "Doe het drie keer en dan is dat gevoel weg." Wel benadrukt hij dat veel helmen er "gewoon niet uitzien" — en dat een aantrekkelijker ontwerp kan helpen bij de acceptatie.

Draagvlak groot bij ouders, kleiner bij jongeren
De RAI Vereniging staat positief tegenover de helmplicht voor jongeren, maar heeft twijfels over het draagvlak. Uit onderzoek van het ministerie blijkt dat zes op de tien jongeren bereid zijn een helm te dragen als dat verplicht wordt — maar minder dan de helft steunt de maatregel actief. Onder ouders is het draagvlak een stuk groter: acht op de tien vinden een helmplicht een goed idee.

Organisaties zoals de ANWB en de Fietsersbond zijn kritischer. Zij stellen dat een helmplicht vooral het gebruik van elektrische fietsen zal ontmoedigen en dat het kernprobleem — het opvoeren van fatbikes, illegale import en gevaarlijk rijgedrag — er niet mee wordt aangepakt.

Helmplicht fatbike en e-bike voor jongeren (@Gemini-AI-impressie)

De eerste vrije training voor de Grand Prix van Monaco heeft direct een duidelijk signaal afgegeven: Ferrari lijkt dit weekend een serieuze kanshebber. Thuisrijder Charles Leclerc was vrijdagmiddag de snelste op het stratencircuit van Monte Carlo en liet daarmee het enthousiaste thuispubliek juichen.

Leclerc noteerde een snelste ronde van 1.13,978 en bleef daarmee zijn teamgenoot Lewis Hamilton ruim twee tienden van een seconde voor. Max Verstappen moest genoegen nemen met de derde tijd, terwijl de Mercedes-coureurs Kimi Antonelli en George Russell de top vijf completeerden.

De sessie verliep niet zonder incidenten. Tweemaal werd de training onderbroken met een rode vlag. Eerst crashte Isack Hadjar bij de snelle zwembadsectie, waarna later Fernando Alonso schade opliep na een uitstapje naast de baan. Beide coureurs konden ongedeerd uitstappen.

Op het smalle en bochtige circuit van Monaco, waar motorvermogen minder belangrijk is dan mechanische grip en vertrouwen in de auto, lijkt Ferrari voorlopig uitstekend uit de verf te komen. Toch zijn de verschillen nog klein en belooft het een spannend vervolg van het weekend te worden, met de kwalificatie traditioneel als cruciaal moment voor de race op zondag.

P1 in FP1 for home hero, Charles Leclerc 😎

It's a Ferrari 1-2 in the first hour of practice in Monaco 💨#F1 #MonacoGP pic.twitter.com/GiEwQvlVbe

— Formula 1 (@F1) June 5, 2026

Welkom!  

De meeste provincies zijn nog niet van de buien verlost. Na al die zware buien van gisteren en de tornado bij Glanerbrug ging het afgelopen nacht ook weer flink los. In een strook van Zeeland-Zuid-Holland over het midden naar het noorden en daarna oostelijker kwam de regen weer met bakken uit de lucht. De neerslaghoeveelheden liegen er echt niet om. Op uitgebreide schaal viel er zo'n 30 tot plaatselijk zelfs 50 mm. Ook in het droge Friesland viel zo her en der ruim 20 mm. 

Zijn er ook plekken die wederom met een kater zitten? Opnieuw viel er in een groot gebied van de kuststreek helemaal niets, terwijl in de Kop van Noord-Holland en bijvoorbeeld ook op Ameland ook niks gemerkt werd van het buiencomplex van gisterochtend. De irritatie begint nu wel merkbaar te worden bij de weerliefhebbers aldaar.  Ik zal morgen een neerslagkaartje posten als alle gegevens binnen zijn. 

Ook nu zien we volop buien in het binnenland en droog weer met steeds meer zon in de kustprovincies. De zoveelste eentonige dag dus aldaar. Pas in de middag zien we eindelijk de buien in het binnenland ook weg gaan trekken, maar dat duurt helaas nog wel even. Advies is dus gewoon geen radarbeelden bekijken in het westen en daar maar andere dingen gaan doen. 

Morgen begint de dag met perioden met zon, maar een nieuwe storing nadert al en zal in de loop van de dag voor neerslag gaan zorgen. Mogelijk kan daar weer aardig wat neerslag bij zitten en onweer is ook niet uitgesloten. Overdag is het eerst nog een graad of 20, maar zal in de loop van de dag tijdens de neerslag gaan zakken tot een graad of 16. Er staat een matige zuidenwind.

Zondag ziet er dan goed uit voor iedereen. De laatste neerslag verlaat het oosten in de ochtend en dan zien we voor de rest aardig wat zon en wat stapelwolken bij maxima tussen de 18 en 23 graden. Helemaal niet onaardig dus. 

Fijn weekend!  

Een hotel in het Beierse Lam heeft een Israëlische familie geweigerd via Booking.com met de mededeling: "Sorry, in ons hotel zijn geen Joden toegestaan." Het bericht werd op 2 juni 2026 openbaar gemaakt door de Israëlische consul-generaal voor Zuid-Duitsland, Talya Lador. Het Openbaar Ministerie in München stelde daarop een onderzoek in wegens verdenking van haatzaaien (Volksverhetzung).

Boeking geweigerd via Booking.com
Hotel Zum Hirschen is een familiehotel in Lam, een klein plaatsje in het Beierse Woud vlak bij de Tsjechische grens. De Israëlische familie probeerde via het platform een kamer te reserveren, maar ontving een e-mail met de mededeling dat hun aanvraag werd afgewezen omdat ze Joods waren.

Na de weigering diende de familie een klacht in bij Booking.com en nam contact op met het Israëlische consulaat-generaal in München. Booking.com verwijderde het hotel vervolgens van zijn platform.

Hotel ontkende aanvankelijk, maar erkende later de boodschap
Het hotel ontkende aanvankelijk de boodschap te hebben verstuurd, maar erkende later dat een medewerker verantwoordelijk was.

Het hotel probeerde de schade te beperken. Juniorchef Andreas Vogl zei tegen het Duitse persbureau DPA: "Wij zijn geen antisemieten. Dit is absoluut niet onze kijk op de wereld." Hij noemde het "een domme vergissing" en "de verkeerde reactie daarop."

Als verklaring wees het hotel op een reeks nep-boekingen en phishing-pogingen via Booking.com, waarbij het de aanvraag uit Israël ten onrechte als frauduleus had gezien.

Verontwaardiging in Duitsland en Israël
Israëls consul-generaal Talya Lador en Josef Schuster, voorzitter van de Centrale Raad van Joden in Duitsland, veroordeelden het hotel in scherpe bewoordingen. De regionale bestuurder Schindler nam direct contact op met Ludwig Spaenle, de Beierse antisemitismecommissaris, en liet weten de strafrechtelijke vervolging te ondersteunen.

Het incident komt op een moment van toenemende antisemitische incidenten in Duitsland. Eerder dit jaar werden de ramen van een Israëlisch restaurant in München ingegooid met vuurwerk, waarbij de schade op enkele duizenden euro's werd geraamd.

“Het spijt ons, in ons hotel zijn geen Joden toegestaan.”

Een ouder echtpaar uit Israël wilde vakantie vieren in de Oberpfalz, maar kreeg een bericht dat hen sprakeloos maakte. Vorige week wilden zij via @bookingcom een kamer boeken in hotel “Zum Hirschen” in Lam. In plaats van… pic.twitter.com/QqdmwvhJEn

— EWagensveld 👊🏻🇳🇱 VRIJHEID👊🏻 (@EWagensveld) June 3, 2026

A hotel in the Bavarian town of Lam, Germany has sparked controversy and an official investigation after reportedly rejecting a booking request from an ‘Israeli’ family.

Read more: https://t.co/U9i456YCoD pic.twitter.com/vZOmRzF1Bt

— Roya News English (@RoyaNewsEnglish) June 4, 2026

Duits hotel weigert Joodse familie (@Gemini-AI-impressie)

De Chinese reisblogger Guo is zijn populaire bordercollie Chutou kwijtgeraakt nadat de hond in de provincie Henan zou zijn gestolen, verkocht aan een restaurant en vervolgens als maaltijd geserveerd. De acht jaar oude hond, bekend van video's op Douyin, de Chinese versie van TikTok, had meer dan 1,5 miljoen volgers en gold als een kleine internetster.

Chutou verdween op 11 mei, terwijl Guo in het buitenland was en de hond onder de hoede stond van zijn vader, melden Chinese media. Op camerabeelden is volgens Guo te zien hoe twee personen de hond bij het huis weghalen op een elektrische scooter. De vlogger brak daarop zijn reis af en keerde terug naar China om zelf naar zijn huisdier te zoeken.

Na twee weken wist Guo de man op te sporen die hij ervan verdenkt de hond te hebben meegenomen. Hij bood hem 10.000 yuan (ongeveer 1.500 dollar) om Chutou terug te krijgen. Volgens Guo vertelde de verdachte hem echter dat de hond al voor 180 yuan, zo’n 20 pond, aan een restaurant was verkocht, daar was geslacht en opgegeten.

De man zou hebben verklaard dat hij Chutou aanzag voor een zwerfhond. Guo bestrijdt dat en zegt dat zijn hond een halsband en een gps-tracker droeg. "De hond is dood, dus stop met moeilijk doen. Ik heb de wet niet overtreden", zou de verdachte volgens Chinese media hebben gezegd, zonder spijt te tonen.

Guo kocht Chutou in 2018 als pup van drie maanden oud voor 2.000 yuan (ongeveer 300 dollar). Hij heeft de zaak gemeld bij de politie en zegt juridische stappen te willen ondernemen. Politie in het district Ningling in de provincie Henan is een onderzoek gestart.

Het incident leidt in China tot een golf van verontwaardiging online en discussie over de bescherming van dieren. "Ik moest huilen toen ik Chutou's oude video's terugzag", schreef een gebruiker. "Zo’n levendige ziel die zo tragisch eindigt. Degenen die hem hebben gestolen, gedood en opgegeten, moeten hiervoor boeten."

Chutou (foto: YouTube)

De University of Cambridge in het Verenigd Koninkrijk heeft met behulp van kunstmatige intelligentie (AI) een manier gevonden om nieuwe vaccins te ontwikkelen. Daarmee kan snel een vaccin worden ontwikkeld voor nieuwe ziektes.

Normaal gesproken worden vaccins ontwikkeld op basis van verzwakte deeltjes van een virus of bacterie. Hierdoor begint het lichaam met het aanmaken van antistoffen, waardoor een ziekte makkelijker kan worden bestreden.

Bij deze nieuwe manier namen de onderzoekers het DNA van bestaande coronavirussen. Die informatie werd geanalyseerd door AI, die vervolgens een zogenoemd 'superantigeen' ontwierp. Dit is het onderdeel dat het immuunsysteem leert om een virus aan te vallen.

Volgens de onderzoekers kon dit het immuunsysteem zodanig trainen dat het beschermt tegen elk coronavirus, zelfs als het muteert.

Sommige virussen, zoals het griepvirus en het coronavirus, muteren vaak. Een vaccin van een jaar geleden werkt volgend jaar vaak niet meer, waardoor het constant moet worden bijgewerkt.

Onderzoek staat nog in de kinderschoenen
Volgens de onderzoekers van de University of Cambridge is het de eerste keer dat een belangrijk onderdeel van een vaccin volledig door AI is ontworpen en vervolgens op mensen is getest. Bij de eerste testronde is het op 39 mensen getest om te zien of het veilig is voor mensen.

Bij de volgende testronde doen tweehonderd mensen mee. Deze ronde zal laten zien hoe goed het vaccin het immuunsysteem kan trainen tegen virussen.

Een van de onderzoekers zegt tegen de BBC dat het vaccin "zeker potentie" heeft. "De technologie is veel beter in het ontwerpen van vaccins voor potentiële pandemieën waarbij virussen veranderen."

De onderzoekers zijn ook bezig met het ontwikkelen van vaccins voor onder meer ebola. Voor de huidige uitbraak in de Democratische Republiek Congo zijn die er nog niet.

Afbeelding: Grok AI / FOK.nl

Italië gaat vanaf 12 juni weer asielzoekers terugnemen die daar zijn aangekomen en daarna zijn doorgereisd naar Nederland. Dat hebben de Nederlandse minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink (CDA) en zijn Italiaanse collega Matteo Piantedosi woensdag in Rome afgesproken. De afspraak valt samen met de inwerkingtreding van het nieuwe Europese asiel- en migratiepact.

Italië vroeg eind 2022 EU-lidstaten om tijdelijk geen asielzoekers meer terug te sturen, omdat het land te weinig opvangplaatsen had. De Nederlandse Raad van State steunde dat standpunt en verbood toenmalig staatssecretaris Eric van den Burg (VVD) om mensen naar Italië terug te sturen, omdat er een "reële kans" was dat hun "belangrijkste basisbehoeften" niet konden worden gegarandeerd. Sindsdien lagen transfers naar Italië in de praktijk stil.

Met de nieuwe afspraak spreken Nederland en Italië af met een "schone lei" te beginnen. Dit betekent dat alleen asielzoekers die op of na 12 juni via Italië naar Nederland reizen, kunnen worden teruggestuurd. Mensen die eerder zijn aangekomen, blijven onder de huidige Nederlandse verantwoordelijkheid vallen. Volgens Van den Brink markeert dit het begin van een "hernieuwde samenwerking met Italië".

De regeling sluit aan bij de bestaande Dublinverordening uit 2003, die bepaalt dat het eerste EU-land van aankomst verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielverzoek. Het nieuwe Europese asiel- en migratiepact verandert dat basisprincipe niet, ook al wordt het gepresenteerd als een systeem voor een eerlijkere verdeling van asielzoekers. Voor mensen die toch doorreizen naar een andere lidstaat kan dit nadelige gevolgen hebben voor hun asielprocedure.

Het pact bevat wel een zogenoemd solidariteitskader, dat jaarlijks moet vaststellen welke landen onder "disproportionele migratiedruk" staan. Andere lidstaten moeten deze landen helpen door asielzoekers over te nemen, of door geld en praktische steun te leveren. Nederland heeft al aangegeven niet extra mensen op te willen vangen en kiest voor financiële bijdragen en ondersteuning; daarvoor is 21,9 miljoen euro gereserveerd.

Eerder dit jaar besloot Nederland ook weer asielzoekers terug te sturen naar Griekenland die daar eerst asiel aanvroegen en daarna naar Nederland reisden. Die overdrachten lagen sinds 2011 stil, omdat rechters vonden dat de opvangomstandigheden in Griekenland onder de minimumnormen lagen. Demissionair minister David van Weel (VVD) concludeerde in januari dat de situatie voldoende verbeterd is. Daarnaast spraken Nederland en Italië af nauwer samen te werken met Noord-Afrikaanse landen om mensensmokkel tegen te gaan, de instroom te beperken en terugkeer te bevorderen.

AI Impressie (Grok AI / FOK.nl)

Motherless.com, een in Nederland gehoste pornosite met een beruchte reputatie, blijkt dat eigen medewerkers de afgelopen jaren zelf beelden met kindermisbruik hebben geüpload. Dat komt naar voren uit onderzoek van de NOS, dat 23 afbeeldingen met kindermisbruikmateriaal identificeerde die allemaal door beheerders van de site online waren gezet. Het gaat om uploads uit de periode 2011 tot en met 2025. Motherless stelt dat alle inhoud door gebruikers wordt geplaatst, maar personeel van de site mag ook een useraccount hebben. In totaal werden 220.000 afbeeldingen gecontroleerd. 23 daarvan bevatte personen onder de 18 jaar oud.

Bij het onderzoek kreeg de NOS hulp van meldpunt Offlimits, dat gespecialiseerd is in de analyse van kindermisbruikmateriaal. Directeur Robbert Hoving noemt de vondst ernstig: "Iedere afbeelding is er een te veel. Ik hoop dat dit aanleiding is om verder onderzoek te doen naar de site." Hoving zegt het liefst te zien dat Motherless volledig offline gaat, hoewel de site tot donderdagavond nog gewoon bereikbaar was en de betreffende beelden toen nog online stonden.

Ook de Autoriteit online Terroristisch en Kinderpornografisch Materiaal (ATKM), die in 2023 werd opgericht, spreekt van een "schokkende" situatie nu juist beheerders van het platform kinderporno zouden hebben geüpload. Volgens directeur Arda Gerkens is er op dit moment geen wettelijke plicht voor dergelijke sites om alles te doen om verspreiding van dit soort materiaal te voorkomen. "Dan zouden daar ook sancties op staan", zegt zij.

Het Openbaar Ministerie bevestigt dat het al onderzoek doet naar beelden op de site en wil daarom niet inhoudelijk ingaan op deze nieuwe bevindingen. Wel benadrukt het OM dat het delen van kinderpornografische afbeeldingen altijd strafbaar is. Vorige maand werd Motherless op last van het OM tijdelijk uit de lucht gehaald, maar korte tijd later kwam de site weer online, nog steeds gehost in Nederland bij provider Nforce in Steenbergen. Nforce zegt dat de dienstverlening na die ingreep weer mocht worden hervat.

Uit de gegevens van de site blijkt dat medewerkers veelvuldig zelf materiaal plaatsten, soms op grote schaal. Eén medewerker, die nauw betrokken is bij de website, uploadde ruim 110.000 afbeeldingen, waarvan er elf een persoon onder de leeftijd van 18 jaar bleken te bevatten. Ook drie andere medewerkers plaatsten dergelijke beelden. Of de uploaders zich bewust waren van het feit dat de personen op de foto's jonger dan 18 jaar waren is niet bekend.

Volgens Offlimits verwijdert Motherless materiaal met kindermisbruik als daarom wordt gevraagd, maar blijft de site vol staan met extreem materiaal met volwassenen "waar je grote vraagtekens bij kunt plaatsen", aldus Hoving. Motherless verwijdert alleen materiaal dat verboden is en speelt zelf geen moraalpolitie.

Na de inval van het OM zegt Motherless de regels te hebben aangescherpt. Bezoekers en uploaders worden vaker gewaarschuwd geen beelden van minderjarigen te delen, om te voorkomen dat de site opnieuw offline wordt gehaald. Ook zijn beelden van slapende vrouwen inmiddels expliciet verboden en is zoeken naar dat soort content niet meer mogelijk. Tegelijkertijd presenteerde Motherless zich lange tijd als "moral free file host", een moraalvrije uploadplek; die term is de afgelopen weken stilletjes van de site gehaald. In een toelichting stelt het platform nog wel dat de verantwoordelijkheid bij de uploaders ligt: "Als je iemand de inhoud van deze website kwalijk wil nemen, neem het dan de freaks van de wereld kwalijk - niet ons."

De Letse legerchef Kaspars Pudāns waarschuwt dat Rusland mogelijk al eind 2028 de Baltische staten kan binnenvallen. In een gesprek met de Financial Times zegt hij dat Moskou dan een strategisch moment ziet, omdat veel NAVO-moderniseringsprogramma's pas rond 2029 volledig zijn ingevoerd.

Volgens Pudāns heeft Rusland op dit moment een duidelijke voorsprong in drone-oorlogvoering. Moskou beschikt over geavanceerde technologie, kan onbemande toestellen in grote aantallen produceren en is in staat die snel aan te passen aan de omstandigheden aan het front. "De schaalbaarheid van drones is het grote voordeel van Rusland", stelt hij, wijzend op de mogelijkheid om voorraden razendsnel aan te vullen.

De generaal vreest dat Rusland die voorsprong kan benutten bij een mogelijke inval in Letland, Litouwen of Estland. Een dergelijke aanval zou voor het eerst leiden tot een direct militair conflict tussen Rusland en de NAVO. De Baltische staten gelden al langer als kwetsbaar, door hun ligging direct naast Rusland en het relatief trage tempo waarmee de NAVO de oostflank versterkt.

Pudāns benadrukt dat het verwachte tijdpad van de NAVO Moskou juist kan aanmoedigen om eerder toe te slaan. "Als ik in het Kremlin zat, zou ik zeggen: als we iets doen, dan moeten we dat voor eind 2028 doen", zegt hij. Ook binnen het bondgenootschap klinkt bezorgdheid dat Rusland sneller kan handelen dan tot nu toe werd aangenomen, mede omdat onduidelijk is wie na de huidige ambtstermijn van de Amerikaanse president Donald Trump in Washington aan de macht komt.

De NAVO heeft wel stappen aangekondigd om de defensie te versterken. Bondgenoten spraken af de defensie-uitgaven tegen 2035 op te voeren naar 5 procent van het bruto binnenlands product, waarvan 3,5 procent voor militaire kernuitgaven en 1,5 procent voor infrastructuur die in oorlogstijd kan worden gebruikt, zoals bruggen en spoorlijnen. Toch blijft het vergroten van de defensiebudgetten, de industriële capaciteit en de troepensterkte aan de oostflank een lastige opgave.

Bij een nieuwe Russische aanval verwacht Pudāns dat veel tactieken uit de oorlog in Oekraïne worden herhaald, waar aan beide kanten dagelijks duizenden drones worden ingezet. Oekraïne geldt inmiddels als koploper op dit terrein, maar NAVO-strijdkrachten hebben volgens de Letse legerchef minder ervaring en materieel. Rusland en Oekraïne testen voortdurend nieuwe middelen aan het front, wat hen een voorsprong geeft in het ontwikkelen van dronecapaciteiten, terwijl de NAVO vooral leunt op haar traditionele sterkte in bijvoorbeeld de luchtmacht.

Kaspars Pudāns (Afbeelding: Nato)

D66 stemt alsnog in met een wet die het zwaaien met Hamas-vlaggen en het verheerlijken van terreurdaden strafbaar maakt, in ruil voor steun aan de begroting van minister Sjoerdsma voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Volgens Haagse bronnen is de toezegging onderdeel van een politiek akkoord waarmee Sjoerdsma zijn begroting, die onder vuur lag in de Eerste Kamer, weet te redden.

De minister trok eerder onverwacht extra geld uit voor een omstreden VN-hulporganisatie die in verband wordt gebracht met Hamas. Daardoor dreigden partijen als JA21 en de SGP in de senaat tegen zijn begroting te stemmen, terwijl zij hem in de Tweede Kamer juist hadden geholpen. Om toch voldoende steun te krijgen, werd uiteindelijk met PN een akkoord gesloten, waarbij 380 miljoen euro extra werd toegezegd in ruil voor steun in de Eerste Kamer.

Aan dat financiële compromis hangt nu een politiek prijskaartje voor D66. In coalitiekringen wordt bevestigd dat de partij haar verzet laat varen tegen een wetsvoorstel dat de verheerlijking van terrorisme strafbaar stelt, met een maximale gevangenisstraf van drie jaar. Het gaat om het openlijk prijzen van zware terroristische misdrijven, zoals aanslagen waarvoor levenslang kan worden opgelegd, én om het publiekelijk steunen van organisaties die op de Nederlandse of Europese terreurlijst staan, waaronder Hamas.

Bij linkse partijen ligt het voorstel al langer gevoelig vanwege zorgen over de vrijheid van meningsuiting. Ook rechters en ngo’s waarschuwen dat de grens tussen verboden terrorismeverheerlijking en toegestane uitingen onduidelijk kan worden. D66 deelde die bezwaren tot nu toe, maar ingewijden zeggen dat de partij nu heeft toegezegd het wetsvoorstel te steunen, al benadrukken zij dat Sjoerdsma zijn fractie "niet aan een touwtje heeft".

Met de steun van D66 lijkt in de Tweede Kamer een ruime meerderheid zeker, samen met coalitiepartijen VVD en CDA en rechtse oppositiepartijen als JA21, Groep Markuszower en SGP. Zij voelen zich gesteund door de Raad van State, die in een zogenoemd B-dictum overwegend positief oordeelde over de wet, maar wel aandrong op een scherpere definitie van het begrip terrorisme. De precieze datum waarop het wetsvoorstel wordt behandeld, is nog onbekend; in april stemde een grote meerderheid al in met een motie om het voorstel "zo snel mogelijk naar de Kamer te sturen", waarbij D66 toen nog tegenstemde.

De schaduwdeal rond de begroting en de antiterrorismewet zorgt intussen voor irritatie in de oppositie. Meerdere Kamerleden eisen opheldering over de gemaakte afspraken. Opvallend is dat een PN-Kamerlid, van de partij die in ruil voor 380 miljoen euro de begroting in de senaat steunt, zegt niet op de hoogte te zijn geweest van de koppeling met de omstreden wet tegen terrorismeverheerlijking.

 
AI Impressie (Grok AI / FOK.nl)